Bloomberg για Μεσανατολικό: Ισχυρός ο κίνδυνος για τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή που πλέον έχει μετατραπεί σε ένοπλη σύρραξη Ιράν - Ισραήλ επεκτάθηκε το Σάββατο στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, καθώς το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση σε ένα γιγάντιο κοίτασμα φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο, δημιουργώντας κινδύνους για νέα αναταραχή στις αγορές.

Οι επιθέσεις του Ισραήλ το Σάββατο προκάλεσαν ισχυρή έκρηξη και πυρκαγιά σε μια εγκατάσταση επεξεργασίας φυσικού αερίου που συνδέεται με το γιγάντιο κοίτασμα South Pars του Ιράν. Το πλήγμα στο χερσαίο εργοστάσιο επεξεργασίας Phase 14 υποχρέωσε τους Ιρανούς να κλείσουν μια πλατφόρμα παραγωγής στο κοίτασμα, ανέφερε ρεπορτάζ του ημιεπίσημου πρακτορείου ειδήσεων του Ιράν Tasnim.

Η στόχευση ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν αποτελεί  ένα νέο μέτωπο στη σύγκρουση των δύο χωρών, η οποία ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε ένα κύμα επιθέσεων κατά στόχων που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Επί του παρόντος, η ζημιά που προκλήθηκε στην εγκατάσταση φυσικού αερίου στο South Pars  περιορίζεται στο εγχώριο ενεργειακό σύστημα του Ιράν, ωστόσο τυχόν κλιμάκωση ενδέχεται να οδηγήσει σε  περαιτέρω διακυμάνσεις στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου όταν ξαναρχίσουν οι συναλλαγές μετά το Σαββατοκύριακο.

Η επίθεση αυξάνει γενικά τον κίνδυνο για τις πετρελαϊκές υποδομές στο Ιράν, που αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο παραγωγό του ΟΠΕΚ, αλλά και για τις αποστολές πετρελαίου από άλλες περιοχές της περιοχής. Οι τιμές του αμερικανικού αργού αυξήθηκαν έως και 14% την Παρασκευή, πριν υποχωρήσουν και κλείσουν με κέρδη 7% στα 73 δολάρια το βαρέλι.

"Έχουμε αρκετά σημαντικά γεγονότα", δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μπρονζ, επικεφαλής γεωπολιτικής στην εταιρεία συμβούλων Energy Aspects Ltd., για τις επιθέσεις του Σαββάτου. "Φαίνεται να βρισκόμαστε ενώπιον ενός νέου κύκλου κλιμάκωσης" και θα υπάρξουν "ερωτήματα σχετικά με το εάν το Ισραήλ σχεδιάζει να στοχεύσει περισσότερες ιρανικές ενεργειακές υποδομές", πρόσθεσε.

Το South Pars, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, είναι μοιρασμένο  μεταξύ του Ιράν και του γειτονικού Κατάρ, όπου αποκαλείται North Field. Το φυσικό αέριο του Ιράν προορίζεται κυρίως για εγχώρια χρήση και δεν εξάγεται ευρέως, με το South Pars να παρέχει περίπου τα δύο τρίτα των προμηθειών της χώρας.

Η πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις του Phase 14 σταμάτησε την παραγωγή σε μία από τις υπεράκτιες πλατφόρμες, που αποδίδει 12 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την ημέρα, ανέφερε το Tasnim. Οι πυροσβέστες εμπόδισαν την εξάπλωση της πυρκαγιάς σε άλλες μονάδες, ανέφερε.

Μια ξεχωριστή πυρκαγιά ξέσπασε επίσης στο εργοστάσιο φυσικού αερίου Fajr Jam, το οποίο επεξεργάζεται καύσιμα από το South Pars, καθώς και από τα πεδία Nar και Kangan και αποτελεί  μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις επεξεργασίας του Ιράν, ανέφερε το Tasnim.

Οι επιθέσεις ενδέχεται να παραλύσουν περαιτέρω την κλυδωνιζόμενη ενεργειακή βιομηχανία του Ιράν. Η χώρα αντιμετωπίζει μερικές από τις χειρότερες διακοπές ρεύματος εδώ και δεκαετίες, οι οποίες έχουν πλήξει μεγάλα τμήματα της οικονομίας, ωθώντας μια χώρα πλούσια σε ενεργειακούς πόρους σε περαιτέρω κρίση. Οι διακοπές ρεύματος κοστίζουν στην οικονομία περίπου 250 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Εμπορικού, Βιομηχανικού, Μεταλλευτικού και Γεωργικού Επιμελητηρίου του Ιράν.

"Το Ισραήλ αναζητά οικονομικούς στόχους, αλλά τουλάχιστον σε αυτό το στάδιο προσπαθεί να περιορίσει τον αντίκτυπο και τις αλυσιδωτές επιπτώσεις για τις διεθνείς αγορές" για να αποφύγει να δυσαρεστήσει τους δυτικούς του συμμάχους, δήλωσε ο Μπρονζ.

Δεν δόθηκε επίσημη αιτία για την πυρκαγιά στο Fajr Jam, αλλά οι αρχικές εκτιμήσεις έδειχναν εχθρικά drones, ανέφερε το Tasnim.

Το Ιράν έχει αναπτύξει ένα τεράστιο δίκτυο μονάδων επεξεργασίας φυσικού αερίου και χημικών στην στεριά  γύρω από το λιμάνι Ασαλούγιεχ, στη νότια ακτή της χώρας. Οι εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις υπεράκτιες μονάδες παραγωγής είναι επίσης ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές ενός συμπυκνωμένου τύπου φυσικού αερίου, υπό μορφή ελαίου, που μοιάζει με πετρέλαιο. Το Ιράν πραγματοποιεί εξαγωγές αυτού του τύπου φυσικού αερίου κυρίως στην Κίνα.

Το Ιράν εξάγει φυσικό αέριο στο Ιράκ και έχει επίσης πραγματοποιήσει εξαγωγές προς την Τουρκία στο παρελθόν, αλλά η χώρα δεν μπόρεσε ποτέ να εξασφαλίσει την επένδυση που απαιτείται για την ολοκλήρωση των τερματικών σταθμών υγροποιημένου φυσικού αερίου που θα της επέτρεπαν να εξάγει ευρέως το καύσιμο.

"Πρόκειται για μια σημαντική κλιμάκωση", δήλωσε ο Χόρχε Λεόν, αναλυτής της Rystad Energy A/S, ο οποίος εργαζόταν προηγουμένως στη γραμματεία του ΟΠΕΚ, αναφερόμενος στην επίθεση το Σάββατο.

"Αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική επίθεση σε υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου μετά  τα πλήγματα στο Αμπκάικ", δήλωσε ο Λεόν, αναφερόμενος στην επίθεση του 2019 που είχε παραλύσει για ένα διάστημα ένα από τα βασικά εργοστάσια επεξεργασίας πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.