Ενεργειακή κρίση: Σχεδιάζεται η λήψη μόνιμων και προσωρινών μέτρων

Την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου αναμένεται το οικονομικό επιτελείο να αποκτήσει μια καλύτερη εικόνα για τα δημοσιονομικά περιθώρια που υπάρχουν, ώστε να καθοριστεί το ακριβές μείγμα των μέτρων στήριξης που θα ληφθούν, τόσο για το υπόλοιπο του έτους όσο και για το 2023. 

Το οικονομικό επιτελείο έχει καταρτίσει μια λίστα με παρεμβάσεις πλήρως κοστολογημένες, κάποιες από αυτές προσωρινές κι άλλες μόνιμου χαρακτήρα. Η ιεράρχηση των παρεμβάσεων θα καθοριστεί λίγο πριν την ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, στις 10 Σεπτεμβρίου, εφόσον υπάρχουν κάποια πρόσθετα νέα στοιχεία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας ενώ ρόλο θα παίξει και η πορεία των τιμών της ενέργειας και κυρίως του φυσικού αερίου.

Στη λίστα των μέτρων που είναι υπό εξέταση για το διάστημα 2022 – 2023 περιλαμβάνονται:

* συνέχιση επιδότησης στο ρεύμα
* ενίσχυση επιδόματος θέρμανσης
* επιταγή ακρίβειας
* fuel pass 3
* κατάργηση εισφοράς αλληλεγγύης – σύνολο εργαζομένων & συνταξιούχων
* αύξηση συντάξεων & κατώτατου μισθού
* αναστολή ΦΠΑ 24% στην οικοδομή
* διατήρηση μειωμένου ΦΠΑ σε εστίαση, μεταφορές, κ.α.

Χρ. Σταϊκούρας για αυξήσεις σε ρεύμα: Η κυβέρνηση θα είναι κοντά στην κοινωνία για όσο χρειαστεί

Η θετική εικόνα της ελληνικής οικονομίας θολώνει από τον υψηλό πληθωρισμό που οφείλεται στην εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας ενώ τόνισε ότι η κυβέρνηση θα είναι κοντά στην κοινωνία για όσο χρειαστεί. Μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό Σκάι και αναφερόμενος στο φυσικό αέριο είπε ότι είναι ένα τεράστιο πρόβλημα που απαιτεί ευρωπαϊκή λύση, ενώ συνέστησε στους πολίτες προσοχή στην κατανάλωση.

Σύμφωνα με τον κ. Σταϊκούρα, αυτή τη στιγμή έχουμε τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργήθηκε από το α’ τρίμηνο και δόθηκε για επιδοτήσεις στην ενέργεια. Ο δημοσιονομικός χώρος που δημιουργήθηκε τους δύο τελευταίους μήνες, τόνισε, θα χρησιμοποιηθεί για την στήριξη των πολιτών το τελευταίο τρίμηνο του έτους και τις αρχές του 2023.

Για την συνολική εικόνα των εσόδων επανέλαβε ότι πρέπει να περιμένουμε την πρώτη εβδομάδα Σεπτεμβρίου που θα ανακοινωθεί το ΑΕΠ του τελευταίου τριμήνου. Τότε θα έχουμε εικόνα από τον τουρισμό και τα φορολογικά έσοδα, οπότε θα γνωρίζουμε τα δημοσιονομικά περιθώρια, για να βοηθήσουμε την κοινωνία στο τέλος του έτους.

Για το φυσικό αέριο είπε ότι είναι ένα τεράστιο πρόβλημα που απαιτεί ευρωπαϊκή λύση, ενώ συνέστησε στους πολίτες προσοχή στην κατανάλωση.

«Αν οι τιμές παραμείνουν υψηλές, θα χρειαστεί μεγαλύτερη επιδότηση, άρα θα χρειαστούν επιπλέον πόροι για την στήριξη που θα λείψουν από αλλού» είπε, επαναλαμβάνοντας ότι η κυβέρνηση θα είναι κοντά στην κοινωνία για όσο χρειαστεί.

Εκτίμησε, ωστόσο, ότι τους επόμενους μήνες θα είναι μικρότερη η ανάγκη επιδοτήσεων από αυτή του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου. «Θα καλύψουμε ένα σημαντικό ποσοστό των αυξήσεων στο ρεύμα και θα επιδιώκουμε να έχουμε το ίδιο ποσοστό κάλυψης των αυξήσεων» τόνισε.

Άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο και για νέα στήριξη στα καύσιμα, τονίζοντας ωστόσο ότι πρώτη προτεραιότητα αποτελεί το φυσικό αέριο.

Ανησυχία για τις αυξήσεις στην Ευρώπη

Στο μεταξύ αντιμέτωπα με αυξήσεις σοκ σε ρεύμα και αέριο θα βρεθούν έως και 24 εκατομμύρια νοικοκυριά στη Βρετανία, από τον Οκτώβριο που θα δουν τους λογαριασμούς τους κατά 80% υψηλότερους. Οι Βρετανοί δηλώνουν ότι ετοιμάζονται να περάσουν τον χειμώνα χωρίς θέρμανση. Ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η δήλωση του Γερμανού υπουργού Οικονομίας ότι οι αυξήσεις που θα έρθουν θα κάνουν τις σημερινές να φαίνονται ασήμαντες. Και όλα αυτά τη στιγμή που -όπως αποκαλύπτεται- η Ρωσία καίει φυσικό αέριο αξίας εκατομμυρίων ευρώ, ενώ η Ευρώπη στενάζει.

Tη στιγμή που οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν πάνω από τα 300 ευρώ τη μεγαβατώρα, η Ρωσία καίει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου στις εγκαταστάσεις της Πορτοβάγια κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία. Ειδικοί αναλυτές που επικαλείται το BBC εκτιμούν ότι πρόκειται για φυσικό αέριο που επρόκειτο να εξαχθεί στη Γερμανία και τώρα ουσιαστικά καταστρέφεται αφού δε μπορεί να πωληθεί αλλού. Η καύση αερίου συνηθίζεται σε αντίστοιχες εγκαταστάσεις για τεχνικούς λόγους αλλά όχι σε τέτοια κλίμακα. Υπολογίζεται ότι επί δύο μήνες καίγεται αέριο αξίας 10 εκατομμυρίων ευρώ την ημέρα. Το κόστος δεν είναι μόνο οικονομικό.

Ο καθηγητής ενεργειακής βιωσιμότητας Έσα Βακιλάινεν, αναφέρει πως: «Είναι επίσης ένα μεγάλο περιβαλλοντικό πρόβλημα, ιδίως για την περιοχή του Βόρειου Πόλου όπου τα υπολείμματα της καύσης έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην υπερθέρμανση του πλανήτη».

Το υψηλό ενεργειακό κόστος προκαλεί σεισμό στη Βρετανία όπου ανακοινώθηκαν αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος της τάξης του 80% από τον Οκτώβριο. Χωρίς κυβερνητική παρέμβαση χιλιάδες νοικοκυριά απειλούνται με ενεργειακή φτώχεια.

«Όταν έρθει ο επόμενος λογαριασμός το χειμώνα, νομίζω ότι θα είναι σοκ για πολλούς ανθρώπους. Δυστυχώς. Είναι τρομακτικό. Θα χρειαστεί αλλαγή τρόπου ζωής γιατί είναι ο μόνος τρόπος να επιβιώσουμε. Δε θα υπάρξει αύξηση μισθών. Αυτό είναι βέβαιο», δηλώνει κάτοικος του Λονδίνου.

Με αγωνία παρακολουθούν τις εξελίξεις οι 5.000 νεφροπαθείς Βρετανοί που κάνουν αιμοκάθαρση στο σπίτι και ο νεφροπαθής Ντον Γουάιτ δηλώνει πως: «Χωρίς το μηχάνημά μου 5 μέρες την εβδομάδα, για συνολικά 20 ώρες, θα πεθάνω».

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον προαναγγέλλει αύξηση της επιδότησης για στήριξη των νοικοκυριών: «Θα υπάρξουν περισσότερες ανακοινώσεις τον ερχόμενο μήνα, θα έρθουν κι άλλα χρήματα από το Σεπτέμβριο και μετά, δεν πρέπει να ξεχνάτε ότι η οικονομική στήριξη θα συνεχιστεί όλο το φθινόπωρο».

Στη Γερμανία ο υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ προειδοποιεί ότι οι αυξήσεις τον ερχόμενο χειμώνα θα κάνουν το τωρινό ενεργειακό κόστος να μοιάζει ασήμαντο. Και παρ’ όλο που η κυβέρνηση εξετάζει μέτρα στήριξης των αδύναμων, ο κ. Χάμπεκ επισημαίνει ότι χαράτσι στο λογαριασμό του φυσικού αερίου δε μπορεί να καταργηθεί για να μην καταρρεύσουν οι πάροχοι ενέργειας και άρα η τροφοδοσία της χώρας.

«Γι’ αυτό οποιαδήποτε αλλαγή στο τέλος φυσικού αερίου πρέπει να σταθμιστεί με το ενδεχόμενο να κινδυνεύσει ή ακόμη και να καταρρεύσει τελείως η παροχή ενέργειας, η παροχή ενέργειας στη Γερμανία», τονίζει ο κ. Χάιμπεκ.

Κι ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν εμφανίζεται καθησυχαστικός για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης Ολιβιέ Βεράν, διευκρινίζει ότι η οικονομική στήριξη δε θα συνεχιστεί επ’ αόριστον, λέγοντας πως: «Με ρώτησαν εάν θα καλύψουμε το σύνολο της επιβάρυνσης του πληθωρισμού για όλες τις γαλλικές οικογένειες σε μακροπρόθεσμη βάση. Η απάντηση πρέπει να είναι ειλικρινής, η απάντηση είναι «όχι».

Υπό την πίεση των εξελίξεων η τσεχική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης δρομολογεί έκτακτη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας.