Fed: Δασμοί και πετρέλαιο ξυπνούν μνήμες 2021 για τον πληθωρισμό

Η Fed βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα δύσκολο ερώτημα: αν οι νέες πιέσεις στις τιμές είναι προσωρινές ή αν μπορούν να εξελιχθούν σε πιο επίμονο πληθωριστικό κύμα, όπως συνέβη πριν από πέντε χρόνια, όταν η αμερικανική κεντρική τράπεζα υποτίμησε την έκταση του προβλήματος.

Το 2021, οι αξιωματούχοι της Fed εκτιμούσαν ότι η άνοδος του πληθωρισμού θα ήταν παροδική. Η εκτίμηση αυτή αποδείχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα λάθη πρόβλεψης των τελευταίων ετών, πλήττοντας την αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας. Σήμερα, σε ένα περιβάλλον που θυμίζει εκείνη την περίοδο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προσπαθούν να αποφύγουν την επανάληψη του ίδιου λάθους.

Η νέα πρόκληση, όπως επισημαίνει το Axios, δεν προέρχεται από μία μόνο πηγή. Οι δασμοί και οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στις τιμές της ενέργειας δημιουργούν ένα διπλό σοκ για την αμερικανική οικονομία. Το ερώτημα είναι εάν η Fed μπορεί να «κοιτάξει πέρα» από αυτές τις πιέσεις, θεωρώντας τες προσωρινές, ή αν μια τέτοια στάση θα επέτρεπε στον πληθωρισμό να παγιωθεί.

Ο Kevin Warsh, ο οποίος θεωρείται υποψήφιος για την προεδρία της Fed, έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι θέλει να αναμορφώσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα κάνει προβλέψεις. Κατά την άποψή του, η υπερβολική εξάρτηση της Fed από οικονομικά μοντέλα συνέβαλε στο λάθος του 2021, όταν η άνοδος των τιμών αντιμετωπίστηκε ως παροδικό φαινόμενο.

Στο ίδιο πλαίσιο, η πρόεδρος της Fed του Σαν Φρανσίσκο, Mary Daly, παρουσίασε ένα νέο εργαλείο παρακολούθησης του πληθωρισμού, το οποίο εξετάζει σχεδόν δώδεκα επιμέρους δείκτες – από τις πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και την αγορά εργασίας έως τις προσδοκίες των καταναλωτών.

Όπως εξήγησε, εάν αυτό το εργαλείο υπήρχε το 2021, θα μπορούσε να είχε δείξει νωρίτερα ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονταν σε λίγες κατηγορίες αγαθών, αλλά άρχιζαν να διευρύνονται. Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς, αρκετοί δείκτες που σχετίζονται με τη ζήτηση, την κυκλική δυναμική και τις αλυσίδες εφοδιασμού θα είχαν ήδη σημάνει συναγερμό.

Για τη σημερινή συγκυρία, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Οι δασμοί μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να προκαλούν έντονη και γενικευμένη πίεση στις τιμές, με τους δείκτες βασικών αγαθών και εισαγωγικών τιμών να δείχνουν μόνο ήπια προειδοποιητικά σημάδια στις αρχές του 2026. Αυτό, σύμφωνα με τη Daly, δίνει στη Fed μεγαλύτερη άνεση να μην αντιδράσει υπερβολικά, παραμένοντας όμως σε επιφυλακή.

Αντίθετα, οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν και η άνοδος των τιμών πετρελαίου και πρώτων υλών προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία. Αν ένα ενεργειακό σοκ αρχίσει να μπλοκάρει εφοδιαστικές αλυσίδες ή να επηρεάζει ευρύτερα την παραγωγή, οι πληθωριστικές πιέσεις μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια.

Προς το παρόν, πάντως, οι δείκτες της αγοράς εργασίας και οι πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν σχετικά συγκρατημένοι, στοιχείο που διαφοροποιεί τη σημερινή εικόνα από εκείνη του 2021.

Η συζήτηση για τον πληθωρισμό συνδέεται πλέον και με βαθύτερες αλλαγές στην οικονομία. Στο συνέδριο του Hoover Institution, αξιωματούχοι και οικονομολόγοι αναφέρθηκαν στην τεχνητή νοημοσύνη, στη δημοσιονομική πίεση, στο καθεστώς του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου και στα όρια της ανεξαρτησίας της Fed.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο επόμενος επικεφαλής της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας δεν θα κληθεί απλώς να αποφασίσει για τα επιτόκια. Θα πρέπει να διαχειριστεί έναν συνδυασμό πληθωριστικών σοκ, τεχνολογικών αλλαγών, γεωπολιτικών εντάσεων και δημοσιονομικών κινδύνων, σε ένα περιβάλλον όπου τα παραδοσιακά εργαλεία πρόβλεψης αμφισβητούνται περισσότερο από ποτέ.

Moneyreview.gr