Fitch: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία και οι τράπεζες στον πόλεμο – Θα κρατήσει ένα μήνα

Την εμπιστοσύνη του ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει σταθερούς και ανθεκτικούς ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 2% εξέφρασε ο αναλυτής της Fitch Ratings, Greg Kiss, παρά τις ανησυχίες για τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Το βασικό σενάριο του οίκου αξιολόγησης θέλει τον πόλεμο να διαρκεί λιγότερο από ένα μήνα και την επίδραση στο ενεργειακό κόστος να είναι προσωρινή. Στο πλαίσιο αυτό, άλλωστε, και ο τραπεζικός αναλυτής της Fitch, Pau Labro Vila, αναγνωρίζει μεν ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί ένα βαρίδι, όμως δεν πιστεύει ότι ο πόλεμος θα έχει άμεση επίπτωση στο λειτουργικό περιβάλλον των ελληνικών τραπεζών. 

Αν και η αβεβαιότητα γύρω από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή είναι μεγάλη, η Fitch εκτιμά ότι ο πόλεμος θα είναι σύντομος, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προσωρινό και η αύξηση στις τιμές του πετρελαίου δεν θα έχει διάρκεια. 

Όπως σημείωσε ο Kiss μιλώντας σε webinar για την ελληνική οικονομία που πραγματοποίησε ο οίκος, αυτό το νέο ενεργειακό σοκ έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά λίστα από σοκ που «χτύπησαν» την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να μεταφραστεί σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη για την Ευρωζώνη. 

Όμως αυτό το περιβάλλον δεν φαίνεται να αλλάζει ουσιαστικά τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Όπως εξήγησε ο αναλυτής, ως μέλος της Ευρωζώνης, η Ελλάδα ωφελείται από την αξιοπιστία της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που στοχεύει στον μετριασμό των επιπτώσεων αυτής της κρίσης, ενώ την ίδια στιγμή είναι πιο προστατευμένη από άλλες χώρες της Ευρωζώνης απέναντι στην αναταραχή στις αγορές, καθώς απολαμβάνει ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες (χρέος με χαμηλά επιτόκια και μακρινή διάρκεια). Το τρωτό σημείο της ελληνικής οικονομίας εντοπίζεται στην εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση, λόγω του υψηλού ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, με τον Kiss να τονίζει, πάντως, ότι με την ιδιότητα της χώρας ως μέλους της Ευρωζώνης να μην αντιμετωπίζει πλέον καμία αμφισβήτηση, δεν τίθεται  θέμα χρηματοδότησης. 

Ανθεκτική και σταθερή οικονομία με μοχλό την απασχόληση και τις επενδύσεις 

Έπειτα και από τα στοιχεία που έδειξαν επιτάχυνση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στα τέλη του 2025, η Fitch εκτιμά ότι η χώρα θα συνεχίσει να εμφανίζει ανάπτυξη ισχυρότερη από την Ιταλία και την υπόλοιπη Ευρωζώνη, γύρω στο 2% (με ρυθμούς 2,1% φέτος και το 2027). 

Μάλιστα, ο οίκος δεν δείχνει να ανησυχεί ιδιαίτερα για μια επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, αφού τονίζει πως το momentum είναι θετικό και η ανάκαμψη έχει πλέον μία ευρεία βάση.

Κινητήριος δύναμη της  ανάπτυξης είναι η βελτίωση της  απασχόλησης με τον Kiss να επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία δημιούργησε σχεδόν 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας από τα βάθη της κρίσης, δηλαδή μέσα στην τελευταία δεκαετία, κάτι που αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία εάν αναλογιστεί κανείς ότι η οικονομία είναι σήμερα πολύ διαφορετική, με μικρότερο πληθυσμό σε ηλικία εργασίας. 

Μοχλό ανάπτυξης για την Ελλάδα έχουν αποτελέσει και οι επενδύσεις, όπου η δυναμική ήταν πολύ αδύναμη σε σχέση με άλλες χώρες του Νότου και την Ευρωζώνη, αλλά πλέον επιταχύνεται ουσιαστικά.  Με αναλογία επενδύσεων/ΑΕΠ στο 20%, η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες, κάτι που χαρακτηρίζεται πολύ ενθαρρυντικό.

Βέβαια, ο Greg Kiss τονίζει ότι δεν είναι όλα «ρόδινα» για την ελληνική οικονομία, αφού κάποια «απομεινάρια» της κρίσης είναι ακόμα ορατά, όπως για παράδειγμα το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, που παραμένει χαμηλότερο από ό,τι το 2024 και είναι ανάμεσα στα χαμηλότερα της Ευρώπης σε όρους αγοραστικής δύναμης. 

Το χρέος, παρότι έχει μειωθεί κατά περίπου 60 ποσοστιαίες μονάδες και αναμένεται γύρω στο 140% του ΑΕΠ το 2027, παραμένει ένα από τα υψηλότερα ανάμεσα σε όλες τις χώρες που καλύπτει η Fitch. 

Σε κάθε περίπτωση, ο οίκος εκφράζει την εκτίμηση ότι η μείωση του χρέους θα συνεχιστεί, αφού η πολύ ισχυρή δημοσιονομική θέση της Ελλάδας είναι αποτέλεσμα μιας δομικής αλλαγής της σχετικής πολιτικής, με την δημοσιονομική υπευθυνότητα να είναι υψηλή και το consensus υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας να είναι πλέον ευρύ. 

Ανθεκτικές και οι τράπεζες στην κρίση 

Ο Pau Labro Vila  εκτίμησε ότι οι ελληνικές τράπεζες θα συνεχίσουν να εμφανίζουν ένα ικανοποιητικό χρηματοοικονομικό προφίλ, τόσο λόγω της ενίσχυσης των δραστηριοτήτων τους όσο και λόγω της ανθεκτικότητας της ποιότητας ενεργητικού. 

Στο πλαίσιο αυτό, η λειτουργική κερδοφορία του κλάδου προβλέπεται για το 2026 παρόμοια με το 2025, με τα έσοδα από τόκους να ανακάμπτουν, τις προμήθειες να αυξάνονται και την αύξηση των δανείων να είναι ισχυρή. Τα επιχειρηματικά δάνεια αποτελούν την κινητήριο δύναμη, όμως θετική προβλέπεται και η συνεισφορά των δανείων λιανικής. 

Σε ό,τι αφορά την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη, ο αναλυτής εξέφρασε την άποψη ότι δεν  θα έχει ουσιαστική επίδραση στις τράπεζες, καθώς το μεγαλύτερο μέρος αυτών των παλαιών δανείων τιτλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ηρακλής. Η απόφαση, ωστόσο, θα μπορούσε να επηρεάσει την πειθαρχία πληρωμών μεταξύ ορισμένων δανειοληπτών και να ωθήσει τις τράπεζες προς μια πιο προσεκτική στάση σε ό,τι αφορά τα νέα δάνεια λιανικής. Σε κάθε περίπτωση, είναι νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, πρόσθεσε. 

Σε ερώτηση σχετικά με τις επιπτώσεις του πολέμου στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο, ο αναλυτής απάντησε ότι παρότι έχει καταγραφεί  πτώση των μετοχών, δεν αναμένονται άμεσες επιπτώσεις στο λειτουργικό περιβάλλον. 

Πολλά θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια του πολέμου, όμως η άμεση έκθεση του κλάδου στην Μ. Ανατολή είναι μικρή και οι τράπεζες είναι καλά τοποθετημένες για να απορροφήσουν τις επιπτώσεις. Άλλωστε, έχοντας αντιμετωπίσει την πανδημία και την ενεργειακή κρίση του 2022, οι τράπεζες έχουν καλό track record, σημείωσε ο Pau Labro Vila.