Φωτοβολταϊκά: Ο “οδηγός” για τα τρία νέα προγράμματα του ΥΠΕΝ

Στα σκαριά βρίσκονται τα τρία νέα προγράμματα του  υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επιδότηση στα φωτοβολταϊκά συστημάτων για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και δήμους.

Τα προγράμματα αυτά θα προέλθουν από το Ταμείο Ανάκαμψης και ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται περίπου στα 460 εκατ. ευρώ.  Ενώ  δρομολογείται ένα ακόμη για αγροτικές εκμεταλλεύσεις από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Οι όροι και οι διαδικασίες των τριών προγραμμάτων για τα φωτοβολταϊκά στέγης

Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης, σημειώνει σε ανακοίνωσή του τους όρους και τις διαδικασίες των τριών προγραμμάτων για τα φωτοβολταϊκά στέγης.  Το πρώτο πρόγραμμα για την επιδότηση φωτοβολταϊκών στέγης, όπως αναφέρει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα έχει διαθέσιμα κονδύλια περί τα 200 εκατ. ευρώ, ποσό που φτάνει για περίπου 80.000 ηλιακά συστήματα, με ή χωρίς συσσωρευτές αποθήκευσης ενέργειας.

Για ένα μέσο νοικοκυριό που καταναλώνει 360 kwh τον μήνα απαιτείται εγκατάσταση πάνελ ισχύος 3 Κw, με το κόστος της τοποθέτησης να υπολογίζεται σήμερα γύρω στα 5.000 ευρώ. Με δεδομένη την ζήτηση, πιθανώς να διαφοροποιηθεί ο αρχικός σχεδιασμός του προγράμματος, σύμφωνα με τον οποίο το 50% του προϋπολογισμού θα αφορά την επιδότηση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε νοικοκυριά, το 35% σε μικρές επιχειρήσεις και το 15% σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

Σύμφωνα με το «RePower EU», από το 2026 θα είναι υποχρεωτική η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε όλα τα καινούργια δημόσια και εμπορικά κτίρια με εμβαδόν ορόφου άνω των 250 τ.μ., από το 2027 στα υφιστάμενα δημόσια και εμπορικά και από το 2029 στις νέες κατοικίες. Επιπλέον, με βάση τον εθνικό κλιματικό νόμο, από τον Ιανουάριο όλα τα νέα ειδικά κτίρια και για όσα η κύρια χρήση τους σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% της επιφάνειας δόμησης δεν είναι η κατοικία, εξαιρουμένων των τουριστικών καταλυμάτων και των ναών, με κάλυψη μεγαλύτερη των 500 τ.μ., υποχρεούνται να τοποθετούν φωτοβολταϊκά ή ηλιακά συστήματα, σε ποσοστό του 30% της κάλυψης.

Οδηγός ενεργειών

Ο σχετικός οδηγός για το πρόγραμμα φωτοβολταϊκών στέγης προετοιμάζεται και η προδημοσίευσή του τοποθετείται στα τέλη Νοεμβρίου. Όσο για την πλατφόρμα υποβολής των αιτήσεων, θα την αναλάβει ο ΔΕΔΔΗΕ. Οι πρώτες προσομοιώσεις που έγιναν από το ΥΠΕΝ έδειξαν ότι τα απλά φωτοβολταϊκά θα μπορούσαν να επιδοτηθούν έως και 30%, ενώ τα συστήματα φωτοβολταϊκών με μπαταρία έως και 60%.

Στόχος είναι να στηριχθούν περισσότερο τα συστήματα που συνοδεύονται και από συσσωρευτή για αποθήκευση ενέργειας, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα συμφόρησης στα ήδη κορεσμένα ηλεκτρικά δίκτυα. Από το καλοκαίρι έχουν εξασφαλιστεί περιθώρια ισχύος, μόνο για την εξυπηρέτηση μικρών συστημάτων αυτοπαραγωγής ενέργειας, στους υποσταθμούς του δικτύου διανομής ρεύματος με τον νέο ηλεκτρικό χώρο να υπολογίζεται συνολικά σε περίπου 2,5 GW.

Κριτήρια συμμετοχής

Το νέο πρόγραμμα θα καλύπτει τα μικρά συστήματα έως 10 κιλοβάτ. Για ένα μέσο σπίτι ένα φωτοβολταϊκό των περίπου 3,5 κιλοβάτ θεωρείται αρκετό για την κάλυψη των αναγκών του, ενώ για ένα μεγαλύτερο νοικοκυριό απαιτείται μια εγκατάσταση γύρω στα 6,5 κιλοβάτ. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Εταιρειών Φωτοβολταϊκών για ένα μικρό οικιακό φωτοβολταϊκό πάνελ των 3 kw που εγκαθίσταται χωρίς καμία επιδότηση ο χρόνος απόσβεσης της επένδυσης φτάνει σήμερα στα 8 χρόνια.

Αντίθετα με μια επιδότηση της τάξης του 30% ο χρόνος απόσβεσης μειώνεται στα 4 χρόνια. Σχετικά με τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο νέο πρόγραμμα ακόμη δεν έχει αποφασιστεί εάν θα τεθούν εισοδηματικά κριτήρια ή θα ισχύσει η χρονική προτεραιότητα στην υποβολή των αιτήσεων.

Η αξιολόγηση βάσει εισοδηματικών κριτηρίων προκαλεί προβληματισμό, καθώς ενδέχεται στην πορεία πολλοί δικαιούχοι να διαπιστώσουν ότι τελικά δεν καταφέρνουν να συμπληρώσουν το υπόλοιπο ποσό με ίδια κεφάλαια, όπως συνέβη και με το «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Συσκευή». Αλλά και η ένταξη βάσει της χρονικής προτεραιότητας υποβολής των αιτήσεων είχε προβλήματα στα προηγούμενα «Εξοικονομώ», καθώς είχε βγει εκτός λειτουργίας η ηλεκτρονική πλατφόρμα.

Αυτοπαραγωγή και αποθήκευση

Εκτός από το πρόγραμμα επιδότησης φωτοβολταϊκών στις στέγες, θα ακολουθήσουν ακόμα δύο προγράμματα. Το πρώτο, προϋπολογισμού 160 εκατ. ευρώ, θα αφορά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών για αυτοπαραγωγή ενέργειας σε επιχειρήσεις. Φορέας υλοποίησης θα είναι το ΤΑΙΠΕΔ.

Επίσης, προετοιμάζεται άλλο ένα, με προϋπολογισμό 100 εκατ. ευρώ, το οποίο θα αφορά τη δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων από τους δήμους της χώρας, προκειμένου αφενός να περιορίσουν το ενεργειακό τους κόστος και αφετέρου να στηρίξουν τους ευάλωτους καταναλωτές στην περιοχή τους.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στον νέο προσωρινό Κανονισμό της ΕΕ, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, προβλέπονται μέτρα για την επίσπευση της ανάπτυξης έργων ΑΠΕ. Έτσι, φωτοβολταϊκά στη στέγη θα πρέπει πλέον να αδειοδοτούνται εντός ενός μήνα, ενώ για τα μικρά συστήματα αυτοκατανάλωσης ενέργειας έως 50 kW εάν οι αρμόδιες αρχές δεν ανταποκριθούν εντός μήνα από την αίτηση, η άδεια θα θεωρείται ότι έχει χορηγηθεί.