Γραφείο Προϋπολογισμού: Χαμηλότερη ανάπτυξη 2% το 2026 – Εφιαλτικό σενάριο για πληθωρισμό 4%

Χαμηλότερη ανάπτυξη 2% το 2026 προβλέπει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, ενώ στο δυσμενές σενάριο ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει έως και στο 4%, σε μια σαφή επιδείνωση σε σχέση με την προηγούμενη εικόνα που τον τοποθετούσε κάτω από το 3%.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού συνδέει τη νέα πρόβλεψη για ανάπτυξη 2% το 2026, και τον κίνδυνο για πληθωρισμό 4% με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, την εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την ανάλυση, το βασικό σενάριο ενσωματώνει τιμή 90 δολάρια το βαρέλι για το Brent σε όλο το 2026, ενώ στο δυσμενές σενάριο η τιμή ανεβαίνει περίπου στα 100 δολάρια. Η πρόβλεψη ενσωματώνει επίσης τα μέτρα στήριξης του ενεργειακού κόστους ύψους 300 εκατ. ευρώ και το ενδεχόμενο σύσφιγξης από την ΕΚΤ.

Υπενθυμίζεται πως στην τριμηνιαία έκθεση του Δεκεμβρίου 2025, το ΓΠΚΒ είχε τοποθετήσει τη βασική εκτίμηση για την ανάπτυξη του 2026 στο 2,1%, με εύρος 1,9%-2,6%. Για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, οι εκτιμήσεις συνέκλιναν σε επίδοση άνω του 4% του ΑΕΠ. Για το 2026 η πρόβλεψη αφορά πρωτογενές πλεόνασμα 4,5%,

Το ΓΠΚΒ υπογραμμίζει ήδη ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παραμένει υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης καθώς έφτασε στο 3,1% τον Φεβρουάριο του 2026, έναντι 1,9% στην Ευρωζώνη, καθιστώντας την ελληνική οικονομία πιο εκτεθειμένη σε μια νέα άνοδο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Θετικές και αρνητικές προοπτικές

Στις θετικές προοπτικές για το 2026, η έκθεση τοποθετεί πρώτο τον τουρισμό, καθώς οι ταξιδιωτικές εισπράξεις το 2025 αυξήθηκαν κατά 9,4% και ξεπέρασαν τα 23,6 δισ. ευρώ, ενώ οι διεθνείς αφίξεις στα ελληνικά αεροδρόμια αυξήθηκαν κατά 10% στο πρώτο δίμηνο του 2026, δίνοντας μια πρώτη γραμμή στήριξης στην οικονομία, εφόσον δεν υπάρξει νέα μεγάλη όξυνση του ενεργειακού σοκ.

Δεύτερος θετικός παράγοντας είναι η αγορά εργασίας και το εισόδημα. Το ΓΠΚΒ καταγράφει ως υποστηρικτική εξέλιξη τη θετική εικόνα της απασχόλησης, τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ και τις ελαφρύνσεις στον φόρο εισοδήματος, εκτιμώντας ότι αυτοί οι παράγοντες στηρίζουν το διαθέσιμο εισόδημα και την ιδιωτική κατανάλωση.

Στον αντίποδα, η έκθεση εντοπίζει τρία βασικά μέτωπα κινδύνου για το 2026. Το πρώτο είναι η ίδια η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, με διαταραχές στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και στην εφοδιαστική αλυσίδα. Το δεύτερο είναι η υστέρηση στην εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στην αρχή του έτους. Το τρίτο είναι το υψηλό δημόσιο χρέος, το οποίο καθιστά την οικονομία πιο ευάλωτη όταν οι αγορές αντιδρούν σε γεωπολιτικές κρίσεις.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του ΓΠΚΒ, οι επενδυτικές δαπάνες στο δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2026 ήταν κατά 906 εκατ. ευρώ χαμηλότερες του στόχου και κατά 464 εκατ. ευρώ χαμηλότερες από την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα από τα βασικά στηρίγματα της ανάπτυξης ξεκίνησε τη χρονιά πιο αδύναμα, την ώρα που το εξωτερικό περιβάλλον γίνεται δυσκολότερο.

Σε ό,τι αφορά το χρέος, το ΓΠΚΒ σημειώνει ότι το υψηλό δημόσιο χρέος αφήνει την οικονομία πιο εκτεθειμένη σε γεωπολιτικές κρίσεις, επειδή σε τέτοιες περιόδους αυξάνονται συγκριτικά περισσότερο οι αποδόσεις των τίτλων κρατών με δημοσιονομικές ευπάθειες. Μάλιστα, υπενθυμίζει ότι και σε προηγούμενες εκθέσεις του, τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο του 2025, είχε τονίσει πως η περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους είναι αναγκαία προϋπόθεση για καλύτερη άμυνα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Πώς έκλεισε το 2025

Παρά τη προειδοποίηση για το 2026, το 2025 έκλεισε με αισθητά καλύτερη εικόνα. Η ελληνική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 2,1% στο σύνολο του έτους και 2,4% στο τέταρτο τρίμηνο σε ετήσια βάση, έναντι 1,4% στην Ευρωζώνη. Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση, που αυξήθηκε κατά 2,5%, στις εξαγωγές, που ενισχύθηκαν κατά 2,7% συνολικά, και στις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, που αυξήθηκαν κατά 14% στο τελευταίο τρίμηνο και κατά 8,9% στο σύνολο του 2025. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η αύξηση στις κατοικίες, όπου η μεταβολή έφτασε το 41,2%.

Θετική ήταν και η δημοσιονομική εικόνα. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης για την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025 κατέγραψε πρωτογενές πλεόνασμα 12,668 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 1,24 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο δωδεκάμηνο του 2024. Η ενίσχυση αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με την έκθεση, και στα αυξημένα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, κατά περίπου 2,55 δισ. ευρώ, αλλά και στον ΦΠΑ, που αυξήθηκε κατά 1,429 δισ. ευρώ. Η εκτίμηση του ΓΠΚΒ για το πρωτογενές πλεόνασμα τοποθετείται στην περιοχή του 4,5%.

Η αγορά εργασίας, επίσης, έδωσε ενθαρρυντικά σημάδια. Το ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 8,4% στο τέταρτο τρίμηνο του 2025 από 9,6% ένα χρόνο πριν, ενώ η συνολική απασχόληση αυξήθηκε κατά 73 χιλιάδες άτομα, με το ΓΠΚΒ να σημειώνει ότι η αύξηση αφορά θέσεις πλήρους απασχόλησης. Παράλληλα, οι κενές θέσεις εργασίας ανήλθαν σε 39.918, αυξημένες κατά 10,9% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.

Πηγή: newsit.gr