Η ΕΚΤ ζυγίζει τις αποφάσεις για τα επιτόκια μετά το ράλι πετρελαίου και φυσικού αερίου

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά τους κινδύνους για τον πληθωρισμό, όπως προκύπτουν από τις εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή και ετοιμάζει τη στρατηγική της.

Αν και δεν χρειάζεται να αντιδράσει εφόσον η αύξηση των τιμών -μετά το ράλι του πετρελαίου ως απόρροια του πολέμου- παραμένει κοντά στον στόχο, όπως δήλωσε η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, οι ανησυχίες είναι εμφανείς στο επιτελείο της ΕΚΤ.

Το θέμα θα συζητηθεί στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ στις 19 Μαρτίου. O επικεφαλής της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γιόαχιμ Νάγκελ είπε ότι «στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ τη μεθεπόμενη εβδομάδα, θα συζητήσουμε τα τελευταία δεδομένα και προβλέψεις. Σε αυτή τη βάση, θα αποφασίσουμε στη συνέχεια εάν η τρέχουσα στάση της νομισματικής πολιτικής παραμένει κατάλληλη ή εάν πρέπει να ληφθούν μέτρα». Άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο μίας αύξησης των επιτοκίων, αν και σημείωσε ότι «είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν οποιαδήποτε συμπεράσματα νομισματικής πολιτικής». Οι αγορές, πάντως, δεν αναμένουν μια αύξηση των επιτοκίων του ευρώ μέσα στον Μάρτιο.

Ας σημειωθεί ότι οι αυξήσεις τιμών σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο απειλούν τις οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας, όπως στην Ευρώπη, η Κίνα, Ιαπωνία και η Ινδία. Οι καταναλωτές θα επιβαρυνθούν άμεσα από τις αυξήσεις στην ενέργεια και ενδεχόμενες δευτερογενείς αυξήσεις τιμών σε άλλα προϊόντα και υπηρεσίες, με συνέπεια να περιορισθεί η πραγματική ζήτηση και να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη. 

Ταυτόχρονα, θα αυξηθεί το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και το βιομηχανικό κόστος για την παραγωγή προϊόντων. Για την Ευρώπη και ειδικότερα για την Ελλάδα που το ενεργειακό κόστος για τις επιχειρήσεις είναι πολύ υψηλότερο σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, η απειλή για την ανταγωνιστικότητα είναι μια ρεαλιστική απειλή.

Κλειδί για ασφαλείς εκτιμήσεις περί των συνεπειών και του κόστους είναι η διάρκεια του πολέμου και της διαταραχής στην προσφορά λόγω των ζημιών σε ενεργειακές υποδομές χωρών στον Περσικό Κόλπο και του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ. Εάν ο πόλεμος έχει μεγάλη διάρκεια οι συνέπειες θα είναι χειρότερες για τις οικονομίες που δεν έχουν ανακάμψει πλήρως από το ενεργειακό σοκ μετά τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Η εμπειρία από το ενεργειακό σοκ 2021-2022

Υπενθυμίζεται ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 1,9% τον Φεβρουάριο, εντός δηλαδή του στόχου 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αλλά αυτό οφειλόταν στη μείωση των τιμών ενέργειας κατά 3,1% σε ετήσια βάση, ενώ οι τιμές των υπηρεσιών αυξήθηκαν 3,4% και των τροφίμων κατά 2,6%. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ήταν στο 5,9% στην Ευρωζώνη καθώς είχε προηγηθεί η επί μήνες μείωση της παροχής φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην αγορά και οι τιμές των τροφίμων και άλλων προϊόντων κινούνταν ανοδικά λόγω της κλιματικής κρίσης και της πανδημίας. Στη συνέχεια, ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 7,4% τον Μάρτιο και στο 8,6% τον Ιούνιο για να κορυφωθεί στο 10,6% τον Οκτώβριο. 

Στην αύξηση του πληθωρισμού είχαν συμβάλει κυρίως οι τιμές της ενέργειας με μία αύξηση 40% κατά μέσο όρο στο διάστημα Φεβρουαρίου-Οκτωβρίου, αλλά επιταχύνθηκαν και οι τιμές των τροφίμων (από 4,2% η αύξηση τον Φεβρουάριο έφτασε στο 13,1% τον Οκτώβριο) καθώς και των υπηρεσιών (από 2,5% στο 4,3%, αντίστοιχα).

Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης που προηγήθηκε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής και των παρενεργειών της στον πληθωρισμό.