Η γενιά Z: Καταναλώνει περισσότερο και αποταμιεύει λιγότερο

Η γενιά Z (Gen Z), δηλαδή όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1995, εμφανίζει τη χαμηλότερη αναλογία αποταμιεύσεων προς δαπάνες σε σύγκριση με όλες τις προηγούμενες γενιές, σύμφωνα με νέα έρευνα της Bank of America.

Ωστόσο, η καταναλωτική της δραστηριότητα παραμένει ιδιαίτερα δυναμική.

Σύμφωνα με στοιχεία συναλλαγών μέσω πιστωτικών και χρεωστικών καρτών της Bank of America, η Gen Z αποτελεί εξαίρεση στο κυρίαρχο πρότυπο της λεγόμενης "K-shaped" οικονομικής ανάκαμψης, όπου οι υψηλότερες εισοδηματικές ομάδες ενισχύονται σημαντικά περισσότερο από τις χαμηλότερες. Στην περίπτωση της Gen Z, όλες οι εισοδηματικές κατηγορίες κατέγραψαν ισχυρή αύξηση καταναλωτικών δαπανών κατά το τελευταίο εξάμηνο.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια γενιά που, αν και διαθέτει μικρότερη αποταμιευτική βάση, συνεχίζει να δαπανά σε σημαντικούς τομείς της καθημερινότητας και του τρόπου ζωής της.

Διάγραμμα: Διάμεση σχέση αποταμιεύσεων/δαπανών ανά γενιά

Η αποταμίευση μπορεί να περιμένει

Η διάμεση αναλογία αποταμιεύσεων προς δαπάνες της Gen Z βρίσκεται κάτω από το 0,5, γεγονός που σημαίνει ότι το μέσο επίπεδο συσσωρευμένων αποταμιεύσεων της γενιάς αυτής είναι μικρότερο από τη μέση μηνιαία δαπάνη της.

Ωστόσο, η χαμηλή αυτή αναλογία δεν σημαίνει απαραίτητα απουσία μακροπρόθεσμου οικονομικού σχεδιασμού. Σύμφωνα με την έκθεση της Bank of America για τις παροχές εργασίας του 2026, η Gen Z έχει ξεκινήσει να αποταμιεύει για τη συνταξιοδότησή της νωρίτερα από προηγούμενες γενιές.

Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό νεότερων μελών της γενιάς εξακολουθεί να λαμβάνει οικονομική βοήθεια από την οικογένειά του. Περίπου το 51% των ατόμων ηλικίας 18 έως 22 ετών δηλώνει ότι δέχεται οικονομική στήριξη από γονείς ή συγγενείς, ποσοστό που μειώνεται στο 29% για τις ηλικίες 23-25 ετών και στο 18% για τις ηλικίες 26-29 ετών.

Η στροφή στη fintech οικονομία

Η χαμηλή αναλογία αποταμιεύσεων-δαπανών δεν αποτυπώνει πλήρως τη χρήση νέων χρηματοοικονομικών εργαλείων από τη Gen Z.

Στοιχεία λογαριασμών πελατών της Bank of America δείχνουν ότι η συγκεκριμένη γενιά αποκτά ολοένα μεγαλύτερη συμμετοχή στη χρήση υπηρεσιών fintech, δηλαδή ψηφιακών εφαρμογών και εργαλείων που αυτοματοποιούν και απλοποιούν τις οικονομικές συναλλαγές.

Η τάση αυτή αντανακλά την προτίμηση της Gen Z για ψηφιακές λύσεις στη διαχείριση χρημάτων, αλλά και το ενδιαφέρον της για εναλλακτικές μορφές επενδύσεων, όπως τα κρυπτονομίσματα.

Παράλληλα, η αυξανόμενη χρήση τεχνολογικών εφαρμογών συνδέεται με μια ευρύτερη τάση: τη μεγαλύτερη αποδοχή ψηφιακών εργαλείων σε καθημερινές αποφάσεις, από τη διαχείριση οικονομικών έως τη χρήση υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης.

Η Gen Z αναζητά πρόσθετες πηγές εισοδήματος

Η αυξημένη καταναλωτική δραστηριότητα της Gen Z δεν συνοδεύεται μόνο από αλλαγές στις προτεραιότητες δαπανών της, αλλά και από την αναζήτηση νέων τρόπων ενίσχυσης του εισοδήματός της.

Σε μια αγορά εργασίας που γίνεται ολοένα πιο απαιτητική για τους νεότερους εργαζομένους, αρκετοί δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν το επίπεδο ωρών εργασίας ή εισοδήματος που επιθυμούν. Η εξέλιξη αυτή έχει συμπέσει με την άνοδο της περιστασιακής ευέλικτης απασχόλησης (gig work), καθώς η Gen Z στρέφεται σε εναλλακτικές μορφές εργασίας, όπως η παράλληλη απασχόληση, για να συμπληρώσει το εισόδημά της.

Σύμφωνα με στοιχεία της Bank of America, το ποσοστό των εργαζομένων της Gen Z που συμμετέχουν σε μορφές gig work έχει αυξηθεί ταχύτερα από ό,τι στις άλλες γενιές. Η τάση αυτή δείχνει ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι αναζητούν πρόσθετες πηγές εισοδήματος, σε μια προσπάθεια να ανταποκριθούν τόσο στις καθημερινές οικονομικές πιέσεις όσο και στους προσωπικούς τους στόχους.

Η σημαντικότερη πηγή δραστηριότητας gig work για τη Gen Z προέρχεται από το social commerce, δηλαδή την πώληση προϊόντων και υπηρεσιών μέσω πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου και κοινωνικών δικτύων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Bank of America, ακολουθούν οι υπηρεσίες διανομής, οι οποίες αντιστοιχούν στο 30% της δραστηριότητας gig work της γενιάς, και οι υπηρεσίες μετακίνησης μέσω εφαρμογών (ridesharing), με ποσοστό 23%.

Παράλληλα, αν και η δημιουργία περιεχομένου και η δραστηριότητα των influencers αποτελούν συχνά χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη Gen Z, αντιστοιχούν μόλις στο 5% της δραστηριότητας gig work της γενιάς, ποσοστό ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με πέρυσι.

Δεν υπάρχει "K" στη Gen Z

Η καταναλωτική δαπάνη της Gen Z έχει παρουσιάσει ισχυρή ανάπτυξη κατά το τελευταίο έτος, με τη γενιά να διαφοροποιείται από το μοντέλο της "K-shaped" οικονομίας (ορισμένοι κλάδοι και κοινωνικές ομάδες γνωρίζουν κατακόρυφη άνοδο ,  ενώ άλλοι βυθίζονται σε παρατεταμένη ύφεση).

Η απόσταση μεταξύ των υψηλότερων και χαμηλότερων εισοδηματικών ομάδων όσον αφορά την αύξηση της κατανάλωσης είναι μικρότερη στη Gen Z από οποιαδήποτε άλλη γενιά εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.

Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι, καθώς βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ζωής και επαγγελματικής πορείας, η Gen Z εμφανίζει μικρότερη έμφαση στην αποταμίευση και μεγαλύτερη διάθεση κατανάλωσης ανεξάρτητα από το επίπεδο εισοδήματος, όπως τονίζει η Bank of America στην ανάλυσή της.