Η Κίνα αλλάζει μοντέλο κατανάλωσης: Το στοίχημα των υπηρεσιών

Σε νέα μέτρα για την τόνωση της κατανάλωσης υπηρεσιών καταφεύγει η Κίνα, εκτιμώντας ότι η ενίσχυση συγκεκριμένων τομέων, όπως η φροντίδα ηλικιωμένων, η υγεία και η αναψυχή, θα αντισταθμίσει την ασθενή ζήτηση για προϊόντα. Η επιτυχία αυτού του σχεδίου, όμως, φαίνεται να εξαρτάται καθοριστικά από την αύξηση των εισοδημάτων των νοικοκυριών και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.

Το Πεκίνο θεωρεί τις υπηρεσίες ως βασικό μοχλό ανακατεύθυνσης της οικονομίας προς την κατανάλωση, καθώς προσπαθεί να απεξαρτηθεί από το παραδοσιακό μοντέλο, που βασίζεται στις μεγάλες επενδύσεις και τις εξαγωγές. Οι αρχές αναμένεται να παρουσιάσουν κίνητρα, να καταργήσουν εμπόδια στην αγορά και να επενδύσουν σε ταχέως αναπτυσσόμενους κλάδους, για να καλύψουν κενά στην προσφορά. Βέβαια, αναλυτές τονίζουν ότι απαιτούνται βαθύτερες μεταρρυθμίσεις προς ενίσχυση των εισοδημάτων και του δικτύου κοινωνικής προστασίας.

Σε αντίθεση με τον μεταποιητικό τομέα της Κίνας, όπου η προσφορά συχνά υπερβαίνει τη ζήτηση, ο κλάδος των υπηρεσιών αντιμετωπίζει χρόνια ελλείμματα, λόγω υποανάπτυξης και μιας μακροχρόνιας πολιτικής που μεροληπτούσε υπέρ των εργοστασίων.

Τώρα, οι Κινέζοι ηγέτες έχουν δεσμευθεί να αυξήσουν «σημαντικά» το μερίδιο της ιδιωτικής κατανάλωσης στο ΑΕΠ την επόμενη πενταετία. Παράλληλα, είπαν ότι θα «επενδύσουν στους ανθρώπους», αυξάνοντας τις δαπάνες για εκπαίδευση, υγεία και κοινωνική ασφάλιση, ένα σαφές μήνυμα ισχυρότερης στήριξης των οικογενειών και ενίσχυσης της αγοραστικής τους δύναμης.

Πράγματι, τα κινεζικά νοικοκυριά κατευθύνουν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των δαπανών τους σε υπηρεσίες, από τη φροντίδα ηλικιωμένων έως τα ταξίδια και την ψυχαγωγία, ενώ η ζήτηση για διαρκή καταναλωτικά αγαθά δείχνει να φτάνει σε κορεσμό. Οι περισσότερες οικογένειες φαίνεται να διαθέτουν ήδη επαρκή αποθέματα αγαθών, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ πλησιάζει τα 14.000 δολάρια. Η μετατόπιση αυτή υπογραμμίζει τη στροφή της Κίνας προς ένα μοντέλο κατανάλωσης με αιχμή τις υπηρεσίες.

«Η αναδιάρθρωση αφορά περισσότερο τη σχετική βαρύτητα κατανάλωσης και επενδύσεων στην οικονομία, παρά το αν η κατανάλωση λαμβάνει τη μορφή αγαθών ή υπηρεσιών», σημείωσε ο Fred Neumann, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία στη HSBC. «Ωστόσο, καθώς τα εισοδήματα αυξάνονται με την οικονομική ανάπτυξη και ο πληθυσμός γερνά, η ζήτηση για υπηρεσίες θα αυξάνεται ταχύτερα από εκείνη για αγαθά», συμπλήρωσε.

Η κινεζική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 5% πέρυσι, αξιοποιώντας ένα ιστορικά υψηλό μερίδιο της παγκόσμιας ζήτησης για αγαθά, ώστε να αντισταθμίσει την ασθενή εγχώρια κατανάλωση. Η στρατηγική αυτή μάλιστα περιόρισε τον αντίκτυπο των αμερικανικών δασμών.

Η ιδιωτική κατανάλωση στην Κίνα υπολείπεται κατά περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ το μερίδιο των επενδύσεων είναι περίπου 20 μονάδες υψηλότερο. Η χώρα αντιπροσωπεύει περίπου το 30% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής, το μεγαλύτερο ποσοστό διεθνώς.

Η κινεζική κυβέρνηση εξετάζει σχέδια για τη διεύρυνση των επιδοτήσεων κατανάλωσης πέραν των αγαθών. Η δημοσιονομική στήριξη θα περιλαμβάνει επιδοτήσεις για ηλικιωμένους, ελαφρύνσεις επιτοκίων για παρόχους υπηρεσιών όπως οίκους ευγηρίας, καθώς και κουπόνια για κατ’ οίκον φροντίδα. Οι αρχές εξετάζουν επίσης την επιμήκυνση των αμειβόμενων αδειών για την τόνωση της κατανάλωσης, τη χαλάρωση περιορισμών σε δραστηριότητες υψηλού επιπέδου αναψυχής, όπως κρουαζιέρες και yachting, και την ανάπτυξη σχετικών υποδομών.

Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά το μέγεθος της δημοσιονομικής ισχύος που θα διοχετεύσει φέτος το Πεκίνο στις δημόσιες υπηρεσίες και αν θα ακολουθήσουν μεταρρυθμίσεις σε εισόδημα και πρόνοια. Ωστόσο, οποιαδήποτε αλλαγή γίνει αναμένεται να είναι αργή, καθώς οι αξιωματούχοι εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στη μεταποίηση.

Η κεντρική τράπεζα της Κίνας, η οποία πέρυσι εγκαινίασε έναν μηχανισμό αναχρηματοδότησης ύψους 500 δισ. γουάν για τη στήριξη της φροντίδας ηλικιωμένων και της κατανάλωσης υπηρεσιών, έχει προειδοποιήσει ότι η ανεπαρκής προσφορά παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα του κλάδου.

Reuters