Η Κίνα φέρνει τον εμπορικό πόλεμο στην Ευρώπη

Μεγάλα εμπόδια στις προσπάθειες πράσινης μετάβασης της Ε.Ε. βάζουν οι περιορισμοί που επέβαλε χθες η Κίνα στις εξαγωγές βασικών μετάλλων. Παράλληλα, υπενθυμίζει τα «όρια» που έχουν οι φιλοδοξίες της Δύσης για απομάκρυνση των εφοδιαστικών τους αλυσίδων από την επιρροή του Πεκίνου.

Η Κίνα είναι η μεγαλύτερη παραγωγός δύο μετάλλων, γαλλίου και γερμανίου, τα οποία είναι απαραίτητα για την κατασκευή των ημιαγωγών και από τον επόμενο μήνα θα υπόκεινται σε εξαγωγικούς περιορισμούς. Σημειώνεται ότι η Ε.Ε. προμηθεύεται το 71% των αναγκών της σε γάλλιο από την Κίνα και το 45% σε γερμάνιο.

Μόλις πριν μερικές εβδομάδες, η Ε.Ε. ανακοίνωσε νέα στρατηγική, με στόχο την απόκτηση ελέγχου στην τεχνολογία και τα εξαρτήματα κρίσιμης σημασίας, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση των επενδύσεων προς το εξωτερικό για λόγους εθνικής ασφάλειας. Το σχέδιο αυτό παρουσιάστηκε εν μέσω επανειλημμένων εκκλήσεων από κράτη-μέλη της Ε.Ε. για ενισχυμένη ασφάλεια μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία και τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ρωσίας.

«Η κίνηση της Κίνας είναι μία ισχυρή υπενθύμιση ποιος έχει το πάνω χέρι σε αυτό το παιχνίδι», δήλωσε ο ερευνητής του Bruegel, Simone Tagliapietra. «Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι η Δύση θα χρειαστεί τουλάχιστον μία δεκαετία για να απεξαρτηθεί από τις εφοδιαστικές αλυσίδες μετάλλων της Κίνας, επομένως αυτό είναι πραγματικά μία ασύμμετρη εξάρτηση», συμπλήρωσε ο ίδιος σύμφωνα με το Bloomberg.

Ήδη η Ε.Ε. πήρε ένα δύσκολο «μάθημα» πέρυσι, όταν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, έσπευσε να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ στο μεταξύ ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε και υπήρξαν ανησυχίες για κατάρρευση ολόκληρων κλάδων. Η κατάσταση αυτή μάλιστα έσπειρε διχασμό στο μπλοκ, καθώς τα κράτη μέλη αδυνατούσαν επί πολύ καιρό να συμφωνήσουν για τη στάση που θα έπρεπε να τηρήσουν απέναντι στη Ρωσία.

Η ίδια δυναμική αναδύεται τώρα σε ό,τι αφορά τη στάση της Ε.Ε. απέναντι στην Κίνα, καθώς ορισμένες χώρες αρνούνται να διακινδυνεύσουν τις εμπορικές τους σχέσεις με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία διεθνώς.

Εξάλλου τα οφέλη της σχέσης για την Ε.Ε. είναι τεράστια και από άποψη εξαγωγών. Ενδεικτικά, η Κίνα είναι μεγάλη αγορά για τον ευρωπαϊκό τομέα αυτοκινήτων, φαρμακευτικών και μηχανημάτων. Μάλιστα, οι μεγάλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες διατηρούν δεκάδες εργοστάσια στην Κίνα.

Αλλαγή στάσης
Οι ΗΠΑ, όμως, έχουν ασκήσει έντονη πίεση στην Ευρώπη να σκληρύνει τη στάση της απέναντι στο Πεκίνο, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, έχει υποστηρίξει ότι το μπλοκ οφείλει να απεξαρτηθεί από την Κίνα, χωρίς να διακόψει πλήρως τους μεταξύ τους δεσμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ε.Ε. ξεκίνησε τον Μάρτιο ένα πρόγραμμα που αφορά τις πρώτες ύλες, ώστε να διευκολύνεται η χρηματοδότηση και η αδειοδότηση νέων πρότζεκτ εξόρυξης και διύλισης, καθώς και να δημιουργηθούν ισχυρές εμπορικές συνεργασίες εντός του μπλοκ. Παράλληλα, Ε.Ε. και ΗΠΑ εξετάζουν το σενάριο συνεργασίας για αγορές και επενδύσεις βασικών μετάλλων.

Κίνδυνοι
Η Κομισιόν ενδέχεται να εναντιωθεί στην κινεζική απόφαση μέσω του ΠΟΕ. Ωστόσο, μια τέτοια διαδικασία ενδέχεται να διαρκέσει χρόνια και στο μεταξύ θέτει σε κίνδυνο τα σχέδια του μπλοκ για μια πράσινη οικονομία.

«Η Ευρώπη σήμερα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για μια σειρά από καθαρές τεχνολογίες και βασικά εξαρτήματα, συνεπώς μία κλιμάκωση αυτών των εντάσεων ενδέχεται να καταστήσει δυσκολότερη την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης», δήλωσε ο Tagliapietra, αναφερόμενος στο Green Deal.
 
CNBC, Bloomberg