Η πολιτική ισχύς του Μασκ αναστατώνει τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές του

Η αλματώδης ανέλιξη του Ίλον Μασκ στην κορυφή της πολιτικής των ΗΠΑ ως "τσάρος της αποδοτικότητας” προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, και όχι μόνο λόγω των υβριστικών  παραληρημάτων του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά των ρυθμιστικών αρχών των Βρυξελλών. Η Γερμανίδα πρώην καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ χαρακτήρισε εξαιρετικά ανησυχητική την "ένωση" Ίλον Μασκ και Ντόναλντ Τραμπ, αναφερόμενη παράλληλα με αιχμές στην κυριαρχία του Μασκ στη διαστημική βιομηχανία. Η αγωνία είναι δικαιολογημένη - αλλά οι κατηγορίες από μόνες τους δεν αρκούν.

Η SpaceX του Μασκ, αξίας 210 δισ. δολαρίων, είναι εξαιρετικά ισχυρή, περισσότερο και από τα tweets του. Οι πύραυλοι πολλαπλών χρήσεων της εταιρείας έχουν ουσιαστικά μονοπωλήσει την αγορά υπηρεσιών εμπορικής εκτόξευσης της οποίας κάποτε ηγείτο η Ευρώπη. Οι 6.000 δορυφόροι της Starlink που προσφέρουν γρήγορο διαδίκτυο σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη έχουν αλλάξει την πορεία του πολέμου στο πεδίο μάχης της Ουκρανίας – που χαρακτηρίζεται από βαριά χρήση drones. Οι αξιωματούχοι φοβούνται ότι οι συγκρούσεις συμφερόντων του δισεκατομμυριούχου θα επιδεινώσουν μια επικίνδυνη εξάρτηση: Σε ένα πάνελ στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα, ο κορυφαίος Γερμανός  αξιωματούχος Αντρέας Μουντ [σσ. επικεφαλής της Γερμανικής Αρχής Ανταγωνισμού] αναφέρθηκε στην επιρροή του Μασκ στο Starlink και προέτρεψε τις ρυθμιστικές αρχές στον τομέα της τεχνολογίας να δράσουν με τόλμη, λέγοντας ότι είναι "απαράδεκτο" να μπορεί ένας άνθρωπος να ασκεί κρατικές εξουσίες.

Ωστόσο, οι επιτυχίες του Μασκ στο διάστημα βοηθήθηκαν επίσης από τις ευρωπαϊκές αποτυχίες στην προσαρμοστικότητα και στον ανταγωνισμό. Οι αντίπαλοι της SpaceX παρουσιάζουν κάποια "τυφλά σημεία”: Η Ευρώπη δεν διαθέτει επαναχρησιμοποιήσιμο πύραυλο, αφού αποφάσισε να ταχθεί κατά της τεχνολογίας αυτής πριν από μια δεκαετία. Οι παλαιές επιχειρήσεις, όπως η δορυφορική τηλεόραση, υποφέρουν στην εποχή του on-demand streaming, όπως το Netflix, ενώ αγορές όπως αυτές της ναυτιλίας και των αεροπορικών δελεάζονται από το πιο προσιτό και εύκολο στην εγκατάσταση κιτ της Starlink για το Wi-Fi τους. Ο αντίκτυπος της πτώσης των τιμών συνεχίζεται, ακόμη και εν μέσω ενός κύματος συγχωνεύσεων με στόχο τη μεγέθυνση: Η Intelsat, με έδρα το Λουξεμβούργο, η οποία εξαγοράζεται από την SES SA, κατέγραψε πτώση 9,4% στα έσοδα του τρίτου τριμήνου, με πτώση 13,7% στα έσοδα από τις υπηρεσίες in-flight. Η μετοχή της Eutelsat Communications SACA με έδρα το Παρίσι, η οποία συγχωνεύθηκε με τη βρετανική OneWeb, υποχώρησε σε χαμηλό 19 ετών.

Καθώς η Ευρώπη αμφιταλαντεύεται για το πώς να καλύψει τη διαφορά, η Starlink προσθέτει νέες νίκες στη βάση των 4 εκατομμυρίων συνδρομητών της. Η αεροπορική εταιρεία Air France-KLM - η οποία ανήκει εν μέρει στη γαλλική κυβέρνηση - ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο συμφωνία με τη Starlink για την προσφορά Wi-Fi υψηλής ταχύτητας στις πτήσεις της από το επόμενο καλοκαίρι. Τον ίδιο μήνα, η Starlink ανακοίνωσε συμφωνία με τον κορυφαίο αμερικανικό πελάτη United Airlines Holdings. Ο διευθύνων σύμβουλος της Novaspace Νέιθαν ντε Ρούιτερ εκτιμά ότι η Starlink είναι σε θέση να βελτιώνει το προϊόν της όσο εκτοξεύει περισσότερους δορυφόρους.

Αν και το να είσαι καλός στην κατασκευή πυραύλων δεν είναι σαφώς λόγος για να επιτρέψεις τη συσσώρευση αδικαιολόγητης εξουσίας στα χέρια ενός ατόμου, το Starlink είναι ένα τρομερό προϊόν και η "μάχη” για τους Ευρωπαίους θα πρέπει να επιστρωθεί στην προώθηση μιας βιώσιμης εγχώριας εναλλακτικής λύσης - ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι ο ιδιοκτήτης της Amazon.com, ο Τζεφ Μπέζος, είναι η πιο κοντινή εναλλακτική στον Μασκ. Τα "παράπονα” από άτομα όπως η Μέρκελ μπορούν να κινήσουν μια διαδικασία αφύπνισης - υπό την προϋπόθεση ότι το βάρος θα πέφτει στην καινοτόμα τεχνολογία και όχι μόνο στο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Έρχονται περισσότερες κυβερνητικές δαπάνες μέσω του αργοπορημένου έργου IRIS² και νέες startups ενθαρρύνονται να αναπτύξουν τους δικούς τους πυραύλους. Σε μια πρόσφατη συνάντηση της αμυντικής βιομηχανίας, είδα μια ευρωπαϊκή τεχνολογία επιτήρησης που βασιζόταν στο Starlink σε συνδυασμό με ένα backup σύστημα, κάτι που πιθανότατα συνεχίσει τις πιέσεις για τη χρηματοδότηση εναλλακτικών λύσεων που δεν θα συνδέονται με τον Μασκ. Εάν εμφανιστεί ποτέ ένα ευρωπαϊκό Starlink, θα μπορούσε να εξισορροπήσει τους όρους του παιχνιδιού.

Ας ελπίσουμε ότι το ντουέτο Τραμπ και Μασκ θα πείσει επίσης τους επιφυλακτικούς Ευρωπαίους να μιμηθούν άλλον έναν παράγοντα που κρίνει την επιτυχία της SpaceX: βαθιές, μεγάλες κεφαλαιαγορές ικανές να χρηματοδοτήσουν και να επεκτείνουν ριψοκίνδυνα εγχειρήματα. Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η "αδιαμφισβήτητη" τεχνολογική υστέρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι διαφαινόμενοι εμπορικοί δασμοί καθιστούν την Ένωση Κεφαλαιαγορών επιτακτική ανάγκη. Ίσως μια μεγαλύτερη ανησυχία από αυτή της γεωπολιτικής δύναμης του Μασκ να είναι η τάση της Ευρώπης να δρα μόνο σε κατάσταση κρίσης – ένα ακόμη πράγμα για το οποίο η Μέρκελ μπορεί να γνωρίζει κάτι.

Bloomberg