Ισχυρά μελτέμια, χαμηλή ζήτηση βύθισαν την τιμή ρεύματος

Για πέμπτη συνεχόμενη ημέρα, στην αγορά ηλεκτρισμού συμβαίνει το εξής παράδοξο: Για κάποιες ώρες της ημέρας οι παραγωγοί πληρώνουν αντί να πληρωθούν για την ενέργεια που διαθέτουν στο σύστημα και οι προμηθευτές πληρώνονται για να την αγοράσουν.

Το Σάββατο και την Κυριακή μάλιστα, όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της «Καθημερινής», αυτό συνέβαινε για 8 συνεχόμενες ώρες, με τη μεγαβατώρα να πωλείται έως και -12,92 ευρώ και τους μεγάλους κερδισμένους, προμηθευτές και βιομηχανίες που προμηθεύονται ενέργεια βάσει ωριαίας τιμολόγησης, να κάνουν κυριολεκτικά «πάρτι». Στον αντίποδα οι παραγωγοί ΑΠΕ που δεν διαθέτουν συμβάσεις με εγγυημένες τιμές και είδαν τα έσοδά τους να μηδενίζονται και στο ενδιάμεσο οι οικιακοί καταναλωτές και οι μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν έξυπνους μετρητές για να έχουν άμεσο όφελος. Για αυτή τη μεγάλη κατηγορία καταναλωτών το όποιο όφελος θα έρθει προοδευτικά από την υποχώρηση της μέσης τιμής της μεγαβατώρας κατά σχεδόν 50% σωρευτικά στο πενθήμερο και σε ποσοστό που οι προμηθευτές ως μεσάζοντες θα αποφασίσουν να το μετακυλίσουν στους λογαριασμούς ρεύματος.

Το αρνητικό έδαφος στο οποίο κινούνται από την περασμένη Παρασκευή οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά είναι αποτέλεσμα της αυξημένης παραγωγής των ΑΠΕ, καθώς ο συνδυασμός ηλιοφάνειας και ισχυρών ανέμων εκτόξευσε τις αποδόσεις αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων και της παράλληλης υποχώρησης της ζήτησης σε εργοστάσια, επιχειρήσεις αλλά και νοικοκυριά λόγω διακοπών του Αυγούστου.

Η συμμετοχή των ΑΠΕ στην κάλυψη της ζήτησης κυμάνθηκε στο πενθήμερο από 60% έως και 66% και το εύρος της μέσης τιμής της μεγαβατώρας μεταξύ 53 ευρώ (Κυριακή) και 74 ευρώ (σήμερα Τρίτη).

Η ανισορροπία προσφοράςζήτησης εξελίσσεται σε δομικό πρόβλημα της αγοράς ηλεκτρισμού καθώς συνεχίζεται η μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ χωρίς η πλευρά της ζήτησης να εμφανίζει σημάδια τόνωσης, ενώ καθυστερούν τα έργα αποθήκευσης που μπορούν να εξισορροπήσουν ως ένα βαθμό την κατάσταση. Οι διαχειριστές για να διατηρήσουν την ευστάθεια του συστήματος αναγκάζονται να περικόπτουν όλο και μεγαλύτερες ποσότητες πράσινης ενέργειας, τα έσοδα των παραγωγών ΑΠΕ συρρικνώνονται και η βιωσιμότητα παλαιών και νέων έργων καθίσταται αμφίβολη.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 οι περικοπές ενέργειας έφτασαν το 9,6% της συνολικής παραγωγής των ΑΠΕ, ποσότητα υπερδιπλάσια από τις περικοπές του συνόλου του έτους πέρυσι (3,5%). Σύμφωνα με τα στοιχεία του Green Tank, μόνο τον Ιούνιο φέτος η πράσινη παραγωγή που περικόπηκε έφτασε τις 352 GWH, που σημαίνει ότι πετάχτηκε στα σκουπίδια το 12,3% της συνολικής παραγωγής, όταν οι αντίστοιχες περικοπές τον Ιούνιο του 2024 ήταν 59,5 GWH, δηλαδή το 2,5% της συνολικής παραγωγής. Το έτος αναμένεται να κλείσει με ρεκόρ περικοπών, καθώς εκτιμάται ότι σε λειτουργία θα μπουν φέτος νέα έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 2,6 GW κάτι που θα επιδεινώσει την ανισορροπία προσφοράς-ζήτησης. Σε αυτό το πλαίσιο, μικροί και μεγάλοι παραγωγοί ΑΠΕ αναδιαμορφώνουν τα πλάνα τους, ώστε να περιορίσουν το ρίσκο και την οικονομική αιμορραγία. Στον κλάδο των φωτοβολταϊκών που δέχεται και τις μεγαλύτερες πιέσεις, μικροί παραγωγοί, υπό τον φόβο της απώλειας εσόδων που μπορεί να δυσκολέψει την αποπληρωμή των δανείων αναγκάζονται να πουλήσουν τα έργα τους ενισχύοντας την τάση συγκέντρωσης που παρατηρείται στην αγορά.