Πρεμιέρα σήμερα για το «καλάθι του νοικοκυριού» - Η λίστα με τα προϊόντα και οι ανησυχίες στα σούπερ μάρκετ

Σε ισχύ τίθεται από σημερα το «καλάθι του νοικοκυριού» μετά την υπογραφή της υπουργικής απόφασης από τον υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Α. Γεωργιάδη.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης έδωσε τη Δευτέρα στη δημοσιότητα το σήμα, με το οποίο θα επισημαίνονται τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στο «καλάθι του νοικοκυριού». Πρόκειται για 51 προϊόντα, τα οποία βάσει συμφωνίας κυβέρνησης – σούπερ μάρκετ, δεν θα ακριβαίνουν.

Η τελική λίστα, περιλαμβάνει τρόφιμα, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθαριστικά, χαρτικά και γενικότερα είδη βασικής ανάγκης.

Κάθε Τετάρτη θα αλλάζει η λίστα

Κάθε αλυσίδα σούπερ μάρκετ με ετήσιο τζίρο άνω των 90 εκατ. ευρώ είναι υποχρεωμένη, να στείλει τον κατάλογο με τα προϊόντα που η ίδια θα επιλέξει για να γεμίσουν το «καλάθι» της, στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του υπουργείου Ανάπτυξης e-katanalotis. Προαιρετικά, δική τους λίστα μπορούν να διαμορφώσουν και οι μικρότερες αλυσίδες υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα συνεχίσουν να διαθέτουν «καλάθι του νοικοκυριού» έως το τέλος της εφαρμογής της πρωτοβουλίας, ήτοι μέχρι τις 31 Μαρτίου 2023.

Τα σούπερ μάρκετ θα πρέπει να επιλέξουν τουλάχιστον ένα προϊόν σε κάθε μία από τις 51 κατηγορίες – εάν επιθυμούν μπορούν και παραπάνω προϊόντα- το οποίο θα διαθέτουν σε προσιτή τιμή, ιδίως συγκριτικά με τα υπόλοιπα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας. Αυτά μπορούν να είναι είτε επώνυμες μάρκες, είτε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Η λίστα των προϊόντων θα αλλάζει κάθε Τετάρτη τουλάχιστον σε πρώτη φάση, ώστε σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο να εξασφαλιστεί η επάρκειά τους και να μην υπάρξουν φαινόμενα υπερ-αποθεματοποίησης από πλευράς καταναλωτών.

Παράλληλα, δημιουργείται και ειδικό site, το kalathi.mindev.gov.gr, όπου οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν ποια προϊόντα εντάσσονται. 

Οι επιχειρήσεις έχουν την υποχρέωση να αποστέλλουν κάθε Τετάρτη έως τις 09:00 το πρωί τον κατάλογο των προϊόντων του καλαθιού στο υπουργείο Ανάπτυξης.

Οι επιχειρήσεις που δεν θα στέλνουν τον κατάλογο με τα προϊόντα ή θα τον στέλνουν ελλιπή, θα πληρώνουν πρόστιμο 5.000 ευρώ για κάθε μέρα καθυστέρησης.

Ποια προϊόντα θα μπουν στο καλάθι

Τα προϊόντα που θα μπουν στο καλάθι του νοικοκυριού  είναι:
1. Ρύζι

2. Ψωμί για τοστ

3. Ψωμί φραντζόλα (τυποποιημένο/συσκευασμένο)

4. Φρυγανιές

5. Μακαρόνια Νο6

6. Αλεύρι για όλες τις χρήσεις

7. Όσπρια (ένα τουλάχιστον είδος)

8. Γαλοπούλα ή/και πάριζα

9. Κατεψυγμένα ψάρια

10. Νωπό χοιρινό (συσκευασμένο ή μη)

11. Νωπό κοτόπουλο (συσκευασμένο ή μη)

12. Γάλα φρέσκο πλήρες

13. Γάλα φρέσκο χαμηλά λιπαρά

14. Γάλα εβαπορέ

15. Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις

16. Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις με χαμηλά λιπαρά

17. Τυρί φέτα

18. Τυρί γκούντα

19. Τυρί με χαμηλά λιπαρά

20. Χυμός τομάτας διατηρημένος

21. Αυγά (κλωβοστοιχίας και αχυρώνα)

22. Μαργαρίνες

23. Παρθένο ελαιόλαδο

24. Ηλιέλαιο

25. Κατεψυγμένα λαχανικά (τουλάχιστον ένα από αρακάς, μπάμιες, φασολάκια)

26. Λευκή ζάχαρη

27. Φόρμουλα μωρών (παιδικές τροφές)

28. Γάλα βρεφικής ηλικίας (παιδικές τροφές)

29. Ελληνικός καφές

30. Στιγμιαίος καφές

31. Γαλλικός καφές

32. Τσάι ή χαμομήλι

33. Κακάο σε σκόνη

34. Χυμός πορτοκάλι

35. Απολυμαντικά χεριών / αντισηπτικά

36. Απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων (υγρά και σε σκόνη – όχι ταμπλέτες)

37. Απορρυπαντικά για σφουγγάρισμα και καθαρισμού επιφανειών – χλωρίνες

38. Απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι

39. Χαρτί κουζίνας

40. Χαρτί υγείας

41. Οδοντόκρεμες

42. Σερβιέτες

43. Ταμπόν

44. Σαμπουάν

45. Σαπούνια σε στερεή κατάσταση

46. Πάνες ακράτειας

47. Πάνες για μωρά

48. Μωρομάντηλα

49. Σαμπουάν για μωρά

50. Τροφές για σκύλους

51. Τροφές για γάτες.

Η ανησυχία

Ο μεγαλύτερος «πονοκέφαλος», πάντως, για τις αλυσίδες που υποχρεωτικά συμμετέχουν στο μέτρο είναι η σήμανση των προϊόντων που θα συμμετέχουν στο «καλάθι», καθώς θα πρέπει να φέρουν το ειδικό σήμα τόσο στα φυσικά καταστήματα, όσο και στα ηλεκτρονικά καταστήματα.

Μεγάλος προβληματισμός υπάρχει και σε σχέση με τα φυλλάδια προσφορών. Το γεγονός ότι το υπουργείο Ανάπτυξης στην τροπολογία στην οποία προχώρησε για να νομοθετήσει το «καλάθι» πρόταξε το φυλλάδιο ως μέσο ενημέρωσης των καταναλωτών ενδεχομένως οδηγήσει αλυσίδες στην αλλαγή στρατηγικής που ακολουθούν από την αρχή της λειτουργίας τους. Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεγαλύτερη αλυσίδα σούπερ μάρκετ, η Σκλαβενίτης, η οποία έχει ως πάγια τακτική να μην εκδίδει φυλλάδιο προσφορών. Κύκλοι της εταιρείας δεν απέκλεισαν το ενδεχόμενο η αλυσίδα να λάβει τελικά απόφαση για έκδοση φυλλαδίου, ακόμη και αν αυτό δεν συμβεί από αυτή την Τετάρτη.

Ακόμη, πάντως, και οι αλυσίδες που ήδη εκδίδουν φυλλάδιο προσφορών δεν έχουν αποφασίσει ακόμη εάν θα προχωρήσουν στην έκδοση διαφορετικού φυλλαδίου, ειδικά για το «καλάθι του νοικοκυριού». Σε κάθε περίπτωση είναι υποχρεωμένες, εάν στα υφιστάμενα φυλλάδια περιλαμβάνονται και προϊόντα του «καλαθιού», αυτά να φέρουν το ειδικό σήμα που έχει δημιουργήσει το υπουργείο Ανάπτυξης. Επιπλέον, αρκετές από τις αλυσίδες οι οποίες εκδίδουν φυλλάδια προσφορών κάθε 15 ημέρες  δεν έχουν ακόμη αποφασίσει οριστικά εάν θα προχωρήσουν σε εβδομαδιαία φυλλάδια ή απλώς θα συνεχίσουν να τα ανανεώνουν κάθε δύο εβδομάδες, ενημερώνοντας βεβαίως σε εβδομαδιαία βάση το υπουργείο Ανάπτυξης, όπως προβλέπεται από την υπουργική απόφαση.

 Αρμόδια αρχή για τον έλεγχο εφαρμογής του «καλαθιού του καταναλωτή» ορίζεται η Διεύθυνση Διαχείρισης Δεδομένων, Στατιστικής και Εποπτείας Ηλεκτρονικού Εμπορίου της Διυπηρεσιακής Μονάδας Ελέγχου της Αγοράς (ΔΙΜΕΑ). Οι κυρώσεις για μη αποστολή ή ελλιπή αποστολή καταλόγου προϊόντων από τους υπόχρεους (διοικητικό πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης αποστολής πλήρους καταλόγου) επιβάλλονται με απόφαση του Διοικητή της ΔΙΜΕΑ.