Κίνα: Αλλαγή επενδυτικού μοντέλου στην Αφρική – Στροφή στον ιδιωτικό τομέα με αύξηση των εξαγωγών

Η ιστορία θέλει τις κινεζικές εταιρείες που πήγαν στην Αφρική, να ασχολούνται περισσότερο με τις υποδομές και την εξόρυξη ορυκτών και να συναλλάσσονται κυρίως με κρατικές επιχειρήσεις. Την τελευταία δεκαετία παρατηρείται αλλαγή του επενδυτικού μοντέλου της Κίνας στην Αφρική, με τη δραστηριότητα να μετατοπίζεται περισσότερο προς τα καταναλωτικά προϊόντα του ιδιωτικού τομέα.

Οι κινεζικές επενδύσεις σε τομείς της Αφρικής που απαιτούν έντονους πόρους έχουν μειωθεί κατά περίπου 40% από το υψηλότερο σημείο τους το 2015, εν μέσω χαμηλότερων αποδόσεων και πτώσης των εσόδων στις παραδοσιακές βιομηχανίες βασικών προϊόντων, σύμφωνα με την έκθεση Rhodium Group China Cross-Border Monitor που δημοσιεύθηκε στις 18 Νοεμβρίου.

Εντωμεταξύ, οι εξαγωγές της Κίνας προς την Αφρική αυξήθηκαν κατά 28% σε ετήσια βάση το εννεάμηνο του 2025, μετά από αύξηση 57% από το 2020 έως το 2024. Οι εξαγωγές αφορούν κυρίως βιομηχανικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ηλεκτρονικά, πλαστικά και κλωστοϋφαντουργικά. 

Λόγω της έλλειψης ηλεκτρικής ενέργειας στη Δυτική Αφρική, τα κινεζικά προϊόντα ηλιακής ενέργειας είναι ευπρόσδεκτα, ενώ τα ιατρικά είδη, μαζί με τα προϊόντα για μωρά και τα οικιακά προϊόντα, είναι επίσης δημοφιλή σε ολόκληρη την ήπειρο. Ήδη, η κινεζική εταιρεία smartphone Transsion έχει αναπτύξει την επιχείρησή της στην Αφρική τα τελευταία χρόνια, ενώ ο τηλεπικοινωνιακός γίγαντας Huawei και η εταιρεία οικιακών συσκευών Midea έχουν επίσης επεκταθεί στην Αφρική.

Τον Ιούλιο, τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο όμιλος Midea υπέγραψε συμφωνία με την Αφρικανική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου, η οποία θα αυξήσει τις επενδύσεις στην περιοχή. Η εταιρεία έχει ήδη κατασκευάσει εργοστάσια στην Αίγυπτο και έχει σχέδια για περισσότερα.

Πώς παρουσιάζουν την Αφρική τα κινεζικά social media

Σε πλατφόρμες κοινωνικών μέσων όπως το Xiaohongshu και το Bilibili, οι αναρτήσεις του τελευταίου έτους παρουσιάζουν την Αφρική ως έναν αναδυόμενο προορισμό για μικρότερες, ευέλικτες επιχειρηματικές δραστηριότητες που καλύπτουν το dropshipping και το ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς και την κατασκευή και τη λιανική πώληση που συνδέονται με τις κινεζικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Ο Joseph Keshi, επενδυτής ακινήτων και επιχειρηματίας που γεννήθηκε στη Νιγηρία και έχει συνεργαστεί στενά με Κινέζους επιχειρηματίες, είπε ότι ορισμένοι από αυτούς κέρδισαν έως και εξαψήφια ποσά σε δολάρια ΗΠΑ κατά το πρώτο έτος της δραστηριότητάς τους. 

Τα στοιχεία της Euromonitor επιβεβαιώνουν ότι η τάση αυτή συμβαίνει σε μεγαλύτερη κλίμακα, υπογραμμίζοντας πόσες κινεζικές επιχειρήσεις στην Αφρική πωλούν βασικά καταναλωτικά αγαθά, όπως πάνες, είδη οικιακής χρήσης, συσκευασμένες σάλτσες και σνακ. «Με έναν ταχέως αστικοποιημένο, νεανικό και όλο και πιο συνδεδεμένο πληθυσμό, οι δαπάνες των νοικοκυριών σε ολόκληρη την ήπειρο προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως το 2030», δήλωσε η Christy Tawii, περιφερειακή διευθύντρια ανάλυσης της Euromonitor International. Επιπλέον, επισήμανε την άνοδο των πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως το Chinese Supermarket, οι οποίες διευρύνουν την πρόσβαση των ασιατικών και κινεζικών εμπορικών σημάτων στα αφρικανικά νοικοκυριά.

Πολλοί από αυτούς τους επιχειρηματίες είναι αισιόδοξοι ότι η ευρύτερη χρήση του κινεζικού γιουάν στην Αφρική θα μπορούσε να μειώσει τους κινδύνους των συναλλαγών και να εμβαθύνει τους εμπορικούς δεσμούς. Σύμφωνα με την έκθεση της Rhodium, επί του παρόντος, το κινεζικό γιουάν χρησιμοποιείται στο «30% των εμπορικών τιμολογίων».

Ωστόσο, η Rhodium Group και το Atlantic Council αναφέρουν ότι υπάρχει ένα «δομικό ανώτατο όριο» στην αυξημένη χρήση του κινεζικού γιουάν, επικαλούμενοι το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας με τους περισσότερους από τους αφρικανικούς εταίρους της και την παγκόσμια εξάρτηση από το δολάριο ΗΠΑ. 

Οι παγίδες των εξαγωγών

Η αύξηση του ενδιαφέροντος των κινεζικών επιχειρήσεων καταναλωτικών προϊόντων για την Αφρική έρχεται σε μια περίοδο που τα περιθώρια κέρδους στη χώρα μειώνονται λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης και του έντονου ανταγωνισμού.

Ενώ οι ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Αφρικής, όπως η Κένυα, η Ουγκάντα και η Ζάμπια, σημειώνουν ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης 4,8%, 6,4% και 5,8% αντίστοιχα, το ΑΕΠ των 50 και πλέον χωρών της ηπείρου συνολικά είναι 4,1%, σύμφωνα με την έκθεση οικονομικών προοπτικών του ΔΝΤ τον Οκτώβριο.

Η πώληση σε Αφρικανούς καταναλωτές γίνεται επίσης πιο ελκυστική για τις κινεζικές εταιρείες, καθώς αντιμετωπίζουν εμπορικά εμπόδια με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, όπως επισημαίνει η Rhodium Group. Οι αναλυτές παρουσίασαν επίσης ένα «σενάριο στασιμότητας», στο οποίο οι κινεζικές εξαγωγές ρέουν όλο και περισσότερο σε περιοχές όπως η Αφρική, εάν η Κίνα δεν καταφέρει να επιλύσει τα προβλήματα υπερπαραγωγής και αντιμετωπίσει περαιτέρω περιορισμούς στην Ευρώπη. Ενώ οι φθηνές εισαγωγές ωφελούν τους καταναλωτές, στην Αφρική όπως και σε άλλα μέρη του κόσμου, η αύξηση των εξαγωγών χαμηλού κόστους μπορεί να υπονομεύσει την τοπική παραγωγή και να επιδεινώσει τις εμπορικές ανισορροπίες. Ορισμένες κινεζικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να παράγουν τοπικά ενώ υπάρχει μεγαλύτερη ώθηση για την εκβιομηχάνιση στην Αφρική.

Η εμπορική εταιρεία Sunda International, με έδρα το Γκουανγκτζού, πωλεί μια σειρά προϊόντων, από γεωργικά εργαλεία έως καθημερινά καταναλωτικά αγαθά, και ισχυρίζεται ότι έχει αυξήσει την κατασκευή περισσότερων από 20 κέντρων παραγωγής στην Αφρική κατά την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Sunda κερδίζει έως και 450 εκατομμύρια δολάρια ετησίως προμηθεύοντας τις αγορές της Αφρικής με προϊόντα πρώτης ανάγκης, όπως πάνες για μωρά και σερβιέτες.

Αρκετά από τα εργοστάσια της Sunda που αναφέρονται στον κατάλογο βρίσκονται στη Ζάμπια, όπου ο εκεί πρωθυπουργός Λι υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα συμφωνία ύψους 1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό μιας σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει τη χώρα με τον Ινδικό Ωκεανό, με στόχο τη σημαντική αύξηση του όγκου των εμπορευμάτων.

moneyreview.gr