Μ. Μανουσάκης: Ο εξηλεκτρισμός είναι το νέο εθνικό στοίχημα για την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή αυτονομία

Την ανάγκη να επιταχυνθεί ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας, ως βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, αναδεικνύει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, με άρθρο του στην Καθημερινή.

Ο επικεφαλής του Διαχειριστή υποστηρίζει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η μετάβαση παραμένει ημιτελής, καθώς ο ηλεκτρισμός εξακολουθεί να καλύπτει μόλις περίπου το 23% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Μεταφορές, θέρμανση και μεγάλο μέρος της βιομηχανικής παραγωγής εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, διατηρώντας την ευρωπαϊκή οικονομία εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών καυσίμων και στις γεωπολιτικές αναταράξεις.

Στο άρθρο επισημαίνεται ότι η Ευρώπη έχει ήδη δημιουργήσει σημαντική παραγωγική βάση καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς όμως να αξιοποιεί πλήρως αυτό το πλεονέκτημα, καθώς η διείσδυση του ηλεκτρισμού στην τελική κατανάλωση προχωρά με ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς. Δεν είναι τυχαίο, όπως σημειώνει, ότι τόσο ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, όσο και ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, έχουν χαρακτηρίσει την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού ως μία από τις βασικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής.

Για την Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Μανουσάκη, η συγκυρία δημιουργεί μια σημαντική αναπτυξιακή ευκαιρία. Η χώρα διαθέτει πλούσιο δυναμικό σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και στρατηγική γεωγραφική θέση που της επιτρέπει να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου μέσω των ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Η αξιοποίηση αυτών των συγκριτικών πλεονεκτημάτων μπορεί να μετατρέψει την ενεργειακή μετάβαση όχι μόνο σε περιβαλλοντικό, αλλά και σε οικονομικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα οικονομικά οφέλη του εξηλεκτρισμού. Όπως αναφέρεται, η μεγαλύτερη αξιοποίηση της εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ περιορίζει την ανάγκη εισαγωγών ορυκτών καυσίμων, συγκρατεί κεφάλαια εντός της ελληνικής οικονομίας και δημιουργεί νέο επενδυτικό κύκλο σε δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, ηλεκτρικές υποδομές και βιομηχανική παραγωγή σχετικού εξοπλισμού. Παράλληλα, μειώνεται η έκθεση νοικοκυριών και επιχειρήσεων στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν επηρεάσει σημαντικά τις τιμές και τον πληθωρισμό.

Ο πρόεδρος του ΑΔΜΗΕ συνδέει άμεσα τον εξηλεκτρισμό με τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας. Όπως επισημαίνει, οι πρόσφατες διεθνείς κρίσεις ανέδειξαν για ακόμη μία φορά ότι οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένες με γεωπολιτικές εντάσεις, συγκρούσεις και κινδύνους για την ασφάλεια εφοδιασμού. Αντίθετα, η αξιοποίηση των εγχώριων ανανεώσιμων πηγών μειώνει σταδιακά αυτές τις εξαρτήσεις και ενισχύει την ενεργειακή ανεξαρτησία τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής, σύμφωνα με τον κ. Μανουσάκη, είναι η περαιτέρω ανάπτυξη των ηλεκτρικών δικτύων και ιδιαίτερα των διασυνδέσεων. Τα νέα έργα μεταφοράς επιτρέπουν τη διοχέτευση της πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας εκεί όπου υπάρχει ζήτηση, περιορίζουν τις περικοπές παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, μειώνουν το κόστος εξισορρόπησης του συστήματος και ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού.

Παράλληλα, οι διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις ενισχύουν τον γεωστρατηγικό ρόλο της Ελλάδας, δημιουργώντας έναν ενεργειακό διάδρομο μεταξύ της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου και αναβαθμίζοντας τη θέση της χώρας στο υπό διαμόρφωση ενιαίο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ υπογραμμίζει ότι η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν αφορά πλέον μόνο την αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ, αλλά κυρίως την ηλεκτροδότηση των μεταφορών, της θέρμανσης και της βιομηχανίας. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτούνται ισχυρότερα δίκτυα, περισσότερες υποδομές αποθήκευσης και ένα σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα στηρίξει τις απαραίτητες επενδύσεις.

Καταλήγοντας, ο κ. Μανουσάκης χαρακτηρίζει τον εξηλεκτρισμό ως στρατηγική επιλογή τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί το "κλειδί" για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικονομιών και την επίτευξη πραγματικής ενεργειακής και πολιτικής αυτονομίας μέσω της αξιοποίησης των εγχώριων ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων και της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού.