Με κινεζικά κεφάλαια το ράλι στα ακίνητα

Συνεχίστηκε και το 2023 η ανοδική πορεία των επενδύσεων σε ακίνητα στην Ελλάδα από πολίτες χωρών εκτός ΕΕ.

Με βάση τα αναλυτικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), το 2023 οι επενδύσεις από χώρες εκτός Ε.Ε. άγγιξαν το 1,48 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ετήσια αύξηση κατά 17,4% σε σχέση με το 2022, όταν είχαν διαμορφωθεί σε 1,26 δισ. ευρώ. Στον αντίποδα, οι επενδύσεις από χώρες της Ε.Ε. τόσο εντός όσο και εκτός της Ζώνης του Ευρώ, διαμορφώθηκαν σε 649 εκατ. ευρώ, όντας 7,2% χαμηλότερες σε ετήσια βάση.

Υπενθυμίζεται ότι συνολικά το 2023 στην ελληνική αγορά ακινήτων εισέρρευσαν κεφάλαια 2,13 δισ. ευρώ, αποτελώντας νέο ιστορικό υψηλό (από 1,97 δισ. ευρώ του 2022). Παράλληλα, η αγορά ακινήτων είχε καθοριστική συνεισφορά στο να «διασωθούν» συνολικά οι ξένες επενδύσεις στη χώρα κατά το 2023, καθώς η συνολική συμβολή του κλάδου ανήλθε σε 47% επί του συνόλου των 4,48 δισ. ευρώ, που επενδύθηκαν στην ελληνική οικονομία πέρυσι.

Οπως και το 2022 έτσι και το 2023 η μεγαλύτερη κατηγορία αγοραστών προήλθε από το Χονγκ Κονγκ, που ουσιαστικά μεταφράζεται σε κινεζικά κεφάλαια, κάτι που ισχύει εν πολλοίς και για τη Σιγκαπούρη. Αθροιστικά, αυτές οι δύο χώρες μαζί με την Κίνα προχώρησαν σε συνολικές επενδύσεις ύψους 460 εκατ. ευρώ, που αποτελούν το 62,2% του συνόλου των επενδύσεων μεταξύ των χωρών εκτός Ε.Ε., αλλά και το 21,5% του συνόλου των κεφαλαίων από το εξωτερικό, που εισέρρευσαν στην ελληνική αγορά ακινήτων.

Ωστόσο, όπως φαίνεται, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επαναληφθεί η άνοδος που σημειώθηκε το 2022, που ήταν το πρώτο έτος πλήρους ανάκαμψης των ξένων επενδύσεων μετά την πανδημία. Τότε, μόνο τα κεφάλαια από το Χονγκ Κονγκ είχαν ανέλθει σε 294 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 254% σε ετήσια βάση, ενώ το 2023 η αύξηση άγγιξε το 10,2%, με το τελικό ποσό να διαμορφώνεται σε 324 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερα δυναμική αποδεικνύεται και η αγορά της Τουρκίας. Το 2023 επενδύθηκαν κεφάλαια 107 εκατ. ευρώ, που έφεραν τη γειτονική χώρα στην έκτη υψηλότερη θέση, καθώς η ετήσια άνοδος άγγιξε το 132%. Το 2022 βρισκόταν στη 13η θέση, με το συνολικό ποσό να αγγίζει τα 46 εκατ. ευρώ, ενώ το 2021 το αντίστοιχο ποσό δεν είχε ξεπεράσει τα 9 εκατ. ευρώ. Πριν από την πανδημία η καλύτερη ετήσια επίδοση ήταν το 2017, όταν είχαν επενδυθεί 32 εκατ. ευρώ.

Στη δεύτερη θέση της σχετικής λίστας εξακολουθεί να βρίσκεται η Ελβετία και μάλιστα με σημαντική αύξηση κατά 51,3% από το 2022, καθώς τα συνολικά κεφάλαια ανήλθαν σε 271 εκατ. ευρώ, από 179 εκατ. ευρώ το 2022. Σημειώνεται ότι αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι οι αγοραστές των ακινήτων είναι Ελβετοί. Αντιθέτως, με δεδομένο ότι η χώρα φιλοξενεί καταθέσεις από επενδυτές διαφόρων εθνικοτήτων, είναι εμφανές ότι κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τις εισροές κεφαλαίων στην Ελλάδα για την αγορά ακινήτων.

Στον αντίποδα, με πτώση κατά 10,2% ολοκληρώθηκε το 2023 σε ό,τι αφορά την επενδυτική δραστηριότητα στην ελληνική αγορά ακινήτων από τις ΗΠΑ, σε 149 εκατ. ευρώ. Στελέχη της αγοράς ακινήτων αποδίδουν την εξέλιξη αυτή στη σταδιακή επιδείνωση του κλίματος στην αμερικανική οικονομία και τα υψηλά επιτόκια, που περιόρισαν την αγοραστική δύναμη των υποψήφιων επενδυτών. Σημαντική πτώση κατά 48% σημειώθηκε κι από τους αγοραστές από τη Γαλλία (43 εκατ. ευρώ), όπως επίσης κι εκείνων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (-35,8%), αρκετοί εκ των οποίων επιλέγουν πολυτελείς εξοχικές κατοικίες.

Το συμπέρασμα από την προέλευση των επενδυτικών κεφαλαίων είναι ασφαλώς ότι το πρόγραμμα «χρυσή βίζα» διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο τόσο το 2022 όσο και το 2023. Κάτι αντίστοιχο αναμένεται να συμβεί –σε μικρότερο όμως βαθμό– και κατά τη διάρκεια του 2024, ιδίως μέχρι την 31η Αυγούστου, όταν λήγει η προθεσμία που έχουν οι επενδυτές προκειμένου να εξασφαλίσουν (μέσω προσυμφώνου) ακίνητα με βάση τους υφιστάμενους όρους του προγράμματος. Από την 1η Σεπτεμβρίου το ελάχιστο ύψος επένδυσης θα αυξηθεί στα 800.000 ευρώ (από 250.000 ή 500.000 ευρώ που είναι σήμερα, ανάλογα με την περιοχή) στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και τα νησιά με ελάχιστο πληθυσμό 3.100 κατοίκων. Στην υπόλοιπη χώρα το όριο θα αυξηθεί επίσης από τα 250.000 στα 400.000 ευρώ.

Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να μειώσουν κατακόρυφα την επενδυτική ζήτηση, που σήμερα είναι τεχνητά αυξημένη ακριβώς για τον λόγο αυτό. Αυτό θα έχει άμεσο αντίκτυπο τόσο στο συνολικό ύψος των επενδυτικών κεφαλαίων που εισρέουν στην Ελλάδα για την αγορά ακινήτων, όσο και στην αναλογία της προέλευσης, καθώς σήμερα κυριαρχούν οι αγοραστές από χώρες εκτός Ε.Ε.