ΜΙΔΑ: Τι αλλάζει για 7 εκατ. φορολογούμενους, πώς θα δηλωθεί η χρήση κάθε ακινήτου

Περίπου 7 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα κληθούν την άνοιξη να δηλώσουν αναλυτικά τη χρήση κάθε ακινήτου που έχουν στην κατοχή τους, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Μέσα από τη σχετική ψηφιακή πλατφόρμα θα πρέπει να αποτυπώσουν αν το ακίνητο αποτελεί κύρια κατοικία και ιδιοκατοικείται, αν χρησιμοποιείται ως εξοχικό, αν είναι μισθωμένο, κενό ή παραχωρείται δωρεάν.

Το ΜΙΔΑ φιλοδοξεί να συγκεντρώσει, για πρώτη φορά σε ενιαία βάση, όλα τα κρίσιμα δεδομένα που αφορούν την ιδιοκτησία και τη χρήση κάθε ακινήτου. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρείται να μπει τέλος στο σημερινό κατακερματισμένο σύστημα δηλώσεων, διευκολύνοντας ταυτόχρονα τους ελέγχους για αδήλωτα ενοίκια, αδήλωτα τετραγωνικά, «γκρίζες» ιδιοκτησίες, αθέατες μορφές εκμετάλλευσης και τη λήψη παράνομων επιδομάτων.

Το νέο Μητρώο βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων το Σαββατοκύριακο, στο Συνέδριο Ιδιοκτητών Ακινήτων που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), με τη συμμετοχή μελών της κυβέρνησης, εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, της ΑΑΔΕ, του Κτηματολογίου και ιδιοκτητών από όλη τη χώρα. Εκεί παρουσιάστηκε ως μία από τις πιο ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα των ακινήτων.

Στην τοποθέτησή του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε το ΜΙΔΑ «τη συστηματικότερη καταγραφή της χρήσης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα». Όπως σημείωσε, το νέο εργαλείο θα προσφέρει στο κράτος μια πλήρη ψηφιακή εικόνα του αποθέματος ακινήτων και της πραγματικής λειτουργίας της αγοράς, όχι για την επιβολή νέων επιβαρύνσεων, αλλά για τον σχεδιασμό πιο δίκαιων και στοχευμένων πολιτικών – ακόμη και για τη μείωση βαρών για ιδιοκτήτες και αγορά.

Από την πλευρά του, ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής τόνισε ότι για να λειτουργήσει σωστά το ΜΙΔΑ απαιτείται η διασύνδεση των στοιχείων κάθε ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο με το περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και με τη δηλωμένη χρήση του ακινήτου, όπως αν είναι κενό, ιδιοκατοικούμενο ή μισθωμένο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΜΙΔΑ ανοίγει τον δρόμο για την προσυμπλήρωση των εντύπων Ε1 και Ε2, κλείνει τα «παράθυρα» που υπάρχουν σήμερα στη χορήγηση επιδομάτων και συμβάλλει στη σωστότερη εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής, αλλά και στη δικαιότερη κατανομή των αγροτικών ενισχύσεων.

Στο νέο σύστημα, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτιστεί με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Με βάση τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους όπως θα αποτυπώνεται στο ΜΙΔΑ και, όπου εντοπίζονται λάθη ή ελλείψεις, να προχωρούν στις απαραίτητες διορθώσεις.

Κομβικό ζήτημα που αναδείχθηκε στο συνέδριο ήταν η δυνατότητα του ΜΙΔΑ να εντοπίζει και να διορθώνει αυτόματα ασυμφωνίες μεταξύ διαφορετικών κρατικών βάσεων δεδομένων. Πρόκειται για ένα χρόνιο πρόβλημα που συχνά προκαλεί καθυστερήσεις και ταλαιπωρία σε μεταβιβάσεις, γονικές παροχές ή μισθώσεις. Διαφορές μεταξύ Κτηματολογίου και Taxisnet, αλλά και σφάλματα σε επιφάνειες ή ποσοστά συνιδιοκτησίας, θα επισημαίνονται άμεσα, επιτρέποντας ταχύτερες διορθώσεις.

Πέρα από τους ελέγχους και τις διασταυρώσεις, το ΜΙΔΑ αναμένεται να προσφέρει και πρακτικά εργαλεία για τους ιδιοκτήτες. Μεταξύ άλλων, θα παρέχει ενιαία ψηφιακή απεικόνιση όλης της περιουσίας σε μία οθόνη, αυτόματη ενημέρωση στοιχείων μετά από αγοραπωλησίες ή κληρονομιές, διασύνδεση με μισθωτήρια και συμβόλαια, καθώς και τη δυνατότητα υποβολής δηλώσεων ή διορθώσεων χωρίς φυσική παρουσία σε υπηρεσίες. Παράλληλα, μπορεί να λειτουργήσει ως προσωπικός ψηφιακός φάκελος, συγκεντρώνοντας έγγραφα, άδειες και πιστοποιητικά, διευκολύνοντας μεταβιβάσεις, επιδοτήσεις και τραπεζικές διαδικασίες.

Τι θα δηλώσουν οι φορολογούμενοι

•Για πρώτη φορά, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν με σαφήνεια τη χρήση των ακινήτων τους. Συγκεκριμένα, θα καταγράφεται αν πρόκειται για:
•Ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, δηλαδή την κύρια κατοικία, αλλά και τυχόν δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες.
•Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, που καλύπτουν επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη, όπως γραφεία ή καταστήματα.
•Δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα, όταν η χρήση παραχωρείται χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέλφια ή και τρίτους. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. προς ή από γονείς και παιδιά είναι αφορολόγητη, ενώ για τα επιπλέον τετραγωνικά προβλέπεται φορολόγηση. Η ολοκλήρωση της απογραφής αναμένεται να αποκαλύψει τόσο τον πραγματικό αριθμό τέτοιων ακινήτων όσο και περιπτώσεις όπου υποκρύπτεται φοροδιαφυγή μέσω αδήλωτων εισοδημάτων.
•Μισθωμένα ακίνητα, είτε με μακροχρόνια είτε με βραχυχρόνια μίσθωση.
•Κενά ακίνητα, τα οποία για πρώτη φορά θα καταγραφούν συνολικά. Μετά την ολοκλήρωση του Μητρώου, τα στοιχεία των «κενών» ακινήτων στο έντυπο Ε2 θα διασταυρωθούν με δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που εμφανίζουν υψηλή κατανάλωση ρεύματος ενώ δηλώνονται κενά θα αποτελέσουν στόχο ελέγχων της ΑΑΔΕ.
•Ακίνητα για τα οποία έχουν παραχωρηθεί δικαιώματα εκμετάλλευσης.
•Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), κυρίως επαγγελματικά κτήρια όπως γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και ξενοδοχεία, τα οποία αποκτώνται μέσω εταιρειών leasing από επιχειρήσεις και επαγγελματίες.

Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς, παρουσίασε, μεταξύ άλλων τα αιτήματα των ιδιοκτητών ακινήτων προς την κυβέρνηση και την ΑΑΔΕ:

Οι στόχοι για το 2026:

•Η περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ.
•Η επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για κάθε ξενοίκιαστη κατοικία.
•Η καθιέρωση του πιστοποιητικού φερεγγυότητας των υποψήφιων ενοικιαστών.
•Η αποτροπή του απαράδεκτου τριπλασιασμού του ΤΑΠ με άλλο εύηχο όνομα.
•Η αύξηση της έκπτωσης ΕΝΦΙΑ στο 50%, λόγω ασφάλισης κάθε είδους κτιρίων
•Ο τερματισμός της παρέμβασης στα μισθώματα της επαγγελματικής στέγης.
•Η δυνατότητα διορθώσεων στα πλαίσια του ΜΙΔΑ χωρίς αναδρομικές χρεώσεις.
•Η αποτροπή της περαιτέρω «πάταξης» της βραχυχρόνιας μίσθωσης και ιδιαίτερα της απαξίωσης των καταλυμάτων λόγω μεταβίβασής τους.
•Η θέσπιση κανόνων και εξαιρέσεων στην υποχρεωτική τραπεζική κατάθεση ενοικίων ώστε να μην αποστερήσει άδικα ιδιοκτήτες και ενοικιαστές από απαλλαγές και επιδόματα.
•Η επιδότηση της ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών, ώστε να μην βγουν εκτός αγοράς
•Η επιδότηση της αναβάθμισης των διατάξεων ασφάλειας των ανελκυστήρων των παλαιών πολυκατοικιών.

Στα θεσμικά αιτήματα που αφορούν γενικότερα τη λειτουργεία της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας:

•Η διασφάλιση της νόμιμης οικοδομησιμότητας εντός και εκτός σχεδίου της χώρας.
•Η μονιμοποίηση της δυνατότητας ευχερούς διόρθωσης των κτηματολογικών εγγραφών και της τακτοποίησης των πολεοδομικών αυθαιρεσιών του παρελθόντος.
•Ο εκσυγχρονισμός του δικαίου της οριζοντίου ιδιοκτησίας, για να μην καταρρεύσουν οι πολυκατοικίες της χώρας μας.
•Η θέσπιση της δυνατότητας του 51% των συνιδιοκτητών να λαμβάνουν όλες τις κρίσιμες αποφάσεις για τη χρήση και την αξιοποίηση των κάθε είδους ακινήτων.
Η ουσιαστική στήριξη των ιδιοκτητών διατηρητέων ακινήτων να σώσουν τα κτίριά τους.