Μισθοί: Τι αλλάζει το 2025 σε αμοιβές και συντάξεις

Η μεγαλύτερη πρόκληση στο χώρο της εργασίας για το 2025 είναι οι μέσοι μισθοί να επιστρέψουν, δηλαδή να αναπροσαρμόζονται και οι υπόλοιπες αμοιβές και όχι μόνο οι κατώτατοι.

Το νέο έτος είναι καθοριστικό για την επίτευξη του κυβερνητικού στόχου να φθάσουν οι μέσος μισθοί στα 1.500 ευρώ το 2027, καθώς – μέχρι τώρα – δεν φαίνεται η αγορά εργασίας να ενσωματώνει τις κυβερνητικές προθέσεις.

Ωστόσο ο χρόνος ως το τέλος της τετραετίας είναι ελάχιστος ώστε να καλυφθεί η απόσταση που χωρίζει τους σημερινούς μισθούς από τον στόχο.

Το στοίχημα
Το μεγάλο στοίχημα που θα καθορίσει – εν πολλοίς – την πορεία των μέσων μισθών προς τον στόχο των 1.500 ευρώ στο τέλος της τετραετίας έχει σχέση με την επιστροφή των κλαδικών συμβάσεων που θα ωθήσει τις μέσες αμοιβές προς τα πάνω, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα. Πάντως η κυβέρνηση δεν φαίνεται να προκρίνει την αποκατάσταση του νομικού καθεστώτος που ίσχυε για τις συλλογικές συμβάσεις, προ της οικονομικής κρίσης και της ισχύος των μνημονίων, κάτι που ζητούν η αντιπολίτευση, όπως και τα συνδικάτα.

Η σημερινή εικόνα των συμβάσεων δείχνει ότι η παρέμβασή τους στη διαμόρφωση των αμοιβών είναι πολύ χαμηλή, καθώς μόλις το 26% των εργαζομένων καλύπτεται από συμβάσεις, όταν η Ευρωπαϊκή Ενωση ζητεί το ποσοστό αυτό να φθάσει στο 80%.

Η κυβέρνηση εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι είναι εφικτός ο στόχος των 1.500 ευρώ για τους μέσους μισθούς, ενώ προκρίνει, αντί των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, τον ορισμό από έναν μαθηματικό τύπο των αυξήσεων στα κατώτατα όρια των μισθών.

Ας δούμε τι αναμένεται για τους μισθούς και τις συνταξιοδοτικές παροχές το 2025.

1. Ο κατώτατος μισθός
Τον Απρίλιο του νέου έτους αναμένεται νέα αύξηση του κατώτατου μισθού. Ο συνολικός κυβερνητικός προγραμματισμός περιλαμβάνει τη διαμόρφωση των κατώτατων αμοιβών στα 950 ευρώ το 2027.

Με αυτό το δεδομένο οδηγούμαστε προς νέα αύξηση της τάξεως περίπου των 40 ευρώ, έτσι ώστε σταδιακά από τα 830 ευρώ το 2024 να φτάσουμε στα 870 το 2025 και να διαμορφωθεί στα 950 ευρώ το 2027. Η διαδικασία για την αύξηση του κατώτατου μισθού θα εκκινήσει – εκ νέου – στο τέλος Ιανουαρίου ούτως ώστε να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος μισθός εντός του Μαΐου του 2025.

2. Οι συλλογικές συμβάσεις
Πάντως, το «στοίχημα» του 2025 δεν είναι το ύψος της αύξησης των κατώτατων αμοιβών, αλλά κατά πόσο θα «επιστρέψουν» οι υπόλοιπες αμοιβές, οι οποίες δεν βελτιώθηκαν τα τελευταία χρόνια, ούτε ακολούθησαν την πορεία αύξησης του κατώτατου μισθού.

Η επαναφορά όλων των μισθών προϋποθέτει την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων, κάτι που αποφεύγει η κυβέρνηση. Μπορεί μετά την τελευταία αύξηση οι κατώτατοι μισθοί να επανήλθαν στα προ της κρίσης επίπεδα, αλλά οι λεγόμενοι «μέσοι μισθοί» ελάχιστα επηρεάσθηκαν από τις αυξήσεις που δόθηκαν στα κατώτατα όρια των αμοιβών. Χαρακτηριστικό είναι το στοιχείο σύμφωνα με το οποίο το 80% των εργαζομένων δεν έχουν «δει» καμία αλλαγή στις αμοιβές τους, παρά τις αλλεπάλληλες αυξήσεις του κατώτατου μισθού.

3. Δημόσιος τομέας
Αύξηση για τους νεοδιοριζομένους στον δημόσιο τομέα ισόποση με τον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα από το τέλος του 2025.

Ειδικά για το 2025 η προσαύξηση θα καταβάλλεται στους δικαιούχους, απομειωμένη κατά την υφιστάμενη στις 31.12.2024 διαφορά μεταξύ του βασικού μισθού του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Δηλαδή σήμερα ο βασικός μισθός στο Δημόσιο είναι 20 ευρώ περισσότερο από τον ιδιωτικό, στα 850 ευρώ. Αν ο κατώτατος μισθός αυξηθεί το 2025 κατά 40 ευρώ και διαμορφωθεί από τα 830 στα 870, ο νεοεισερχόμενος θα λάβει – επιπλέον – τα 20 ευρώ.

4. Οι συντάξεις
Αναπροσαρμογή των συντάξεων κατά 2,4% έγινε στο τέλος Δεκεμβρίου και εφαρμόστηκε στις συντάξεις του Ιανουαρίου. Η κατώτατη σύνταξη αναπροσαρμόζεται στα 436,3 ευρώ από 426,17 ευρώ σήμερα, ενώ συντάξεις των 500-600 ευρώ αυξάνονται έως 15 ευρώ τον μήνα, συντάξεις των 1.000-1.500 ευρώ κατά μέσο όρο 30 ευρώ τον μήνα, ενώ οι υψηλές συντάξεις των 2.000-3.000 ευρώ από 50 έως 75 ευρώ μηνιαίως.

5. Συντάξεις χηρείας
Η τελική απόφαση για τις συντάξεις χηρείας αναμένεται να ληφθεί εντός του 2025 σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο, καθώς πρόκειται για ένα ευαίσθητο θέμα το οποίο μπορεί να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Αφορά τις περιπτώσεις των δικαιούχων σύνταξης χηρείας, οι οποίοι εργάζονται ή συνταξιοδοτούνται εξ ιδίου δικαιώματος. Σύμφωνα με τον νόμο οι δικαιούχοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας ίση με το 70% της σύνταξης του θανόντος επί μία τριετία.

Μετά την τριετία το ποσό της χηρείας μειώνεται κατά 50% και η σύνταξη χηρείας περιορίζεται από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος. Δηλαδή η περικοπή θα πρέπει να επιβληθεί σε όλες τις συντάξεις χηρείας (ανδρών και γυναικών) που δόθηκαν πριν από την 1η Οκτωβρίου 2020 αν σήμερα ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται. Ωστόσο, ο συνταξιούχος μπορεί να επιλέξει ποια από τις δύο συντάξεις θα περιοριστεί στο 50% ώστε να επιλέξει προφανώς το μικρότερο ποσό και να έχει μικρότερες απώλειες.