Νέοι κανόνες για τους servicers

Αυστηρότερο πλαίσιο κανόνων για τις υποχρεώσεις ενημέρωσης που πρέπει να τηρούν οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων στην επικοινωνία με τους οφειλέτες, αλλά και βελτιώσεις στους βασικούς όρους του εξωδικαστικού συμβιβασμού, έτσι ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη διαγραφή χρεών για περισσότερους οφειλέτες, σχεδιάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Το θέμα συζητήθηκε στη συνάντηση που είχε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κ. Χατζηδάκης με εκπροσώπους των εταιρειών διαχείρισης κόκκινων δανείων, κατά τη διάρκεια της οποίας οι εκπρόσωποι των servicers ενημέρωσαν για την πορεία των μέχρι σήμερα ρυθμίσεων. Βάσει των στοιχείων που δόθηκαν κατά το α΄ εξάμηνο του έτους, ρυθμίστηκαν οφειλές ύψους 3,4 δισ. ευρώ (αυξημένες κατά 35% σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο).

Οπως ανακοινώθηκε, το υπουργείο θα προωθήσει ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο κανόνων και υποχρεώσεων ενημέρωσης και διαφάνειας για τους servicers, με στόχο να παρέχουν προσωποποιημένη πληροφόρηση προς τους οφειλέτες σε θέματα όπως το σύνολο της οφειλής τους, οι οφειλόμενες δόσεις, το επιτόκιο και άλλες συναφείς πληροφορίες. Οι υποχρεώσεις σε σχέση με τους νέους κανόνες πληροφόρησης και διαφάνειας θα συνοδεύονται με ποινές όταν δεν παρέχουν σαφή και έγκαιρη ενημέρωση στους οφειλέτες. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα πρόκειται για ένα πλέγμα υποχρεώσεων αντίστοιχο με αυτό που ισχύει για τις εισπρακτικές εταιρείες, που θα έχει δεσμευτικό χαρακτήρα προκειμένου να περιοριστούν τα παράπονα που συγκεντρώνει ο κλάδος των εταιρειών διαχείρισης και ο οποίος έχει αναλάβει δάνεια ύψους 90,5 δισ. ευρώ.

Στο θέμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκε ο όρος που ισχύει σήμερα για όλες τις ρυθμίσεις, ότι δηλαδή μετά τη ρύθμιση το ποσό που θα ανακτήσει ο πιστωτής (τράπεζα ή fund) δεν μπορεί να είναι μικρότερο της εμπορικής αξίας του ακινήτου.

Ο όρος αυτός έχει ενσωματωθεί στον μαθηματικό τύπο με βάση τον οποίο προκύπτει η ρύθμιση, αλλά σύμφωνα με την εμπειρία από τη λειτουργία του θεσμού, αποτελεί τροχοπέδη για την αποτελεσματικότερη προώθηση των ρυθμίσεων του εξωδικαστικού. Ετσι, ενώ υπάρχει ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 41% των ρυθμίσεων που έχουν και «κούρεμα» χρέους, ένα υψηλό ποσοστό των ρυθμίσεων δεν περιλαμβάνει διαγραφή οφειλών, αλλά μόνο διευκολύνσεις στην αποπληρωμή τους.

Σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις ο όρος αυτός οδηγεί και σε αθέτηση των ρυθμίσεων που επιτυγχάνονται μέσω του εξωδικαστικού, αφού αρκετοί είναι οι οφειλέτες οι οποίοι θεωρώντας ότι μπορεί να επιτύχουν μεγαλύτερο «κούρεμα» μέσω μιας διμερούς συμφωνίας με την εταιρεία που διαχειρίζεται το δάνειό τους, δεν τηρούν τελικά τη ρύθμιση του εξωδικαστικού.

Η αυστηρή συσχέτιση του ύψους του «κουρέματος» με την εμπορική αξία της ακίνητης περιουσίας εκτιμάται ότι αποθαρρύνει τους οφειλέτες και η αλλαγή στο όριο της αξίας του ακινήτου, βάσει της οποίας καθορίζεται και το ποσοστό διαγραφής, θα αποτελέσει ένα βήμα που θα καταστήσει φιλικότερη τη ρύθμιση. Το σκεπτικό είναι ότι ακόμη και οι πλειστηριασμοί έχουν ενσωματώσει τη δυνατότητα της μείωσης αρχικά στο 80% και σταδιακά έως και το 65% της τιμής πρώτης προσφοράς, εάν δεν υπάρξει ενδιαφέρον στην αρχική τιμή με βάση την οποία βγαίνει ένα ακίνητο στον πλειστηριασμό. Ετσι προτείνεται η επέκταση αυτής της δυνατότητας και μέσω του αλγορίθμου, αν όχι στο 65% κοντά στο 80% ή εναλλακτικά η σύγκλιση της εμπορικής αξίας, βάσει της οποίας θα γίνεται η ρύθμιση των οφειλών, με την αντικειμενική τιμή του ακινήτου, δηλαδή αυτή με την οποία υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ.

Στο πλαίσιο των βελτιώσεων που εξετάζονται και αναμένεται να οριστικοποιηθούν το προσεχές διάστημα, είναι και παρεμβάσεις στους όρους της ρύθμισης οφειλών, όπως π.χ. η δυνατότητα κάποιος οφειλέτης να αποπληρώσει ένα μέρος της οφειλής μέσω προκαταβολής επιτυγχάνοντας καλύτερη ρύθμιση, κάτι που μέχρι σήμερα δεν προβλέπεται από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού.

Στη συνάντηση τέθηκε και το θέμα του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων στη βάση των κινήτρων που ζητούν τα funds προκειμένου να καταστεί ελκυστική η επένδυση και να ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός για τη δημιουργία του. Μεταξύ των κινήτρων που ζητούν είναι:

1. Η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τα ακίνητα που θα αποκτηθούν από τον φορέα και απαλλαγή από φόρους, όπως ο ΕΝΦΙΑ.

2. Η απαλλαγή τους από την υποχρέωση νομιμοποίησης τυχόν παρατυπιών που φέρουν αυτά τα ακίνητα, υποχρέωση που θα πρέπει να ισχύσει μόνον εφόσον το ακίνητο μεταβιβαστεί σε τρίτο.

3. Η πιθανή κρατική εγγύηση για μείωση του κόστους του χρέους.

4. Η αύξηση της επιδότησης των 70-210 ευρώ που ισχύει σήμερα, προκειμένου να είναι προσιτή η επένδυση με δεδομένη την άνοδο των τιμών των ενοικίων, αλλά και την ύπαρξη εναλλακτικών επιλογών για την αναδιάρθρωση του χρέους, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός.

5. Η προσαρμογή της περιόδου για την οποία καταβάλλεται η επιδότηση με πιθανή επέκταση του μέτρου της επιδότησης έως ότου το ακίνητο αποκτηθεί από τον δανειολήπτη.

6. Η δυνατότητα του φορέα να αγοράζει τα ακίνητα σε μειωμένη τιμή μέσω πλειστηριασμών.