Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στα ξενοδοχεία παραμένουν μεγάλο αγκάθι

Σε ένα από τα μεγαλύτερα "αγκάθια" στην εκρηκτική πορεία που καταγράφει ο τουριστικός κλάδος τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί το ζήτημα της έλλειψης εργαζομένων.

Φέτος το νούμερο των κενών θέσεων εργασίας στον τουρισμό αγγίζει τις 60.000.

Η αναζήτηση προσωπικού έχει εξελιχθεί σε αγώνα δρόμου, τόσο για τα μεγάλα ξενοδοχεία όσο και για τα μικρότερα καταλύματα που ζητούν επιπλέον άτομα τους μήνες του καλοκαιριού.

Όπως έδειξε μελέτη του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων, το 2023 οι ελλείψεις προσωπικού ήταν 53.229, έναντι των 265.782 θέσεων εργασίας που προβλέπονται στο οργανόγραμμα.

Το ποσοστό των ελλείψεων εκτιμήθηκε στο 20%, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση με τις δύο προηγούμενες χρονιές.

Σε σχέση με την κατηγορία των ξενοδοχείων, το μεγαλύτερο ποσοστό ελλείψεων παρατηρείται στα ξενοδοχεία 3 αστέρων (24%) και το μικρότερο τα ξενοδοχεία 5 αστέρων (14%). Σε απόλυτους αριθμούς, οι περισσότερες ελλείψεις καταγράφονται στα 4 αστέρων ξενοδοχεία (16.381).

Κι αυτό συμβαίνει την  ώρα που, σύμφωνα με την πορεία της ζήτησης από το εξωτερικό και των προκρατήσεων, ο τουρισμός οδεύει φέτος προς ένα νέο μεγάλο ρεκόρ, με τον αριθμό των ξένων επισκεπτών να προβλέπεται υψηλότερος από πέρσι.

Τα τουριστικά έσοδα το 2023, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, εκτοξεύτηκαν στα 20,5 δισ. ευρώ, από 17,7 δισ. ευρώ το 2022 και 18,2 δισ. το 2019, ενώ οι τουριστικές αφίξεις ανήλθαν σε 32,7 εκατ. επισκέπτες, καταγράφοντας ετήσια αύξηση κατά 17,6% σε σύγκριση με τους 27,8 εκατ. τουρίστες που επισκέφθηκαν τη χώρα το 2022 και κατά 4,4% σε σύγκριση με τους 31,3 εκατ. τουρίστες του 2019.

 Ο πήχης, αν και από τους φορείς του τουρισμού αποφεύγεται να μπουν συγκεκριμένοι στόχοι, είναι εμφανές πως τίθεται υψηλότερα.

Η επικαιροποιημένη μελέτη για το 2022

Στην επικαιροποιημένη μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με θέμα: «Απασχόληση και ελλείψεις εργατικού δυναμικού στα ελληνικά ξενοδοχεία στην αιχμή της θερινής σεζόν 2022» καταγράφονται ενδιαφέροντα στοιχεία.

Στην αιχμή της θερινής σεζόν του 2022 καταγράφηκαν 60.225 ελλείψεις θέσεων, από τις 262.981 θέσεις εργασίας που προβλέπονται βάσει οργανογράμματος στα ξενοδοχεία, σε εθνικό επίπεδο.

Δηλαδή, το ποσοστό έλλειψης ανήλθε σε 23% ή περισσότερες από 1 στις 5 θέσεις δεν καλύφθηκε. Το ποσοστό έλλειψης ήταν παρόμοιο σε όλα σχεδόν τα τμήματα και κυμαινόταν από 21% έως 24%.

Σε σχέση με τα αντίστοιχα μεγέθη για την αιχμή της θερινής σεζόν του 2021, το 2022 καταγράφηκε αύξηση των θέσεων εργασίας, ενώ το ποσοστό των ελλείψεων παρέμεινε ίδιο.

Οι ελλείψεις ανά ειδικότητα

Οι ειδικότητες Καμαριέρα, Σερβιτόρος, Receptionist,  Βοηθός σερβιτόρου, Λαντζέρης, Barista και Τεχνική Υποστήριξη, αντιστοιχούν συνολικά στο 52% του συνόλου των θέσεων εργασίας, βάσει οργανογράμματος, στο 54% του συνόλου των θέσεων εργασίας που καλύφθηκαν και στο 46% του συνόλου των θέσεων εργασίας που δεν καλύφθηκαν.

Αριθμητικά, οι μεγαλύτερες ελλείψεις παρουσιάστηκαν σε Καμαριέρες (7.360 κενές θέσεις ή 12% του συνόλου των ελλείψεων και 18% επί του συνόλου των θέσεων που προβλέπονται στα οργανογράμματα για τη συγκεκριμένη ειδικότητα), σε Σερβιτόρους (5.164 ή 9% των ελλείψεων και 22% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων), σε Βοηθούς Σερβιτόρου (3.883 ή 6% των ελλείψεων και 21% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων) και σε Receptionist (3.460 ή 6% των ελλείψεων και 17% των προβλεπόμενων θέσεων). Ακολούθησαν οι Barista/Barman-Barwoman (2.729 ή 5% και 24% αντίστοιχα), Λαντζέρης (2.866 ή 5% και 24% αντίστοιχα) και Τεχνική Υποστήριξη (2.054 ή 3% και  21% αντίστοιχα).

Η ειδικότητα με την μεγαλύτερη ποσοστιαία έλλειψη σε σχέση με τις προβλεπόμενες θέσεις ήταν Sommelier (57% ή 361 άτομα), ακολουθούμενη από Στέλεχος Guest Relations (41% ή 1.083), Βοηθό Κηπουρού (37% ή 489) και Βοηθό Receptionist (35% ή 1.393).

Από πλευράς τμημάτων, οι περισσότερες ελλείψεις καταγράφηκαν στο F&B (13.557 ή 23% του συνόλου των ελλείψεων και 23% των αντίστοιχων προβλεπομένων θέσεων) και Housekeeping (13.324 ή 22% και 22% αντίστοιχα) και ακολούθησαν Κουζίνα (10.150 ή 17% και 23% αντίστοιχα) και Front Office (9.320 ή 15% και 24% αντίστοιχα).  Το 45% των συνολικών ελλείψεων προσωπικού καταγράφηκε στα τμήματα F&B και Housekeeping.

Από το σύνολο των 10.133 ξενοδοχείων που υπάρχουν στην Ελλάδα, το 40% (4.090 ξενοδοχεία) εμφάνισε έλλειψη σε τουλάχιστον μια θέση Kαμαριέρας, το 26% (2.681) σε Receptionist, το 26% (2.609) σε Σερβιτόρο και το 21% σε Λαντζέρη (2.101) και Barista (2.111).

Οι ανάγκες προσωπικού ανά κατηγορία ξενοδοχείου

Οι κατηγορίες 4 και 5 αστέρων αντιπροσωπεύουν το 58% του συνόλου των θέσεων βάσει οργανογράμματος – 73.462 και 78.333 αντίστοιχα.

Σε απόλυτα μεγέθη, οι περισσότερες ελλείψεις προσωπικού παρατηρήθηκαν στα ξενοδοχεία 4 αστέρων (16.381 ή 27% των συνολικών ελλείψεων) και στα ξενοδοχεία 3 αστέρων (15.361 ή 26%). Τα ξενοδοχεία 5 αστέρων είναι αυτά που είχαν τις ποσοστιαία λιγότερες ελλείψεις (15%) σε σχέση με τις ανάγκες τους. Τα ξενοδοχεία 2 και 3 αστέρων είναι αυτά που είχαν τις ποσοστιαία περισσότερες ελλείψεις (31% και 28%) σε σχέση με τις ανάγκες τους.

Συγκρίνοντας τα ποσοστά έλλειψης του 2022, με τα αντίστοιχα ποσοστά του 2021, καταγράφηκε μείωση του ποσοστού έλλειψης στα ξενοδοχεία 5 αστέρων, καθώς από 17% που ήταν το 2021, έπεσε σε 15% το 2022. Αντίθετη εικόνα παρουσίασαν όλες οι άλλες κατηγορίες με τα ποσοστά έλλειψης να αυξάνονται, ιδιαίτερα στις κατηγορίες 1 αστεριού και 2 αστέρων.

Οι ελλείψεις ανά γεωγραφική περιοχή

Από το σύνολο των θέσεων εργασίας που προβλέπονται βάσει οργανογράμματος, το 27% αντιστοιχεί σε θέσεις εργασίας σε  ξενοδοχεία που βρίσκονται στην περιοχή του Νοτίου Αιγαίου και ακολουθεί η Κρήτη με 20%, τα Ιόνια Νησιά με 12% και η Κεντρική Μακεδονία με 10%.

Σε όλες τις υπόλοιπες περιοχές, αντιστοιχεί ποσοστό μικρότερο από 10% του συνόλου.

Το 24% των συνολικών ελλείψεων (14.346 κενές θέσεις εργασίας) καταγράφηκε στο Νότιο  Αιγαίο, το 18% (10.808 θέσεις) στην Κρήτη, το 10% (5.891 θέσεις) στην Κεντρική Μακεδονία και το 14% (8.378 θέσεις) στα Ιόνια Νησιά.