Οι επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές τράπεζες από την ουκρανική κρίση

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες, συστημικές και μη, εμφανίζονται σήμερα πιο ανθεκτικές στο σοκ από τη ρωσική εισβολή, λόγω της προετοιμασίας και της αλλαγής μοντέλου που πραγματοποίησαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Εποπτείας της ΕΚΤ (SSM), κ. Ανδρέα Ένρια. Ωστόσο, η ένταση του σοκ από τη ρωσική εισβολή φαίνεται ότι είναι μεγαλύτερης έντασης από ό,τι της πανδημίας, καθώς ήδη μετρά άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του κ. Ένρια σε συνέδριο της Morgan Stanley, οι άμεσες επιπτώσεις προέρχονται κυρίως από την έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών σε περιουσιακά στοιχεία, λογαριασμούς, ομόλογα, κ.λπ. στη Ρωσία που έχουν παγώσει λόγω των κυρώσεων. Επίσης, περιλαμβάνουν διμερή δάνεια και ευρωπαϊκές θυγατρικές στη Ρωσία, όπως και ρωσικές θυγατρικές στην Ευρωζώνη. Η βασική επίπτωση στις άμεσες εκθέσεις είναι η μείωση των αποτιμήσεων του ενεργητικού/επενδύσεων.
Άμεση έκθεση

Η συνολική αυτή έκθεση υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 107 δισ. ευρώ που αντιστοιχεί στο 10% των εποπτικών κεφαλαίων (CET1). Τη μεγαλύτερη επίπτωση έχουν οι συστημικές τράπεζες. Όμως, ύστερα από προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν στις κυρώσεις, αλλά και από τη διαφοροποίηση των κινδύνων από τις ίδιες τις τράπεζες κατά την πανδημία, η άμεση έκθεση τελικά υπολογίζεται χαμηλότερα στα 70 δισ. και στο 8% των εποπτικών κεφαλαίων.

Η διαφοροποίηση αυτή προκύπτει από τη στάθμιση των κινδύνων επί των ίδιων ποσών ποσών που μπορεί να είναι εκτεθειμένα σε Ρωσία και Ουκρανία. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, σε απόλυτα μεγέθη, η συνολική έκθεση ανέρχεται σε 100 δισ. ευρώ για τις συστημικές και σε 2,5 δισ. ευρώ για τις μη συστημικές.

Η έκθεση σε μετοχές στη Ρωσία υπολογίζεται σε 6 δισ. ευρώ και στην Ουκρανία σε 0,81 δισ. ευρώ. Στις άλλες αγορές, όπως σε παράγωγα, συνάλλαγμα κλπ, η μεγαλύτερη έκθεση προέρχεται από παράγωγα επί επιτοκίων (47 δισ. ευρώ) και από το συνάλλαγμα 21,4 δισ. ευρώ). Παρ’ όλα αυτά, οι άμεσες αυτές επιπτώσεις είναι απολύτως ελεγχόμενες από τις ευρωπα¨κές τράπεζες.
Έμμεσες επιπτώσεις

Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλά κανάλια διάδοσης κινδύνων και αρνητικών επιπτώσεων από τράπεζες και και επιχειρήσεις που δεν είναι ρωσικές, αλλά πλήττονται από τις κυρώσεις.

Ενδεικτικά, αναφέρονται οι εξής έμμεσες επιπτώσεις:

- Ευρωπαϊκά επενδυτικά fund κατέχουν ρωσικά ομόλογα, μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια κλπ ύψους 42 δισ. ευρώ, ενώ το αντίστοιχο ποσό για συνταξιοδοτικά κεφάλαια είναι 2,2 δισ. ευρώ. Η έκθεση αυτή στην Ουκρανία υπολογίζεται σε 8,6 δισ. και 0,9 δισ. ευρώ, αντίστοιχα, για τα επενδυτικά και συνταξιοδοτικά κεφάλαια. Παρ’ όλα αυτά, η έκθεση αυτή είναι μικρή σε σχέση με το συνολικό τους χαρτοφυλάκιο καθώς ανέρχεται σε 0,31% της συνολικής αξίας.

- Πιθανή πτώχευση της Ρωσίας θα επιφέρει αδυναμία αποπληρωμής χρέους και ομολόγων που βρίσκονται στα χέρια επενδυτών, κεφαλαίων και τραπεζών εκτός Ρωσίας.

- Μεγάλες ανατιμήσεις και διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου, άλλων εμπορευμάτων και συναλλάγματος. Η επίπτωση αυτή αυξάνει τον πιστωτικό κίνδυνο, πέραν των μακροοικονομικών επιπτώσεων.

- Κυβερνοεπιθέσεις και άλλου είδους τεχνολογικούς κινδύνους (ΙΤ) που συνδέονται με Ρωσία και Ουκρανία. Δεν υπάρχουν σημαντικές περιπτώσεις μέχρι στιγμής στην Ευρώπη, αλλά ο κίνδυνος παραμένει ισχυρός.

- Με το που ξεκίνησε να επανέρχεται η εμπιστοσύνη των επενδυτών στις τραπεζικές μετοχές παγκοσμίως μετά την πανδημία, προκλήθηκε νέα κάμψη, όπως φαίνεται και από τα χρηματιστήρια.

- Μακροοικονομικές επιπτώσεις, όπως αναθεώρηση προς τα κάτω του ρυθμού ανάπτυξης και αύξηση του πληθωρισμού. 

capital.gr