Οι κρίσιμοι πέντε επόμενοι σταθμοί για το Ταμείο Ανάκαμψης

Σε κομβικό σημείο έχει φτάσει η υλοποίηση του προγράμματος Ελλάδα 2.0., το οποίο απέχει πια 36 μήνες και 32 δισ. ευρώ και περίπου πάνω από 200 ορόσημα και στόχους, πριν ολοκληρωθεί στα μέσα του 2026 

Σε αυτή τη φάση, μετά από τρεις μήνες προεκλογικής περιόδου, υπάρχουν πολλά πράγματα τα οποία θα πρέπει να γίνουν σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα προκειμένου η Ελλάδα να συνεχίσει να είναι στην πρώτη τριάδα των χωρών σε ό,τι αφορά τον ρυθμό υλοποίησης των εθνικών προγραμμάτων τους. Πιο σημαντικό όμως είναι να αρχίσουν να φαίνονται και στην οικονομία τα αποτελέσματα των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων, τα οποία υλοποιούνται με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η αξιοποίηση του συνόλου των πόρων περνάει από πέντε σταθμούς 

Διαγωνισμοί χωρίς προβλήματα 

Ο πρώτος στόχος, είναι να συνεχίσει ομαλά η υλοποίηση οροσήμων και στόχων και να υπάρχει ομαλή ροή των δόσεων του προγράμματος. Μετά τα 45 ορόσημα της τρίτης δόσης, θα πρέπει ο νέος αναπληρωτής υπουργός οικονομίας κ. Νίκος Παπαθανάσης και οι επιτελείς του, να υλοποιήσουν και τα 33 ορόσημα της 4ης δόσης πριν το τέλος του χρόνου. Πίσω από τα ορόσημα, κρύβονται 367 διαγωνισμοί επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη και θα πρέπει να ολοκληρωθούν εγκαίρως και με επιτυχία. Κάτι που και η ίδια η Κομισιόν εκφράζει τις αμφιβολίες της στην αξιολόγηση για την πορεία υλοποίηση του Ελλάδα 2.0., θυμίζοντας το ιστορικό της χαμηλής αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης στην διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων.

Το REpowerEU 

Ο δεύτερος σταθμός, είναι να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση αλλά και το αντικείμενο του Ελλάδα 2.0 με την ενσωμάτωση του REpowerEU. To εγχείρημα έχει δύο στάδια. Το πρώτο, είναι η υπογραφή της δανειακής σύμβασης των 5 δισ. ευρώ τα οποία θα χρησιμοποιήσει μαζί με τα περίπου 700 εκατ. ευρώ που της αναλογούν από την κατανομή ανά χώρα για να χρηματοδοτήσει τις νέες δράσεις του προγράμματος. Αυτό θα πρέπει να γίνει μέχρι και το τέλος Αυγούστου. Στην συνέχεια θα πρέπει να ολοκληρώσει και να υποβάλλει την πρόταση με τα έργα που θα υλοποιήσει. Αυτό μπορεί να γίνει μέχρι και το τέλος του χρόνου.

H ενδιάμεση αναθεώρηση 

Tρίτος σταθμός, είναι η ενδιάμεση αναθεώρηση του προγράμματος. Η προκαταρκτική πρόταση, προβλέπει ανακατανομή πόρων 2 δισ. ευρώ, αλλαγές στα προγράμματα κατάρτισης και μείωση του φυσικού αντικειμένου σε έργα τα οποία λόγω υψηλού πληθωρισμού δεν μπορούν να ολοκληρωθούν με τον προϋπολογισμό που έχει εγκριθεί από την αρχή του προγράμματος. Η πρόταση θα πρέπει να υποβληθεί ως το τέλος του χρόνου.

Η ολοκλήρωση των 11 βασικών οροσήμων 

Ο τέταρτος στόχος είναι η υλοποίηση 11 κομβικών οροσήμων, στα οποία η Κομισιόν, έχει δώσει βαρύνουσα σημασία και θα κρίνει πιο αυστηρά την πρόοδο τους. Τα ορόσημα αυτά αφορούν:

1. Ολοκλήρωση ανακαινίσεων τουλάχιστον 8.000 κτιρίων κατοικιών για τη βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης και έγκριση τουλάχιστον 9.700 εταιρειών για ανακαινίσεις ενεργειακής απόδοσης.

2. Έναρξη έργων για την προώθηση της ανθεκτικότητας και της περιβαλλοντικής προστασίας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, των εναέριων δικτύων σε δασικές περιοχές και της αύξησης της χωρητικότητας των υποσταθμών υψηλής και μέσης τάσης.

3. Εφαρμογή οργανωτικής μεταρρύθμισης στον σιδηροδρομικό τομέα και πλήρης λειτουργία του νέου Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) 

4. Ολοκλήρωση ψηφιοποίησης τουλάχιστον 30% των συνολικών αρχείων και στα 9 υποέργα της δημόσιας διοίκησης.

5. Υιοθέτηση πρωτογενούς νομοθεσίας για τη θέσπιση του συστήματος επιβράβευσης στη δημόσια διοίκηση. 

6. Θέσπιση νομοθεσίας που προβλέπει επαγγελματικές ροές εργασίας για το προσωπικό που ασχολείται με τις δημόσιες συμβάσεις. 

7. Απλοποίηση και κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας και δρομολόγηση πλατφόρμας πληροφορικής για την πλήρη αυτοματοποίηση των επιστροφών ΦΠΑ.

8. Εκσυγχρονισμό της δικαιοσύνης.

9. Εκσυγχρονισμό και ψηφιοποίηση του τομέα της δημόσιας υγείας.

10. Προώθηση της αποϊδρυματοποίησης των παιδιών, ιδίως μέσω της τοποθέτησης ανηλίκων με σοβαρή αναπηρία ή/και ψυχικές διαταραχές στη φροντίδα επαγγελματιών ανάδοχων φροντιστών και της τοποθέτησης των εφήβων σε διαμερίσματα ημι-ανεξάρτητης διαβίωσης. 

11. Υπογραφή δανειακών συμβάσεων συνολικού ύψους 5,9 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της δανειακής διευκόλυνσης της Ελλάδας από ΤΑΑ

Η συνέχιση τήρησης του στόχου των δαπανών 

Ο πέμπτος σταθμός, είναι η διατήρηση των στόχων των δαπανών ανά πυλώνα του προγράμματος. Ως γνωστό, η συμφωνία με την ΕΕ είναι ότι τα αρχικά 31,7 δισ. κατανέμονται στο ποσοστό 37,5% για την πράσινη μετάβαση και σε ποσοστό 23,36% για ψηφιακή μετάβαση.

Η ροή των δόσεων εξαρτάται όχι μόνο από την εκπλήρωση των οροσήμων αλλά και από την ακριβή αναλογία των δαπανών που κάνει η Ελλάδα στους δύο βασικούς άξονες του προγράμματος. Αυτό ισχύει τόσο για τις επιδοτήσεις όσο και τα δάνεια του πακέτου για την Ελλάδα.