Παγωμένος μέχρι νεωτέρας ο δανεισμός του δημοσίου

Από την πορεία των αγορών θα εξαρτηθεί πότε και εάν θα ολοκληρωθεί το πρόγραμμα δανεισμού των 12 δις ευρώ που έχει ανακοινωθεί από το τέλος του προηγούμενου χρόνου για το 2022.

Λόγω της εξαιρετικά αρνητικής οικονομικής συγκυρίας που συνθέτουν, ο υψηλός πληθωρισμός σε καύσιμα και τρόφιμα, η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και η στροφή της ΕΚΤ σε μια πιο σφικτή νομισματική πολιτική, τα ελληνικά ομόλογα έχουν καταγράψει σημαντικές απώλειες.

Η απόδοση του 10ετούς, από το 0,8% που ήταν τον Ιούλιο του 2021 έχει πια προσεγγίσει το 3%. Αντιστοίχως, το 5ετές από αρνητική απόδοση το καλοκαίρι του 2021 βρίσκεται στο 1,75% σήμερα.

Ωστόσο, η βασική αιτία για την οποία το ΥΠΟΙΚ διστάζει να δανειστεί από τις αγορές, δεν είναι η άνοδος των αποδόσεων. Ούτως η άλλως, τα προγράμματα δανεισμού των τελευταίων τριών ετών, λόγω των χαμηλών αναγκών χρηματοδότησης του χρέους είναι περιορισμένα σε έκταση και έχουν κύριος στόχο την παρουσία της Ελλάδας ως κανονικού εκδότη στις αγορές.

Η βασική αιτία για την αναστολή του προγράμματος, βρίσκεται στην προστασία των σημερινών κατόχων ελληνικών ομολόγων, από τις διακυμάνσεις της αγοράς. Με την νευρικότητα που υπάρχει, τόσο στους ελληνικούς όσο και σε άλλους τίτλους της λεγόμενης "Ευρωπαϊκής περιφέρειας", μια νέα έκδοση ελληνικού ομολόγου δ σήμερα, θα σήμαινε σίγουρες και άμεσες απώλειες, για όσους θα τα αγόραζαν. Κάτι τέτοιο θα είχε ως αποτέλεσμα την ταχύτερη άνοδο των αποδόσεων ,λόγω των μαζικών πωλήσεων που θα ακολουθούσαν. Το χειρότερο όμως είναι ότι οι επενδυτές, θα έβαζαν ξανά τα ελληνικά ομόλογα στην κατηγορία "πολύ υψηλού ρίσκου", ζητώντας ακόμη υψηλότερα επιτόκια σε μελλοντικές εκδόσεις.

Τα ταμειακά διαθέσιμα

Με το πρόγραμμα δανεισμού σε αναστολή, η κάλυψη των αναγκών χρηματοδότησης πέφτει στα ταμειακά διαθέσιμα του δημοσίου, τα οποία θεωρητικά, μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της χώρας για τα απόμενα 3 χρόνια, χωρίς να χρειαστεί η Ελλάδα να δανειστεί από τις αγορές.

Μετά και την εξόφληση του υπολοίπου των 1,86 δις ευρώ των δανείων του ΔΝΤ, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας υπολογίζονται σήμερα, κοντά στα 38 δις ευρώ Το θετικό είναι  ότι με τι συνθήκες που επικρατούν σήμερα η στάση της Ελλάδας είναι λίγο ως πολύ αναμενόμενη και από τις αγορές. Κανείς δηλαδή δεν μπορεί να κατηγορήσει μια χώρα η οποία δεν έχει ανακτήσει ακόμη την επενδυτική βαθμίδα και βρίσκεται σε διαδοχικές κρίσεις όπως αυτή του κορονοϊού και στην συνέχεια την τρέχουσα ενεργειακή, η οποία αποφεύγει -έχοντας υψηλά διαθέσιμα - τον δανεισμό από τις αγορές.

Ωστόσο, αρμόδιες πηγές από το ΥΠΟΙΚ τονίζουν ότι και η αποχή από τις αγορές δεν θα πρέπει να περάσει ένα συγκεκριμένο χρονικό όριο. Τούτο διότι μετά από ένα τρίμηνο αποχής, οι αγορές θα αρχίσουν να επενδύουν στο σενάριο ότι πλέον η Ελλάδα δεν μπορεί πια να δανειστεί από τις αγορές.

Πάντως η πρόσφατη αποπληρωμή του ΔΝΤ και η απόφαση για πρόωρη εξόφληση της διπλής δόσης από τα διμερή δάνεια με τις χώρες της Ευρωζώνης Ελλάδα μπαίνοντας στο πρώτο μνημόνιο αποτελούν καλά νέα με "διάρκεια" για την Ελλάδα. Με άλλα λόγια , αποπληρωμές αυτές των συνολικά 7,2 δις ευρώ θα διαγράψουν οριστικά ισόποσο χρέος δίνουν σε μια δύσκολη συγκυρία , το σήμα ότι το ελληνικό χρέος ενισχύει σταθερά την βιωσιμότητά του.