«Παρατηρητήριο» κρυπτονομισμάτων στην Ελλάδα: Η ΑΑΔΕ θα συλλέγει στοιχεία για συναλλαγές

Νέα δεδομένα στην παρακολούθηση των χρημάτων που αλλάζουν χέρια μέσω κρυπτονομισμάτων, δημιουργεί ο νέος νόμος 5273/2026, με τον οποίο η Ελλάδα ενσωματώνεται πλήρως στο διεθνές πλαίσιο παρακολούθησης και διαφάνειας των κρυπτονομισμάτων.

Η ελληνική αγορά κρυπτονομισμάτων συμμετέχει έτσι πλήρως πλέον στο ευρωπαϊκό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών, με τις εποπτικές αρχές να καλούνται να διαχειριστούν αυξημένο όγκο δεδομένων, συμβάλλοντας στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στον τομέα των κρυπτοστοιχείων.

Στο μικροσκόπιο μπαίνουν μεταβιβάσεις, πληρωμές και μετατροπές με κρυπτονομίσματα. Ο νόμος κυρώνει την Πολυμερή Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ) του ΟΟΣΑ για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με κρυπτοστοιχεία και θεσπίζει εφαρμοστικές διατάξεις που αντιμετωπίζουν τους κινδύνους φοροδιαφυγής.

Υποχρεώσεις παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων

Ο νόμος καθορίζει ποιες οντότητες θεωρούνται Δηλούντες Πάροχοι Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων και τις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας. Τα κριτήρια σύνδεσης με την ελληνική έννομη τάξη περιλαμβάνουν τη φορολογική κατοικία, τη σύσταση, τη διοίκηση, τη συνήθη επιχειρηματική δραστηριότητα και την ύπαρξη υποκαταστήματος.

Απαιτήσεις αναφοράς και δέουσα επιμέλεια

Στην πράξη, όπως οι τράπεζες στέλνουν δεδομένα για τις κινήσεις των πελατών τους, έτσι και τα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων θα υποχρεώνονται να διαβιβάζουν αναλυτικές πληροφορίες για τις συναλλαγές των χρηστών.

Με τη συμφωνία, θεσμοθετούνται αναλυτικές και τυποποιημένες απαιτήσεις υποβολής στοιχείων για τις συναλλαγές κρυπτοστοιχείων, καθιστώντας εφικτή την αποτελεσματική φορολογική εποπτεία και τη διεθνή ανταλλαγή πληροφοριών. Μέσω της συλλογής στοιχείων ταυτοποίησης χρηστών, Ελεγχόντων Προσώπων και παρόχων, καθώς και λεπτομερών δεδομένων ανά είδος συναλλαγής, επιδιώκεται διαφάνεια στον χώρο των κρυπτοστοιχείων.

Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο

Ο Χρήστης Κρυπτοστοιχείων αντιμετωπίζεται ως Δηλωτέος Χρήστης από την ημερομηνία ταυτοποίησής του σύμφωνα με τις διαδικασίες δέουσας επιμέλειας που περιγράφονται στο παρόν άρθρο.

Οι ακόλουθες διαδικασίες εφαρμόζονται προκειμένου να προσδιοριστεί αν ο Ιδιώτης Χρήστης Κρυπτοστοιχείων είναι Δηλωτέος Χρήστης:

– Κατά τη σύναψη της σχέσης με τον Ιδιώτη Χρήστη Κρυπτοστοιχείων (ή όσον αφορά τους Προϋπάρχοντες Ιδιώτες Χρήστες Κρυπτοστοιχείων εντός δώδεκα (12) μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος των παρόντων κανόνων), ο Δηλών Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων πρέπει να ζητήσει να λάβει “αυτοπιστοποίηση” του πελάτη, για να προσδιορίσει τη φορολογική κατοικία ή τις φορολογικές κατοικίες του Ιδιώτη Χρήστη Κρυπτοστοιχείων, ακολουθώντας και τις Διαδικασίες Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες/Γνώρισε τον Πελάτη σου (AML/KYC).

– Εάν, σε οποιοδήποτε σημείο, υπάρξει μεταβολή των περιστάσεων σε σχέση με Ιδιώτη Χρήστη Κρυπτοστοιχείων, η οποία έχει ως αποτέλεσμα ο Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων να γνωρίζει ότι η αρχική αυτοπιστοποίηση είναι εσφαλμένη ή αναξιόπιστη, ο Πάροχος πρέπει να αναζητήσει έγκυρα στοιχεία.

Ποιος παρακολουθεί και τι

Στην πράξη ο Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων υπόκειται στις απαιτήσεις υποβολής στοιχείων και «δέουσας επιμέλειας» για τις συναλλαγές πελατών του, εφόσον αυτές πραγματοποιούνται μέσω υποκαταστήματος εγκατεστημένου στην Ελλάδα. Αντίστοιχα όμως στοιχεία ανταλλάσσονται με τη χώρα μας και από Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων για συναλλαγές στο εξωτερικό.

Για κάθε ημερολογιακό έτος, ο Δηλών Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων πρέπει να υποβάλλει τις ακόλουθες πληροφορίες όσον αφορά Χρήστες Κρυπτοστοιχείων, δηλαδή:

1. Όνομα, διεύθυνση κατοικίας, ΑΦΜ, ημερομηνία και τόπο γέννησης (στην περίπτωση φυσικού προσώπου) ή, στην περίπτωση νομικής Οντότητας τα Ελέγχοντα Πρόσωπα αυτής

2. Για κάθε είδος Σχετικού Κρυπτοστοιχείου σε σχέση με το οποίο έχει πραγματοποιήσει:

α) την πλήρη ονομασία του είδους του Κρυπτοστοιχείου,

β) το συνολικό ακαθάριστο ποσό που καταβλήθηκε, τον συνολικό αριθμό μονάδων και Συναλλαγών σε σχέση με αποκτήσεις έναντι Παραστατικού Νομίσματος,

γ) το συνολικό ακαθάριστο ποσό που εισπράχθηκε, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Συναλλαγών σε σχέση με εκποιήσεις έναντι Παραστατικού Νομίσματος,

δ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό Συναλλαγών σε σχέση με αποκτήσεις έναντι άλλων Σχετικών Κρυπτοστοιχείων,

ε) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό Συναλλαγών σε σχέση με εκποιήσεις έναντι άλλων Σχετικών Κρυπτοστοιχείων,

στ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό Συναλλαγών Πληρωμών Λιανικής,

ζ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, καθώς και τον συνολικό αριθμό Μεταβιβάσεων από τον Χρήστη σε διευθύνσεις πορτοφολιού που δεν είναι γνωστό στον Πάροχο Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων.

Το καταβληθέν ή εισπραχθέν ποσό πρέπει να αναφέρεται στο Παραστατικό Νόμισμα στο οποίο καταβλήθηκε ή εισπράχθηκε. Σε περίπτωση που τα ποσά καταβλήθηκαν ή ελήφθησαν σε πολλαπλά Παραστατικά Νομίσματα, τα ποσά πρέπει να αναφέρονται σε ένα μόνο Παραστατικό Νόμισμα, μετατρεπόμενο κατά τη στιγμή κάθε Σχετικής Συναλλαγής με τρόπο που εφαρμόζεται με συνέπεια από τον Δηλούντα Πάροχο Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων.

Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών

Η Συμφωνία θεσπίζει την υποχρέωση των Αρμόδιων Αρχών του ΟΟΣΑ να ανταλλάσσουν σε ετήσια και αυτόματη βάση πληροφορίες σχετικά με Δηλωτέα Πρόσωπα άλλων Δικαιοδοσιών. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ορίζεται ο κατάλογος με τις Δικαιοδοσίες των Αρμόδιων Αρχών. Στην Ελλάδα η ΑΑΔΕ ορίζεται ως η αρμόδια αρχή για τη συλλογή, επεξεργασία και διαβίβαση φορολογικών στοιχείων που αφορούν χρήστες κρυπτοστοιχείων.

Η ανταλλαγή θα γίνεται αυτόματα κάθε χρόνο μεταξύ των κρατών που συμμετέχουν στη συμφωνία, δημιουργώντας ένα παγκόσμιο δίκτυο φορολογικής πληροφόρησης για την ψηφιακή οικονομία. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 και για κάθε επόμενο έτος, τα δεδομένα θα αποστέλλονται αυτόματα στις φορολογικές αρχές άλλων χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία, ενώ η Ελλάδα θα λαμβάνει αντίστοιχες πληροφορίες για Έλληνες φορολογικούς κατοίκους που δραστηριοποιούνται σε ξένες πλατφόρμες.

Όλες οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται υπόκεινται σε κανόνες εμπιστευτικότητας και εγγυήσεις προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Προβλέπεται μηχανισμός διοικητικής συνεργασίας και διαβούλευσης μεταξύ των Αρμόδιων Αρχών για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του Πλαισίου Αναφοράς Κρυπτοστοιχείων.

Πηγή Newmoney.gr