Πετρέλαιο: Οι ισορροπίες που κρατούν οι ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο

Πριν από μια εβδομάδα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε ακόμη περισσότερες κυρώσεις στο εμπόριο πετρελαίου του Ιράν. Οι τιμές του αργού έχουν υποχωρήσει πάνω από 5 δολάρια το βαρέλι έκτοτε.

Η πτώση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε ενδείξεις ότι το Ισραήλ πρόκειται να αποφύγει να επιτεθεί στην πετρελαϊκή υποδομή του Ιράν – μια από τις μεγάλες ανησυχίες της αγοράς.

Ωστόσο, η πτώση υπογραμμίζει πόσο «αδιάφοροι» έχουν γίνει οι traders στις ενέργειες που λαμβάνουν οι ΗΠΑ ενάντια σε εχθρούς που είναι μεγάλοι παραγωγοί πετρελαίου – είτε είναι το Ιράν είτε η Ρωσία. Αν και αυτό μπορεί να αλλάξει με το αποτέλεσμα των εκλογών της 5ης Νοεμβρίου, προς το παρόν οι traders είναι επιφυλακτικοί ότι οι κυρώσεις θα αυξήσουν τις τιμές, καθώς η Ουάσιγκτον προσπαθεί να κρατήσει ένα όριο στο κόστος των καυσίμων και να ισορροπήσει τις ανταγωνιστικές προτεραιότητες με την Κίνα, σημαντικό αγοραστή ιρανικού πετρελαίου.

Τα μέτρα της 11ης Οκτωβρίου κατά του Ιράν ουσιαστικά σημαίνουν ότι οι ΗΠΑ μπορούν να στοχεύσουν οποιοδήποτε μέρος του εμπορίου πετρελαίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας και θεωρητικά να κυνηγήσουν σχεδόν οποιονδήποτε ασχολείται με αυτό.

«Ο στόχος μας, και αυτό που κάναμε πολύ σαφές στους Ιρανούς, είναι ότι εάν συνεχίσουν την αποσταθεροποιητική τους δραστηριότητα και τις επιθέσεις τους εναντίον του Ισραήλ, θα είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε να κάνουμε περισσότερα», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Γουόλι Αντεγιέμο. 

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι υπάρχει απροθυμία να στοχεύσουν τους μεγαλύτερους Κινέζους αγοραστές πετρελαίου και μεσάζοντες από τα Εμιράτα που βοήθησαν τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν να αυξηθούν από το δεύτερο εξάμηνο του 2019, την περίοδο λίγο μετά την εκ νέου επιβολή περιορισμών στο εμπόριο από την κυβέρνηση Τραμπ.

Με απλά λόγια, η Ουάσιγκτον έχει τα μέσα να πλήξει την Τεχεράνη, αλλά απέφυγε να τραβήξει τους πιο επιθετικούς μοχλούς, καθώς αυτό θα διακινδύνευε την αστάθεια της αγοράς πετρελαίου και θα περιέπλεκε στόχους εξωτερικής πολιτικής, σύμφωνα με πηγές. 

Η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν διέψευσε ότι οι ΗΠΑ συμπεριφέρθηκαν χαλαρά απέναντι στο Ιράν και χαρακτήρισε την κίνηση της 11ης Οκτωβρίου πιθανό «προοίμιο» για πρόσθετα μέτρα.

«Έχουμε επιβάλει εκατοντάδες κυρώσεις κατά του Ιράν», δήλωσε η Γέλεν αυτή την εβδομάδα. «Αλλά είναι αλήθεια ότι πρόσφατα αυξήσαμε σημαντικά τις κυρώσεις μας. Υπέγραψα μια δράση που μας επιτρέπει να στοχεύσουμε ευρέως τον ενεργειακό τομέα του Ιράν και αυτό θα μπορούσε να είναι ένα προοίμιο για μια σειρά βημάτων που θα περιόριζε πραγματικά την ικανότητα του Ιράν να αποκτά έσοδα από τις εξαγωγές».

Οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν ήταν κατά μέσο όρο 1,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το τρίτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, σχεδόν δυόμισι φορές υψηλότερες από το δεύτερο εξάμηνο του 2019, σύμφωνα με στοιχεία της TankerTrackers.com, η οποία έχει παρακολούθηση των αποστολών της χώρας χρησιμοποιώντας δορυφορικά δεδομένα για χρόνια. Ούτε προφανώς παρεμποδίστηκαν ακόμη και όταν υπήρχε ανησυχία ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να χτυπήσει τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η αύξηση συνέβη επειδή οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επικεντρωθεί σε μέτρα που θα πρόσθεταν τριβές στην αλυσίδα εφοδιασμού του Ιράν – ενισχύοντας το κόστος επιχειρηματικής δραστηριότητας της χώρας – ενώ θα παραμείνουν προσεκτικοί σε ενέργειες που θα περιόριζαν τις εξαγωγές.

Οι τρίτες δικαιοδοσίες που είναι στρατηγικά σημαντικές για την Ουάσιγκτον περιπλέκουν τα πράγματα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φιλοξενούν μια σειρά από ενδιάμεσες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο εμπόριο, ενώ στην Κίνα πηγαίνει περίπου το 80% των ημερήσιων εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Πολλές από τις συναλλαγές γίνονται σε γιουάν.

Οι προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ μπορεί να αποδειχθούν σημείο καμπής. Και τα πιο πρόσφατα μέτρα κατά του Ιράν θα μπορούσαν να δώσουν στην επόμενη κυβέρνηση μεγαλύτερες εξουσίες να προχωρήσει πιο δυναμικά. 

Η εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν μείωσε τις ροές πετρελαίου του κράτους του Περσικού Κόλπου το 2019 αφότου απέσυρε τις ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία του 2015 μεταξύ της Τεχεράνης και των παγκόσμιων δυνάμεων και στη συνέχεια έβαλε τέλος στα «παραθυράκια» που επέτρεψαν σε ορισμένες χώρες να συνεχίσουν να αγοράζουν ιρανικά βαρέλια.

moneyreview.gr με πληροφορίες από Bloomberg