Πετρέλαιο: Πτώση για έκτη συνεχή συνεδρίαση μετά το «παράθυρο» Τραμπ-Ιράν -Το σχέδιο των $10 δισ. που αλλάζει τον χάρτη του Ορμούζ

Πτωτικά κινούνται οι τιμές του πετρελαίου, καθώς οι πολύωρες συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων στη Νέα Υόρκη ενίσχυσαν τις προσδοκίες ότι μπορεί να υπάρξει διπλωματική διέξοδος από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, η επανεκκίνηση κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στη Σαουδική Αραβία αυξάνει τις προσδοκίες για ενίσχυση της προσφοράς, ενώ οι ΗΠΑ φέρονται να συζητούν με αραβικές χώρες ένα επενδυτικό σχέδιο ύψους 10 δισ. δολαρίων, με στόχο τη δημιουργία νέων ενεργειακών διαδρομών που θα μειώνουν την εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το Brent Νοεμβρίου υποχώρησαν κατά 1,15% στα 98,11 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI Νοεμβρίου σημείωσε πτώση 1,75%, στα 88,94 δολάρια.

Σε ξεχωριστή συνεδρίαση, το Brent είχε καταγράψει νωρίτερα μικρότερη πτώση, στα 99,18 δολάρια, ενώ το WTI διαμορφωνόταν στα 90,17 δολάρια.

Τρεις ώρες συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν και νέο μήνυμα Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν μια «πολύ καλή συνάντηση» με την ιρανική πλευρά, η οποία διήρκεσε περίπου τρεις ώρες.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας με την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει τη σκληρή ρητορική.

Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι βρίσκεται μπροστά σε μια «μεγάλη απόφαση» σχετικά με το εάν θα επιδιώξει συμφωνία με την Τεχεράνη ή θα προχωρήσει σε στρατιωτική κλιμάκωση.

Ωστόσο, μετά τις επαφές, υποστήριξε ότι υπάρχει σημαντική δυναμική για την επίτευξη συμφωνίας.

Για τις αγορές πετρελαίου, το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να συζητούν θεωρείται σημαντικό, καθώς μια διπλωματική λύση θα μπορούσε να περιορίσει τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών στις ενεργειακές ροές.

«Η αγορά βλέπει σήμερα πιο θετικά την εικόνα της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου σε σχέση με μερικές εβδομάδες πριν», δήλωσε ο Τιμ Γουότερερ, επικεφαλής αναλυτής της KCM Trade, σύμφωνα με το Reuters.

Όπως σημείωσε, οι συνομιλίες στη Νέα Υόρκη έδωσαν στους traders «μια αχτίδα ελπίδας», με την αγορά να αποτιμά πλέον την πιθανότητα διαπραγματεύσεων παρά τη συνεχιζόμενη σκληρή ρητορική.

Η Σαουδική Αραβία επαναφέρει σε λειτουργία τον πετρελαιαγωγό East-West

Σημαντικό ρόλο στην πτώση των τιμών διαδραματίζει και η σταδιακή αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τη Σαουδική Αραβία.

Το Ριάντ ξεκίνησε εκ νέου τη λειτουργία του αγωγού East-West προς την Ερυθρά Θάλασσα, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters.

Ο αγωγός είχε κλείσει στις 11 Σεπτεμβρίου, μετά από επιθέσεις με drones, τις οποίες η Σαουδική Αραβία απέδωσε σε ιρακινή πολιτοφυλακή. Η διακοπή είχε επηρεάσει τις φορτώσεις αργού από το λιμάνι Γιανμπού.

Η συγκεκριμένη υποδομή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, καθώς επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει περίπου 4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.

Παράλληλα, το Ιράκ αυξάνει τις εξαγωγές του. Ο υπουργός Πετρελαίου Μπασίμ Μοχάμεντ δήλωσε ότι οι εξαγωγές έχουν ξεπεράσει τα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ η Βαγδάτη αναμένει αύξηση των ροών μέσω Τουρκίας σε περισσότερα από 600.000 βαρέλια την ημέρα.

Πρόσθετη πίεση στις τιμές ασκούν και τα αμερικανικά αποθέματα. Σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου, τα αποθέματα αργού στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 1,8 εκατ. βαρέλια την εβδομάδα έως τις 18 Σεπτεμβρίου, ενώ οι αναλυτές ανέμεναν υποχώρηση.

Σχέδιο $10 δισ. από ΗΠΑ και Άραβες για να «σπάσει» η εξάρτηση από τον Ορμούζ

Την ίδια ώρα, ένα ακόμη σχέδιο που θα μπορούσε να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της Μέσης Ανατολής βρίσκεται υπό συζήτηση.

Σύμφωνα με τη WSJ και τους Financial Times, οι ΗΠΑ συζητούν με αραβικά κράτη τη δημιουργία ενός κοινού επενδυτικού ταμείου ύψους 10 δισ. δολαρίων, με στόχο την αποκατάσταση ενεργειακών και άλλων υποδομών που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και την κατασκευή νέων αγωγών και εγκαταστάσεων.

Η αμερικανική πλευρά φέρεται να προτίθεται να συνεισφέρει 5 δισ. δολάρια, ενώ αντίστοιχο ποσό θα συγκεντρωθεί από περιφερειακά κράτη μέσω μιας νέας εταιρείας συμμετοχών.

Η πρωτοβουλία φέρεται να ονομάζεται Partnership for Allied Construction & Trust (Pact) και βασικός στόχος της είναι να δημιουργηθούν εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου και ενέργειας, ώστε οι εξαγωγές της περιοχής να μην εξαρτώνται από ένα και μόνο στρατηγικό σημείο, τα Στενά του Ορμούζ.

Το προσχέδιο που επικαλούνται οι Financial Times περιγράφει το Pact ως μια «ιστορική επενδυτική πλατφόρμα» άνω των 50 δισ. δολαρίων, η οποία θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις σε στρατηγικές ενεργειακές και υποδομικές επενδύσεις στη Μέση Ανατολή.

Στην παρουσίαση αναφέρονται, μεταξύ άλλων, ως πιθανοί επενδυτές ή παραδείγματα επενδυτικών οργανισμών η Blackstone, η Global Infrastructure Partners της BlackRock και η KKR.

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το θέμα, τουλάχιστον ορισμένες από τις επενδυτικές εταιρείες που αναφέρονται στο προσχέδιο φέρεται να αιφνιδιάστηκαν από την αναφορά των ονομάτων τους.

Τρεις ακόμη πηγές που ενημερώθηκαν για το σχέδιο επιβεβαίωσαν ότι η Ουάσινγκτον συζητά την πρόταση με περιφερειακούς εταίρους.

Το Ορμούζ στο επίκεντρο της ενεργειακής ασφάλειας

Η κρίση έχει αναδείξει εκ νέου τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η διακοπή ή ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες στις ενεργειακές αγορές και έχει συμβάλει στην άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η λογική πίσω από το αμερικανικό σχέδιο είναι η δημιουργία περισσότερων εναλλακτικών διαδρομών για τις ενεργειακές εξαγωγές της περιοχής.

Ήδη, χώρες του Κόλπου, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξετάζουν νέους αγωγούς που θα μεταφέρουν πετρέλαιο προς λιμάνια εκτός του Ορμούζ.

Το εγχείρημα, πάντως, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Η επίθεση που οδήγησε πρόσφατα στο κλείσιμο του East-West Pipeline στη Σαουδική Αραβία ανέδειξε ότι ακόμη και οι εναλλακτικές χερσαίες υποδομές μπορούν να αποτελέσουν στόχο.

Με το πετρέλαιο να κινείται πλέον κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, οι αγορές παρακολουθούν στενά τόσο την πορεία των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν όσο και τις προσπάθειες των πετρελαιοπαραγωγών χωρών να αποκαταστήσουν και να διαφοροποιήσουν τις ενεργειακές τους διαδρομές.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η εξέλιξη των διπλωματικών επαφών, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και η αποκατάσταση των πετρελαϊκών ροών θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας.