Πιερρακάκης στον Economist: Η ελληνική «συνταγή» για την Ευρώπη του αύριο

Στο επίκεντρο του διαλόγου για το μέλλον της Ευρώπης τοποθετεί την Ελλάδα ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Με το άρθρο του στον Economist, ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να ταρακουνήσει -πριν βαλτώσουν ξανά- τα νερά, τα οποία τάραξε πριν ένα χρόνο η Έκθεσή του Μάριο Ντράγκι για την χαμένη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Και σηκώνει ψηλά τη «σημαία» των επενδύσεων  σε Τεχνολογίες, στις οποίες η Ευρώπη πρέπει να πρωτοστατεί. Και “στα καθ’ ημάς” όμως, η παρέμβαση Πιερρακάκη δείχνει τη στρατηγική σκέψη και τον δρόμο στον οποίο σκοπεύει να κινηθεί η χώρα, επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα «ρεύμα» στη χάραξη νέας πολιτικής και στην Ευρώπη.

Η χαμένη ευκαιρία της ηγεσίας

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης θέτει ένα κεντρικό πρόβλημα, για να δείξει ότι είναι ώρα για δράση: η Ευρώπη ατονεί, παρότι διαθέτει πολλά από τα απαραίτητα εργαλεία να ηγηθεί. Τα ενδοευρωπαϊκά εμπόδια -για τα οποία ο Μάρτιο Ντράγκι έλεγε πως ισοδυναμούν με έναν «de facto» δασμό 44% κατά μέσο όρο στα αγαθά και 110% στις υπηρεσίες– δεν στοιχίζουν απλώς εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στην ευρωπαϊκή οικονομία, αλλά ότι η ΕΕ συνεχίζει να χάνει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και των άλλων ανταγωνιστών της: από το 2013 έως το 2023, το μερίδιό της στα παγκόσμια τεχνολογικά έσοδα έπεσε από 22% στο 18%, ενώ των ΗΠΑ ανέβηκε από 30% στο 38%.

Στο πεδίο αυτό θα μπορούσε να ηγηθεί, καθώς η ΕΕ είναι κορυφαίος πάροχος υποδομών, προτύπων και καινοτομιών 5G. Της λείπει όμως η κοινή πολιτική. Αντί για ένα κοινό πλαίσιο δημοπρασιών και κοινό μηχανισμό χρηματοδότησης στρατηγικών επενδύσεων, η Ευρώπη χάνει μια ακόμα μεγάλη ευκαιρία παγκόσμιας ηγεσίας.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προτείνει ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική, στρατηγική χρήση των εσόδων 5G και εκσυγχρονισμό των δημόσιων διαγωνισμών. Και προβάλλει το παράδειγμα της Ελλάδας, δείχνοντας πως η χώρα μπορεί να πρωτοπορεί στη διαμόρφωση νέων πολιτικών.

Πρώτη κίνηση: Tέλος στον κατακερματισμό

Η πρώτη πρόταση του Πιερρακάκη στοχεύει στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με έμφαση στον ψηφιακό τομέα. Το παράδειγμα των τηλεπικοινωνιών είναι χαρακτηριστικό: στην Ευρώπη, οι πάροχοι λειτουργούν υπό 27 διαφορετικά ρυθμιστικά καθεστώτα και συμμετείχαν σε 27 ξεχωριστούς διαγωνισμούς για το φάσμα 5G. Κάθε κράτος-μέλος δηλαδή κάνει τα δικά του όταν, αντιθέτως, στις ΗΠΑ υπάρχει μία μόνο ρυθμιστική αρχή που καθορίζει το παιχνίδι, ενώ η Κίνα κατανέμει το φάσμα διοικητικά, αναγνωρίζοντας στην πράξη ότι η αξία του 5G βρίσκεται στις εφαρμογές και την ανάπτυξη του τομέα αυτού, και όχι στα έσοδα που θέλει να εισπράττει το κράτος από διαγωνισμούς.

Δεύτερη κίνηση: Όχι γραφειοκρατία

Η δεύτερη στρατηγική αλλαγή την οποία περιγράφει ο Κυριάκος Πιερρακάκης αφορά την ευθυγράμμιση των διαδικασιών με τις μελλοντικές προτεραιότητες. Σήμερα, η «διάρκεια ζωής» ψηφιακών έργων μετριέται σε μήνες, ενώ στην Ευρώπη ο χρόνος για να ανατεθούν και να παραδοθούν μετριέται σε χρόνια. Η Οδηγία για τις Δημόσιες Συμβάσεις χρειάζεται ριζική αναθεώρηση για να καλύψει ευέλικτη ανάπτυξη, συνεργασίες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα στην τεχνολογία και ταχεία υλοποίηση σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια.

Τρίτη κίνηση: Στρατηγική σκέψη

Το κεντρικό μήνυμα του Πιερρακάκη είναι ότι η Ευρώπη χρειάζεται θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμένο όχι μόνο για να διαχειρίζεται κινδύνους, αλλά για να απελευθερώνει δυνατότητες. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι «περισσότερο από τα ίδια», αλλά μια οικονομία που καινοτομεί, ανταγωνίζεται και αναπτύσσεται.

Ελλείψει κοινού σχεδίου και διαδικασιών όμως, «στην Ελλάδα, επιχειρήσαμε να ανταποκριθούμε εθνικά», αναφέρει ο κ.Πιερρακάκης: «Αναγνωρίσαμε έτσι ότι στην ψηφιακή εποχή η υποδομή από μόνη της δεν αρκεί -η καινοτομία πάνω σε αυτήν είναι αυτή που τροφοδοτεί την ανάπτυξη».

Η Ελλάδα εφάρμοσε ήδη μια πρωτοποριακή προσέγγιση, κρατώντας το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία 5G για τη δημιουργία ειδικού ταμείου επενδύσεων σε εταιρείες που αναπτύσσουν εφαρμογές 5G. Αυτή η κίνηση αναγνωρίζει ότι στην ψηφιακή εποχή η υποδομή από μόνη της δεν αρκεί – η καινοτομία πάνω σε αυτήν τροφοδοτεί την ανάπτυξη.

Αντιθέτως, όπως τονίζει, «αντί να υιοθετηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια συντονισμένη ή ακόμη και ενιαία ρυθμιστική προσέγγιση, με κοινό πλαίσιο δημοπρασιών και κοινό μηχανισμό χρηματοδότησης στρατηγικών επενδύσεων σε 5G εφαρμογές, η Ευρώπη άφησε να χαθεί μια μεγάλη ευκαιρία να τοποθετηθεί ως παγκόσμιος ηγέτης στην καινοτομία που βασίζεται στο 5G. Το κόστος του κατακερματισμού μετριέται όχι μόνο σε χαμένη αποδοτικότητα, αλλά και σε χαμένη ανταγωνιστικότητα».