Ποιες αλλαγές φέρνει το νέο έτος στη φορολογία

Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία έρχονται από το νέο έτος, με κυριότερη αυτή που αφορά τον νέο τρόπο φορολόγησης των επαγγελματιών. Περίπου 730.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και ατομικές επιχειρήσεις θα φορολογηθούν για τα εισοδήματα του 2023 με τεκμαρτό τρόπο. Επίσης, το οικονομικό επιτελείο βάζει τέλος στις αγοραπωλησίες με μετρητά, όπως επίσης και στις συναλλαγές άνω των 500 ευρώ με μετρητά.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ της Καθημερινής, από το νέο έτος αλλάζει και το φορολογικό καθεστώς για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν για βραχυχρόνια μίσθωση από τρία ακίνητα και πάνω θα υποχρεωθούν να ανοίξουν βιβλία. Παράλληλα επιβάλλεται και το νέο τέλος διαμονής σε όλα τα ακίνητα που μισθώνονται μέσα από τις πλατφόρμες τύπου Airbnb. Ωστόσο, όσοι ιδιοκτήτες ακινήτων ασφαλίσουν τα ακίνητά τους για φυσικές καταστροφές, θα έχουν έκπτωση 10% από τον ΕΝΦΙΑ.

1. Ελεύθεροι επαγγελματίες. Η φορολόγηση των εισοδημάτων τους θα γίνει με τεκμαρτό τρόπο. Ο φόρος θα υπολογιστεί για ελάχιστο εισόδημα 10.920 ευρώ, ο οποίος φθάνει πάνω από τα 12 χρόνια δραστηριότητας στα 14.196 ευρώ. Ο νέος νόμος προβλέπει αρκετές εξαιρέσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων αφορούν τους νέους επαγγελματίες και όσους έχουν δραστηριότητα σε περιοχές με μικρό πληθυσμό, καθώς και τους πολύτεκνους.

Προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από το τεκμήριο όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι, όπως ασθένεια, εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας, φυσικές καταστροφές, λόγοι ανωτέρας βίας κ.λπ., για τους αυτοαπασχολούμενους με Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (ΑΠΥ) έως τρεις εργοδότες, ενώ η απαλλαγή αφορά και τους αγρότες. Βασικό κριτήριο για το ύψος του τεκμηρίου είναι ο βασικός μισθός. Το τεκμήριο μεταβάλλεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου.

Σημειώνεται ότι το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα ανέρχεται σε 10.920 ευρώ και ανάλογα με τα χρόνια δραστηριοποίησης θα μεταβάλλεται. Ειδικότερα:

• Για τα τρία πρώτα χρόνια δραστηριοποίησης δεν θα υπάρχει τεκμαρτό εισόδημα.

• Τον τέταρτο χρόνο θα είναι μειωμένο κατά 67%.

• Τον πέμπτο χρόνο 33% μειωμένο.

• Τον έκτο χρόνο το τεκμαρτό εισόδημα θα φθάσει τα 10.920 ευρώ, ενώ ύστερα από τρεις τριετίες (πάνω από 12 χρόνια) θα ανέλθει στα 14.196 ευρώ.

2. Τέλος επιτηδεύματος. Οριζόντια μείωση κατά 50% του τέλους επιτηδεύματος, που σήμερα είναι 650 ευρώ και πλέον θα διαμορφωθεί στα 325 ευρώ για όλους τους επαγγελματίες. Για κάθε επιπλέον υποκατάστημα το τέλος μειώνεται στα 300 ευρώ από 600 ευρώ. Σημειώνεται ότι το τέλος θα υπολογιστεί με βάση τα πληθυσμιακά στοιχεία της τελευταίας απογραφής. Αυτό σημαίνει ότι όσοι δραστηριοποιούνται σε περιοχή κάτω των 200.000 κατοίκων θα πληρώσουν μειωμένο τέλος, ενώ σε χωριά κάτω 500 κατοίκων και νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων δεν επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος.

3. Φρένο στις αγοραπωλησίες ακινήτων με μετρητά. Μάλιστα τα συμβόλαια θα ακυρώνονται, ενώ θα επιβάλλονται και πρόστιμα που φθάνουν ακόμη και τα 500.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, το πρόστιμο ανέρχεται στο 10% του τιμήματος με ελάχιστο όριο τα 10.000 ευρώ και μπορεί να φθάσει και τα 500.000 ευρώ.

4. Ανακαινίσεις ακινήτων. Οι δαπάνες για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων, μειώνουν –ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο πέντε ετών– τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων μέχρι του αναλογούντος για κάθε έτος φόρου, με ανώτατο συνολικά όριο δαπάνης τα 16.000 ευρώ. Οι δαπάνες για υλικά λαμβάνονται υπόψη μέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο 1/3 του ποσού για δαπάνες υπηρεσιών. Ολες οι δαπάνες θα πρέπει να προκύπτουν από τιμολόγια τα οποία έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ από τον προμηθευτή μέσω του συστήματος myDATA.

5. Τέλος διαμονής σε 170.000 ακίνητα, ΦΠΑ σε 7.440 φυσικά πρόσωπα που θα υποχρεωθούν να ανοίξουν βιβλία και αυστηρότερα πρόστιμα προβλέπει νέο καθεστώς για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις που ενεργοποιείται την 1η Ιανουαρίου. Συγκεκριμένα, υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας έχουν τα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν σε ψηφιακή πλατφόρμα τρία ή περισσότερα προς εκμίσθωση – υπεκμίσθωση για σκοπούς βραχυχρόνιας μίσθωσης. Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση οι ιδιώτες που αναρτούν προς μίσθωση (ή υπεκμίσθωση) τρία ή περισσότερα ακίνητα σε ψηφιακή πλατφόρμα, θα καθίστανται επιχειρήσεις (ατομική ή νομικό πρόσωπο) και θα υποχρεούνται σε έναρξη, όπως υποχρεούνται ήδη τα νομικά πρόσωπα που ασκούν τη συγκεκριμένη δραστηριότητα (με ανάλογες ασφαλιστικές εισφορές, τέλος επιτηδεύματος και ΦΠΑ από το πρώτο ακίνητο).

Τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής

Σφίγγει ο κλοιός για φορολογουμένους, επιχειρήσεις και επαγγελματίες από το νέο έτος. Κι αυτό, καθώς τίθενται σε εφαρμογή μια σειρά από νέες υποχρεώσεις, καθώς και νέα ψηφιακά εργαλεία που οδηγούν στον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Συγκεκριμένα:

• Αυξάνεται το πρόστιμο για συναλλαγές με μετρητά. Για αγορές αξίας πάνω από 500 ευρώ με μετρητά, από 100 ευρώ που είναι σήμερα θα διαμορφωθεί στο διπλάσιο της αξίας της απόδειξης.

• Η καταβολή κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων (επιδόματα τέκνων, επίδομα γέννησης, επιδόματα ανεργίας) θα γίνεται πλέον μέσω προπληρωμένων καρτών.

• Υποχρεωτική διαβίβαση στην πλατφόρμα myDATA όλων των εσόδων και εξόδων. Τα έσοδα που θα δηλώνονται από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν θα μπορεί να είναι μικρότερα από τα έσοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα. Επίσης, οι δαπάνες μιας επιχείρησης που δεν έχουν διαβιβαστεί δεν θα εκπίπτουν.

• Διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS τον Μάρτιο του 2024 και επέκταση των POS σε 35 κλάδους της οικονομίας.

• Ενεργοποίηση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, πιλοτικά από τις αρχές του 2024 και πλήρως έως το τέλος του έτους.

• Μπόνους από 100 μέχρι 3.000 ευρώ στους πολίτες που καταγγέλλουν, μέσω της εφαρμογής «appodixi», περιστατικά έκδοσης αποδείξεων από παραποιημένες ή παραβιασμένες ταμειακές μηχανές.

• Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για νοθεία, λαθρεμπόριο καυσίμων ή παρεμπόδιση του ελέγχου: προβλέπεται σφράγιση της εγκατάστασης για δύο χρόνια, ενώ ορίζεται ότι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων η εγκατάσταση σφραγίστηκε δεν μπορούν να δραστηριοποιηθούν στη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων επίσης για δύο χρόνια από τη διαπίστωση της παράβασης.

• Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ. Μονιμοποιούνται οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ σε μεταφορές, τουριστικό πακέτο, γυμναστήρια, σχολές χορού, εισιτήρια σε κινηματογράφους, θέατρα και ζωολογικούς κήπους, αγαθά σχετιζόμενα με τη δημόσια υγεία.

Αυξάνεται το αφορολόγητο όριο για οικογένειες με παιδιά

Δημόσιοι υπάλληλοι και οικογένειες με παιδιά είναι οι κερδισμένοι του 2024, καθώς και οι δύο κατηγορίες θα διαπιστώσουν αύξηση των αποδοχών τους. Συνολικά, περισσότερες από 1,3 εκατ. οικογένειες με παιδιά θα έχουν αύξηση στα εισοδήματά τους, που θα προέλθει από την αύξηση του αφορολογήτου ορίου κατά 1.000 ευρώ.

Η αναπροσαρμογή του αφορολογήτου ορίου οδηγεί στη μείωση του παρακρατούμενου φόρου, με τις αυξήσεις στις καθαρές αποδοχές να κυμαίνονται από 6,4 ευρώ έως 18,3 ευρώ τον μήνα ή διαφορετικά από 90 ευρώ έως 240 ευρώ σε ετήσια βάση.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα κερδίσουν ακόμη και πάνω από έναν μισθό τον χρόνο με την εφαρμογή του νέου μισθολογίου. Οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα θα δουν τις αποδοχές τους να αυξάνονται για πρώτη φορά ύστερα από 14 χρόνια, με τους δημοσίους υπαλλήλους με παιδιά να είναι διπλά κερδισμένοι, καθώς εκτός από τις αυξήσεις που φέρνει το νέο μισθολόγιο, αυξάνεται και το αφορολόγητο όριο κατά 1.000 ευρώ.

Αφορολόγητο όριο

Από την αύξηση κατά 1.000 ευρώ του αφορολογήτου ορίου από την 1η Ιανουαρίου 2024:

• Μισθωτός στον δημόσιο τομέα με ένα παιδί θα έχει αύξηση 7,5 ευρώ στις μηνιαίες αποδοχές του, ενώ με δύο παιδιά το κέρδος θα ανέλθει στα 18,3 ευρώ.

• Μισθωτός στον ιδιωτικό τομέα με ένα παιδί θα έχει αύξηση 6,4 ευρώ τον μήνα και με δύο παιδιά η αύξηση θα διαμορφωθεί στα 15,7 ευρώ.

Το ετήσιο όφελος φθάνει τα 90 ευρώ για τους φορολογουμένους με ένα παιδί και τα 220 ευρώ για τους φορολογουμένους που έχουν δύο ή τρία εξαρτώμενα τέκνα, ενώ για όσους έχουν τέσσερα παιδιά το ετήσιο όφελος φθάνει τα 240 ευρώ.

Για παράδειγμα, μισθωτός με δύο παιδιά και ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, το 2023 ο φόρος που αναλογεί είναι 2.360 ευρώ. Το 2024 για το ίδιο εισόδημα ο φόρος περιορίζεται στα 2.140 ευρώ, δηλαδή θα πληρώσει 220 ευρώ λιγότερα.

Δημόσιος τομέας

Επειτα από 14 χρόνια αυξάνονται οι μισθοί 663.000 δημοσίων υπαλλήλων, ενώ παράλληλα αυξάνεται μια σειρά από επιδόματα και επιπλέον παροχές που λαμβάνουν, όπως η οικογενειακή παροχή, το επίδομα θέσης ευθύνης και το επίδομα ιδιαιτέρων συνθηκών εργασίας, παραμεθορίου. Το μέσο ετήσιο όφελος για τον κάθε δημόσιο υπάλληλο, από τον συνδυασμό των παραπάνω αυξήσεων, ανέρχεται σε επιπλέον 1.292 ευρώ μεικτά ή 840 ευρώ καθαρά.

Ειδικότερα, με τις νέες ρυθμίσεις που ισχύουν για τους εργαζομένους στο Δημόσιο από την 1η Ιανουαρίου 2024:

Βασικός μισθός. Αυξάνεται κατά 70 ευρώ μεικτά ο βασικός μισθός όλων των δημοσίων υπαλλήλων. Αφορά 463.000 υπαλλήλους που εντάσσονται στο ενιαίο μισθολόγιο και 200.000 που εντάσσονται στα ειδικά μισθολόγια. Το ετήσιο όφελος ανέρχεται σε 840 ευρώ, δηλαδή περίπου ένας μισθός ετησίως για όσους λαμβάνουν τον εισαγωγικό.

Οικογενειακή παροχή. Την οικογενειακή παροχή λαμβάνει το 50,3% των δημοσίων υπαλλήλων (334.000) και σήμερα κυμαίνεται σε 50 ευρώ για υπάλληλο με ένα τέκνο, 70 ευρώ για δύο τέκνα, 120 ευρώ για τρία τέκνα, 170 ευρώ για τέσσερα τέκνα και συν 70 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο (μεικτά). Από 1.1.2024 τα ποσά αυξάνονται σε 70 ευρώ για ένα τέκνο, 120 ευρώ για δύο τέκνα, 170 ευρώ για τρία τέκνα, 220 ευρώ για τέσσερα τέκνα και συν 70 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο. Συνεπώς, ένας δημόσιος υπάλληλος με ένα τέκνο θα λάβει επιπλέον αύξηση 20 ευρώ και με δύο και άνω παιδιά επιπλέον 50 ευρώ.

Επίδομα θέσης ευθύνης. Αυξάνεται κατά 30%. Το επίδομα θέσης ευθύνης λαμβάνουν περίπου 65.000 δημόσιοι υπάλληλοι. Αφορά τμηματάρχες, υποδιευθυντές, διευθυντές, γενικούς διευθυντές, ενώ αντιστοίχως αφορά και τα επιδόματα θέσεως ευθύνης των ενστόλων των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, των γιατρών του ΕΣΥ, των ερευνητών, των προϊσταμένων εκπαίδευσης κ.λπ. Σε ετήσια βάση λαμβάνουν έτσι αύξηση ίση με 4-5 μηνιαία επιδόματα επιπλέον όσων ήδη λάμβαναν έως τώρα κάθε χρόνο.

Επίδομα ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας. Το επίδομα που λαμβάνουν 112.000 στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που είναι έγγαμοι ή έχουν παιδιά αυξάνεται από 55 ευρώ σε 70 ευρώ για τους έγγαμους χωρίς τέκνα και από 115 ευρώ σε 130 ευρώ για τους έγγαμους με τέκνα.

Πανεπιστημιακοί. Χορηγείται επιπλέον αύξηση μισθών των μελών ΔΕΠ (Διδακτικό Ερευνητικό Προσωπικό) και θέσπιση ειδικού επιδόματος βιβλιοθήκης, με συνολική μεσοσταθμική αύξηση αμοιβών κατά 10%. Αυτό σημαίνει αύξηση αποδοχών που ξεπερνάει τον ένα μηνιαίο μισθό.