Πώς θα κινηθεί ο πληθωρισμός τους επόμενους μήνες

Άνοδο του πληθωρισμού περιμένει το οικονομικό επιτελείο για τις αρχές του 2024, ακόμη και αν η κλιμάκωση της έντασης στο Ισραήλ διακοπεί άμεσα από την πολυεθνική ναυτική δύναμη που έχει συσταθεί από τις ΗΠΑ και στην οποία θα συμμετέχει και η Ελλάδα. 

Η άνοδος των πληθωριστικών πιέσεων, αυτή την φορά, δεν θα έχει σημείο αναφοράς τόσο την διαθεσιμότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου, τροφίμων ή πρώτων υλών, αλλά μια νέα διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας. Τούτο, την στιγμή που η ενεργειακή επάρκεια της Ελλάδας και της ΕΕ έχει εξασφαλιστεί με την - ακριβή - λύση του εφοδιασμού μέσω εμπορικών πλοίων, αφού μέχρι και τις αρχές του 2022, πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ΕΕ τροφοδοτούνταν από τους αγωγούς μέσω Ρωσίας.

Ένα νέο πολύμηνο μπλοκάρισμα θαλάσσιων δρόμων όπως το Σουέζ ή το Γιβραλτάρ (όπως απείλησαν πρόσφατα οι φρουροί της επανάστασης του Ιράν), δεν θα προκαλούσε πρόβλημα στις τιμές μόνο όσο θα διαρκούσε, αλλά και αρκετό διάστημα αργότερα. Αν δηλαδή το πρόβλημα με τους αντάρτες της Υεμένης λυθεί μέσα στον Ιανουάριο, το πρόβλημα με την διανομή και - μάλλον- και τις τιμές θα συνεχίσει τουλάχιστον μέχρι και τα τέλη Μαρτίου. Τούτο διότι η μεταφορική δυνατότητα των εμπορικών πλοίων είναι πεπερασμένη. Με την λήξη του "συναγερμού" θα πρέπει να εξυπηρετήσουν μια σωρευτική ζήτηση μηνών άμεσα.

Όπως έδειξε η ιστορία, μια ανάλογη κατάσταση στα μέσα του 2021, μετά το άνοιγμα των οικονομιών από την πανδημία του κορονοϊού, όταν το πρόβλημα ήταν μόνο η περιορισμένη μεταφορική ικανότητα χωρίς να υπάρχει και ένας πόλεμος σε εξέλιξη, οδήγησε σε άνοδο των τιμών. Μόλις στην εξίσωση προστέθηκε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, είχαμε την ενεργειακή κρίση του 2022.

Με αυτά τα δεδομένα, η Αθήνα περιμένει ότι θα έχει μια άνοδο του πληθωρισμού πάνω από το 3% στις αρχές του επόμενου χρόνου. Αν δεν υπάρξει κάποια νέα κλιμάκωση, με σημείο αναφοράς την κρίση στο Ισραήλ, αναμένεται ο πληθωρισμός να επανέλθει σε πτωτική πορεία μέσα στον Απρίλιο ή τον Μάιο. Στην μεγάλη εικόνα, οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν χαμηλά, με δεδομένη την παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση. Ακόμη και τα τρόφιμα, με εξαίρεση τις περιπτώσεις κατά την οποίες συντρέχει πρόβλημα διαθεσιμότητας (πχ λόγω καταστροφών από την κλιματική αλλαγή) όπως είναι τα νωπά λαχανικά, τα φρούτα και το ελαιόλαδο θα ενσωματώσουν στην τελική τιμή τους τις μειωμένες τιμές σε ηλεκτρικό ρεύμα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Έτσι, οι τιμές θα αρχίσουν να υποχωρούν με την μέση αύξηση των τιμών να πλησιάζει το μήνα το 2%.

Μια άλλη όψη της αναζωπύρωσης του πληθωρισμού είναι ότι με τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα, οι Κεντρικές Τράπεζες - ειδικά η ΕΚΤ - θα αναβάλλουν τις μειώσεις επιτοκίων. Η FED έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει μέσα στην άνοιξη σε μειώσεις τον δικών της επιτοκίων, τα οποία όμως είναι υψηλότερα κατά περισσότερο από 1% σε σχέση με τα ευρωπαϊκά. Παρόλα αυτά η ΕΚΤ δεν θα προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων, αν δεν δει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης άλλο ένα τρίμηνο κάτω από το 3% . 

Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα αποτιμά το διπλό κόστος (σε πληθωρισμό και επιτόκια) που εγκυμονεί η σημερινή κατάσταση και είναι έτοιμη να συζητήσει για κοινή στάση της ΕΕ αν το πράγμα περάσει κάποια όρια.