Πρόσθετα έσοδα 440 εκατ λόγω τεκμαρτού εισοδήματος

Αυξηµένα φορολογικά έσοδα κατά 440 εκατ ευρώ από τους ελεύθερους επαγγελµατίες απέδωσε το νέο σύστηµα φορολόγησής τους µε τα τεκµήρια, που εφαρµόστηκε για πρώτη φορά στις φετινές φορολογικές δηλώσεις, επιφέροντας έως έναν βαθµό µια ισορροπία σε σύγκριση µε τους µισθωτούς.

Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της «Καθημερινής», τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι οι ελεύθεροι επαγγελµατίες που καλύφθηκαν φέτος από το τεκµήριο δήλωσαν εξαιρετικά χαµηλά εισοδήµατα και µάλιστα χαµηλότερα από το 2023. Συγκεκριµένα, δήλωσαν 3.215 ευρώ µέσο ετήσιο εισόδηµα ή 268 ευρώ τον µήνα! Αυτή την κατηγορία των φορολογουµένων έπιασε η «τσιµπίδα» των τεκµηρίων, 402.183 ελεύθερους επαγγελµατίες (σε σύνολο 724.465), τετραπλασιάζοντας σχεδόν το εισόδηµά τους στα 12.794 ευρώ.

Ετσι, κλήθηκαν να πληρώσουν µέσο φόρο 1.733 ευρώ. Αν στο ποσό αυτό προστεθεί το τέλος επιτηδεύµατος, το οποίο έχει µειωθεί κατά 50% και ανέρχεται σε 325 ευρώ, η µέση φορολογική επιβάρυνση για όσους καλύφθηκαν από το τεκµήριο έφτασε τα 2.058 ευρώ. Η ίδια κατηγορία, των ελεύθερων επαγγελµατιών που υπάγονται στο τεκµήριο, είχε πληρώσει το 2023, σύµφωνα µε το προηγούµενο καθεστώς (κοινά ΑΦΜ) µέσο φόρο 595 ευρώ και τέλος επιτηδεύµατος 650 ευρώ, συνολικά 1.245 ευρώ. Εποµένως, η επιπλέον φορολογική επιβάρυνσή τους, µε το νέο σύστηµα των τεκµηρίων, αν συνυπολογισθεί και η µείωση των τεκµηρίων, ήταν κατά µέσον όρο 813 ευρώ.

Ηταν αυτή µια άδικη επιβάρυνση; Τα δεδοµένα δύσκολα δικαιολογούν ένα τέτοιο συµπέρασµα. Πρώτον, έως τώρα, πριν από την εφαρµογή των νέων τεκµηρίων, όπως έχει αναφερθεί κατ’ επανάληψη, το 70% των ελεύθερων επαγγελµατιών δήλωνε εισόδηµα κάτω από τον κατώτατο µισθό, που ήταν τότε 10.920 ευρώ. ∆εύτερον, µε βάση τις φετινές δηλώσεις, δεν µπορεί να πιστέψει κανείς ότι 400.000 ελεύθεροι επαγγελµατίες ζουν µε 268 ευρώ τον µήνα. Τρίτον, παρά την παρέµβαση, οι ελεύθεροι επαγγελµατίες, εντός τεκµηρίων, αλλά και κατά µέσον όρο, εξακολουθούν να δηλώνουν λιγότερα από τους µισθωτούς, που –µην µπορώντας να κρύψουν τίποτα– είχαν µέσο δηλωθέν εισόδηµα 16.470 ευρώ.

Ελάχιστες ενστάσεις
Τέταρτον, αν πράγµατι κάποιοι αδικούνται µπορούν ασφαλώς να αµφισβητήσουν το τεκµήριο. Τα στοιχεία της ΑΑ∆Ε, όµως, δεν δείχνουν να υπάρχει κάποιο κύµα αµφισβήτησης. Αντίθετα. Μόνο 4.357 φυσικά πρόσωπα ή το 1,08% των περίπου 400.000 φυσικών προσώπων που υπάγονται στο τεκµήριο δήλωσαν πρόθεση αµφισβήτησης του τεκµηρίου και από αυτούς µόνο 366 ή 0,009% υπέβαλαν αίτηση αµφισβήτησης για αντικειµενικούς λόγους, µέσω της ειδικής εφαρµογής που προβλέπεται, ενώ άλλοι 263, ή 0,006% όσων εµπίπτουν στο τεκµήριο, υπέβαλαν αίτηµα διενέργειας ελέγχου.

Αξίζει να σηµειωθεί, εξάλλου, ότι η εφαρµογή των κριτηρίων στους ελεύθερους επαγγελµατίες θα εξοικονοµήσει επιπλέον περίπου 100 εκατ. ευρώ από κοινωνικά επιδόµατα, στα οποία κάποιοι δεν θα είναι πλέον δικαιούχοι.

Βεβαίως, επιµέρους αδικίες µπορεί να διαπιστωθούν και ήδη φέρεται να τις εξετάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών, µε στόχο να επιφέρει διορθώσεις το φθινόπωρο. Ωστόσο, τα στελέχη του διαµηνύουν ότι οι όποιες αλλαγές δεν θα θίγουν τον πυρήνα της ρύθµισης, που εκτιµούν ότι ήταν ένα βήµα στη σωστή κατεύθυνση για την καταπολέµηση της µεγάλης πληγής της φοροδιαφυγής στη χώρα.

Σε κάθε περίπτωση, ο υπουργός Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών Κωστής Χατζηδάκης, δεν φέρεται διατεθειµένος να ενδώσει σε πιέσεις που επισείουν τον κίνδυνο πολιτικού κόστους, ακόµη κι από το εσωτερικό του κυβερνώντος κόµµατος, προκειµένου να ανατρέψει µια παρέµβαση που αποτελεί γι’ αυτόν το µεγάλο στοίχηµα της θητείας του, όπως έχει δηλώσει.

Συνολικά οι ελεύθεροι επαγγελµατίες, εντός και εκτός τεκµηρίου, δήλωσαν κατά µέσον όρο φέτος ετήσιο εισόδηµα 13.901 ευρώ, ή 1.158 ευρώ τον µήνα. Οι εµπίπτοντες στο τεκµήριο δήλωσαν αρχικά, όπως προαναφέρθηκε, 3.215 ευρώ ή 268 ευρώ τον µήνα (που µετά τον υπολογισµό του τεκµηρίου έφτασε τα 12.794 ευρώ) και όσοι δεν εµπίπτουν 15.013 ευρώ ή 1.251 ευρώ τον µήνα.

Αυτό το δηλωθέν µέσο εισόδηµα εξακολουθεί να υπολείπεται, ακόµη και µετά την επιβολή του τεκµηρίου, του αντίστοιχου µέσου δηλωθέντος εισοδήµατος των µισθωτών, που ήταν 16.470 ευρώ ή 1.372 ευρώ τον µήνα. Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι συνταξιούχοι, µε µέσα δηλωθέντα εισοδήµατα 13.333 ευρώ ή 1.111 ευρώ τον µήνα.

Ως προς τον µέσο φόρο, οι ελεύθεροι επαγγελµατίες ξεπερνούν για πρώτη φορά τους µισθωτούς, πληρώνοντας 2.472 ευρώ έναντι 1.816 ευρώ των µισθωτών. Βεβαίως, αυτό οφείλεται στον υψηλό φόρο όσων ξεπερνούν το τεκµήριο. Συγκεκριµένα, ο µέσος φόρος για όσους καλύπτονται από το τεκµήριο ανέρχεται σε 1.733 ευρώ και µαζί µε τα 325 ευρώ του τέλους επιτηδεύµατος αθροίζεται σε 2.058 ευρώ, ενώ για όσους το υπερβαίνουν σε 3.423 ευρώ, συν 325 ευρώ τέλος επιτηδεύµατος, άρα συνολικά 3.748.

Με την επικείµενη, όµως, κατάργηση του τέλους επιτηδεύµατος, ο µέσος φόρος των ελεύθερων επαγγελµατιών που καλύπτονται από το τεκµήριο θα περιοριστεί στα 1.733 ευρώ, δηλαδή θα είναι 83 ευρώ χαµηλότερος από τον µέσο φόρο του µισθωτού, µε βάση τις φετινές δηλώσεις.