Σε καθοριστική στιγμή η παγκόσμια οικονομία – Μπαίνει σε μια νέα εποχή

Οι εμπορικές εντάσεις και η δύσκολη γεωπολιτική σκηνή μπορεί να προκαλέσουν τριγμούς στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως προειδοποίησε η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) στην τελευταία αξιολόγηση της κατάστασης της παγκόσμιας οικονομίας. 

Ο επικεφαλής της BIS, Agustín Carstens, είπε ότι ο εμπορικός πόλεμος σε συνδυασμό με άλλες αλλαγές στις πολιτικές φθείρουν την εδραιωμένη οικονομική τάξη. Είπε ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε «καθοριστική στιγμή», καθώς εισέρχεται σε μία «νέα εποχή αυξημένης αβεβαιότητας και έλλειψης προβλεψιμότητας», η οποία δοκιμάζει τη δημόσια εμπιστοσύνη στους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών τραπεζών. 

Πρέπει να σημειωθεί ότι η έκθεση της BIS, η οποία συχνά αποκαλείται η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, δημοσιεύθηκε περίπου 10 ημέρες πριν τη λήξη της προθεσμίας που έχει θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump για την εφαρμογή σαρωτικών δασμών προς όλους τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Επίσης, έρχεται ύστερα από έξι μήνες έντονης αναστάτωσης στη γεωπολιτική σκηνή. 

Σχετικά με την επανειλημμένη κριτική που ασκεί ο Αμερικανός πρόεδρος στην πορεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και προσωπικά στον επικεφαλής της, Jerome Powell, ο Carstens είχε ήπια στάση. «Είναι αναμενόμενο σε συγκεκριμένες στιγμές να υπάρχει ένταση», είπε σε δημοσιογράφους, αναφερόμενος στη σχέση μεταξύ κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών. 

Σύμφωνα με τον Carstens, η άνοδος του προστατευτισμού και ο εμπορικός κατακερματισμός είναι «ιδιαίτερα ανησυχητικά», διότι επιδεινώνουν την επιβράδυνση της ανάπτυξης της οικονομίας και της παραγωγικότητας, η οποία παρατηρείται ήδη εδώ και δεκαετίες.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η παγκόσμια οικονομία γίνεται λιγότερο ανθεκτική στα σοκ μεταξύ άλλων λόγω του δημογραφικού, της κλιματικής αλλαγής, των προβλημάτων γεωπολιτικής και εφοδιαστικών αλυσίδων, που συνθέτουν ένα πιο ασταθές σκηνικό. 

Παράλληλα, η ανάφλεξη του πληθωρισμού μετά την πανδημία φαίνεται να έχει μόνιμη επίδραση στον τρόπο που ο κόσμος αντιλαμβάνεται τις κινήσεις των τιμών, σύμφωνα με έρευνα που περιλαμβάνεται στην έκθεση της BIS.

Τέλος, η άνοδος των ήδη υψηλών επιπέδων κρατικού χρέους καθιστούν το χρηματοπιστωτικό σύστημα ακόμα πιο ευαίσθητο στα επιτόκια δανεισμού και μειώνουν τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να ξοδεύουν όσο είναι αναγκαίο κατά τη διάρκεια κρίσεων, διαπιστώνει η έκθεση. Η τάση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί, είπε ο Carstens, τονίζοντας μάλιστα ότι οι υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες μπορεί να αυξήσουν περαιτέρω το χρέος. 

Από την πλευρά του, ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος της BIS, Hyun Song Shin, επεσήμανε την κατακόρυφη πτώση του δολαρίου. Εχει υποχωρήσει 10% από την αρχή του έτους και οδεύει προς τη μεγαλύτερη πτώση α’ εξαμήνου από τις αρχές του 1970. Είπε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις περί σημαντικής απομάκρυνσης από τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, όπως λένε ορισμένοι οικονομολόγοι. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι είναι ακόμα πολύ νωρίς για να βγάλει κανείς συμπεράσματα με σιγουριά, καθώς τα κρατικά ταμεία και οι κεντρικές τράπεζες κινούνται πολύ αργά. 

Reuters