Σήμα κινδύνου εκπέμπει η βιομηχανία – Τα μέτρα στήριξης σε άλλες χώρες

Το ενεργειακό κόστος επιστρέφει ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας, με τις επιχειρήσεις να ανεβάζουν τους τόνους και να ζητούν από την κυβέρνηση άμεση ενεργοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων στήριξης, που αξιοποιούνται ήδη από άλλες χώρες.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, υπό τον κίνδυνο διεύρυνσης του χάσματος ανταγωνιστικότητας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η ενεργοβόρος βιομηχανία συγκροτεί ενιαίο μέτωπο πίεσης προς την κυβέρνηση για τη λήψη άμεσων μέτρων στήριξης. Με κοινή παρέμβασή τους 16 περιφερειακοί βιομηχανικοί σύνδεσμοι, επιμελητήρια, ενώσεις και κλαδικοί φορείς προειδοποιούν για τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει μια ανεξέλεγκτη άνοδος των τιμών ενέργειας ενόψει του χειμώνα, τόσο στην παραγωγική βάση όσο και ευρύτερα στην οικονομία και στην κοινωνία.

Σύμφωνα με τους βιομηχανικούς συνδέσμους, περισσότερες από 700 ελληνικές μεταποιητικές μονάδες έντασης ενέργειας, οι οποίες αποτελούν σημαντικό πυλώνα της παραγωγής, των εξαγωγών και της απασχόλησης, παραμένουν εκτεθειμένες στις έντονες διακυμάνσεις και στις αυξήσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχο πλαίσιο προστασίας με εκείνο που εφαρμόζεται σε ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές οικονομίες.

Την ίδια ώρα, χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Σλοβενία, η Αυστρία και η Ιρλανδία αξιοποιούν νέα ευρωπαϊκά εργαλεία για την προστασία της βιομηχανικής βάσης τους και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεών τους, επισημαίνουν οι φορείς σε κοινό δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησαν χθες με αποδέκτρια την κυβέρνηση.

Η πίεση προς την κυβέρνηση αναμένεται, μάλιστα, να κλιμακωθεί στις 6 Οκτωβρίου από πλευράς ΣΕΒ με παρέμβαση του προέδρου του Σπύρου Θεοδωρόπουλου κατά τη γενική συνέλευση του Συνδέσμου, στην οποία επίσημος προσκεκλημένος θα είναι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Κεντρικό αίτημα της βιομηχανίας είναι η ενεργοποίηση του ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων (CISAF) για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, όπως αυτό διευρύνθηκε και ενισχύθηκε μετά την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή (METSAF).

Ισότιμοι όροι

Το εργαλείο προβλέπει τη δυνατότητα μείωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για περίοδο τριών ετών σε βιομηχανίες που είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιχειρήσεις θα επανεπενδύσουν το 50% της ενίσχυσης σε έργα που υπηρετούν την πράσινη μετάβαση. «Η βιομηχανία δεν ζητάει προνομιακή μεταχείριση. Ζητάει ισότιμους όρους με τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές της, ώστε να μπορέσει  να διατηρήσει την παραγωγή, τις θέσεις εργασίας και να προβεί στις επενδύσεις που απαιτεί η πράσινη μετάβαση», αναφέρουν οι βιομηχανικοί φορείς. Η ελληνική βιομηχανία στηρίζει πλήρως τις επενδύσεις σε αποθήκευση, αυτοκατανάλωση, εξηλεκτρισμό και αναβάθμιση δικτύων. Ωστόσο οι διαρθρωτικές αυτές λύσεις απαιτούν χρόνο για να αποδώσουν. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται άμεσα εργαλεία προστασίας ώστε να μπορέσουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές στην ευρωπαϊκή αγορά και να συνεχίσουν να επενδύουν, υπογραμμίζουν, δίνοντας μια έμμεση απάντηση στα κυβερνητικά μέτρα που ανακοινώθηκαν πρόσφατα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% στην τριετία 2027-2029.

Η βιομηχανία δεν έχει συμπεριληφθεί στα νέα μέτρα στήριξης έναντι της ενεργειακής κρίσης, με την κυβέρνηση να παραπέμπει στο πακέτο που είχε ανακοινωθεί τον περασμένο Απρίλιο, δηλαδή στη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ κατά 50% από 1ης Ιουλίου 2026 και στην αύξηση των συντελεστών για την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2, που όμως αφορά έναν πολύ περιορισμένο αριθμό 40-50 επιχειρήσεων.

Τι συμβαίνει στην Ευρώπη

Την ίδια στιγμή, σε σειρά ευρωπαϊκών χωρών η στήριξη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας έχει αναδειχθεί σε βασική προτεραιότητα, με κυβερνήσεις να κινητοποιούν σημαντικούς πόρους είτε μέσω του CISAF είτε μέσω άλλων εθνικών μηχανισμών.

Η Γερμανία έχει κινητοποιήσει στο πλαίσιο του CISAF ένα πρόγραμμα 3,8 δισ. ευρώ για την επιδότηση της κατανάλωσης ρεύματος των ενεργοβόρων επιχειρήσεων για την περίοδο 2026-2028. Στο ίδιο πλαίσιο, η γειτονική Βουλγαρία διαθέτει 334 εκατ. ευρώ σε βάθος τριετίας παρέχοντας αντιστάθμιση έως 50% στην τιμή του ρεύματος για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις και η Σλοβενία έχει δεσμεύσει σε ανάλογο πρόγραμμα 90 εκατ. ευρώ για τρία χρόνια.

Ακολούθησαν η Ιρλανδία, ανακοινώνοντας τον Ιούλιο ένα εθνικό πρόγραμμα στήριξης της βιομηχανίας 300 εκατ. ευρώ, και η Πολωνία, η οποία στα τέλη Αυγούστου ανακοίνωσε ότι προωθεί στο πλαίσιο του CISAF πρόγραμμα 4,8 δισ. ζλότι (περίπου 1 δισ. ευρώ).

Στις 16 Σεπτεμβρίου η Αυστρία, επιδεικνύοντας άμεσα αντανακλαστικά απέναντι στο νέο ράλι τιμών που πυροδότησε η ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε πακέτο 750 εκατ. ευρώ για την τριετία 2027-2029 (250 εκατ. τον χρόνο).

Αλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, η Ολλανδία και η Ιταλία, προχώρησαν σε διαφορετικά μέτρα στήριξης των βιομηχανιών τους. Η Ισπανία επέλεξε τη μείωση κατά 80% των τελών μεταφοράς και διανομής ενέργειας για την ηλεκτροβόρο βιομηχανία, υπολογίζοντας το όφελος για τις επιχειρήσεις σε περίπου 200 εκατ. ευρώ.

Η Ολλανδία ενίσχυσε τον μηχανισμό αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους άνθρακα με περισσότερα από 318 εκατ. ευρώ.

Η Ιταλία από την άλλη επιχειρεί να συνδυάσει το άμεσο όφελος με τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση. Μέσω του προγράμματος Energy Release 2.0 έχουν υπογραφεί 476 συμβάσεις για 22,5 TWH ετησίως, με τιμή αναφοράς 65 ευρώ/mwh για τα πρώτα τρία χρόνια, έναντι υποχρεώσεων για ανάπτυξη νέων ΑΠΕ.