Στα 49,2 δισ. ευρώ το μερίδιο της Ελλάδας από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τα έτη 2028-2034

Μπορεί ο χρόνος οριστικής κύρωσης του νέου Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού με ορίζοντα από το 2028 έως το 2034 να απέχει ακόμα, πλην όμως και στην Αθήνα, όπως και στις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ξεκινά μια εντατική περίοδος διαπραγμάτευσης με ζυμώσεις και συσκέψεις.

Κατ’ αρχάς, η Ελλάδα έχει να πορεύεται με ένα αξιοσημείωτο για τα δεδομένα της νούμερο, ήτοι την προοπτική να έχει λαμβάνειν 49,2 δισ. ευρώ από τα κοινοτικά ταμεία για την επίμαχη εξαετία. Από το συνολικό πακέτο των 2 τρισ. που βάζει «στο τραπέζι» η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η χώρα μας έχει λαμβάνειν 49,2 δισ. ευρώ από τη γενική κατανομή πόρων, 3,5 δισ. για το πεδίο μετανάστευση - ασφάλεια - διεθνείς υποθέσεις και 2,8 δισ. από το κοινωνικό κλιματικό ταμείο.

Βεβαίως, όπως επισημαίνουν στο «ΘΕΜΑ» αρμόδιες πηγές, η ουσιαστική διαπραγμάτευση στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και στο επίπεδο των Μόνιμων Αντιπροσώπων (COREPER) τώρα ξεκινά, με τις χώρες να λαμβάνουν θέσεις μάχης. Υπό αυτό το πρίσμα, διόλου τυχαία δεν ήταν προ ημερών η τοποθέτηση του πρώην υπουργού Ναυτιλίας Κωστή Μουσουρούλη σε θέση συμβούλου στην αντιπροεδρία της κυβέρνησης, με αρμοδιότητα τον συντονισμό της διαπραγμάτευσης για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε.

Ο κ. Μουσουρούλης υπήρξε επί σχεδόν 25 χρόνια στέλεχος της Κομισιόν και άνθρωπος του στενού περιβάλλοντος του Κωστή Χατζηδάκη και αναμένεται να χειριστεί τον «ελληνικό φάκελο», πάντα σε συνεννόηση και με το Μέγαρο Μαξίμου που δίνει τις γενικές κατευθύνσεις.

Αλλωστε, προ ολίγων εβδομάδων είχε γίνει σχετική σύσκεψη στην αντιπροεδρία της κυβέρνησης με τη συμμετοχή των συναρμόδιων υπουργών, προκειμένου να καθοριστούν και οι ελληνικές προτεραιότητες εν όψει της διαπραγμάτευσης. Οπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, η συζήτηση δεν θα είναι εύκολη, όπως και κάθε συζήτηση αντίστοιχου βεληνεκούς, καθώς οι «φειδωλές» χώρες δεν θέλουν να πληρώσουν περισσότερα και οι χώρες του Νότου δεν θέλουν να χάσουν κρίσιμους πόρους. 

Λεπτές ισορροπίες

Οπως και σε κάθε συζήτηση προϋπολογισμού, ο διάβολος κρύβεται πάντα στις λεπτομέρειες. Αρμόδιες πηγές συγκρίνουν, φέρ’ ειπείν, τα 49,2 δισ. που επί της αρχής έχει λαμβάνειν η Ελλάδα, με τα 33,5 δισ. που προβλέπονται για την Πορτογαλία, μια χώρα αντίστοιχου μεγέθους και βεληνεκούς του Ευρωπαϊκού Νότου, και καταγράφουν αυτή τη διαφορά με ικανοποίηση.

Ομως κρίσιμη είναι και η κατανομή των κονδυλίων, καθώς η κριτική που γίνεται στο νέο πλαίσιο είναι ότι αφαιρεί πόρους από την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα Ταμεία Συνοχής υπέρ άλλων ταμείων, όπως της Ανταγωνιστικότητας, που όμως μπορούν να στηρίξουν τους σκοπούς της συνοχής. «Τα πράγματα δεν είναι μαύρο-άσπρο πάντως και παρέχεται μια ευελιξία στην κάθε χώρα να χρησιμοποιήσει χρηματοδοτικά εργαλεία από διαφορετικές πηγές για κάθε σκοπό», αναφέρουν αρμόδιες πηγές προαναγγέλλοντας μια δύσκολη συζήτηση.

Στον προηγούμενο προϋπολογισμό, που εγκρίθηκε το 2020 και αφορούσε την περίοδο 2021-2027, η Ελλάδα είχε λαμβάνειν κάτι παραπάνω από 21 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, 4 δισ. από την ΚΑΠ και 15 δισ. απευθείας ενισχύσεων. Πλην όμως είχε και τους έκτακτους πόρους που προβλέφθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης (επιχορηγήσεις και δάνεια) και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, με το συνολικό «μαξιλάρι» να υπερβαίνει τα 55 δισ. ευρώ. Εν προκειμένω, μπαίνουμε σε περιβάλλον τακτικής χρηματοδότησης, η οποία κατ’ αναλογίαν είναι αυξημένη συγκριτικά με το προηγούμενο πλαίσιο.

Σε κάθε περίπτωση, η διαπραγμάτευση που επίκειται είναι πολυσύνθετη και μία από τις μάχες που καλείται να δώσει η Ελλάδα είναι να μη μειωθεί το ποσό που επί της αρχής έχει λαμβάνειν από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. «Δεν πρέπει ούτε να πανηγυρίζουμε, ούτε όμως να πάμε ευθέως απέναντι», αναφέρει αρμόδια πηγή, μην παραγνωρίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (στο οποίο μετέχει η Ν.Δ. και είναι εκ των αντιπροέδρων ο κ. Χατζηδάκης) διαφώνησε σφόδρα με τη φιλοσοφία του προϋπολογισμού, απηχώντας σε μεγάλο βαθμό και τη διαφωνία των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών.

Από εκεί και πέρα, μια δεύτερη προτεραιότητα είναι η μέγιστη δυνατή ευελιξία για την κινητοποίηση πόρων από τα επιμέρους ευρωπαϊκά ταμεία. Στο επίπεδο των Ευρωπαίων ηγετών η συζήτηση αναμένεται να φτάσει πιθανότατα στο Συμβούλιο Κορυφής τον ερχόμενο Δεκέμβριο, όμως και πάλι θα απέχουμε πόρρω από μια οριστική συμφωνία. Σημειωτέον, κατά το β’ εξάμηνο του 2027 η χώρα μας θα έχει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.