Στενεύουν τα περιθώρια για το Ταμείο Ανάκαμψης

Μεγάλο στοίχημα θα αποτελέσει η έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων και μεταρρυθμίσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Αυτό προκύπτει από τις επαφές στην Αθήνα των αρμοδίων στελεχών του με κυβερνητικούς αξιωματούχους και το σχετικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, καθώς ο χρόνος που απομένει είναι μόλις 2,5 χρόνια και οι ευελιξίες για παρατάσεις πολύ περιορισμένες, έως ανύπαρκτες, όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής.

Το δύσκολο τμήμα

Οπως επισήμανε στο συνέδριο του ΙΟΒΕ, της Κομισιόν και του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ο υπουργός Ενέργειας Θόδωρος Σκυλακάκης, «το πιο δύσκολο είναι το δεύτερο μέρος του προγράμματος». Εξήγησε ότι στο δεύτερο αυτό μέρος, που μόλις ξεκίνησε, είναι πιο πιθανό να σημειωθούν καθυστερήσεις π.χ. στην παράδοση μηχανημάτων ή να υπάρξουν προσφυγές σε διαγωνισμούς.

Σημειώνεται ότι στο πρώτο μέρος τα ορόσημα για τις εκταμιεύσεις ήταν κυρίως μεταρρυθμίσεις, δηλαδή βασικά ψήφιση νόμων, ενώ στο εξής είναι η ανάθεση διαγωνισμών και η υλοποίηση έργων. Ετσι, για παράδειγμα, για την υποβολή του 4ου αιτήματος χρηματοδότησης, το οποίο ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης τοποθέτησε χθες έως το τέλος Απριλίου, εκκρεμούν τρία ορόσημα που αποτελούν πρόκληση: ο Βόρειος Αξονας Κρήτης, τα έργα αστικής ανάπλασης σε Αθηναϊκή Ριβιέρα και Βοτανικό, καθώς και το «Εξοικονομώ» για επιχειρήσεις. Το αίτημα για την 3η δόση θα είναι ύψους 2,3 δισ. ευρώ και θα αφορά επιχορηγήσεις και δάνεια, ενώ η 4η δόση τοποθετείται στο τέλος Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου.

Οι δύο «ευελιξίες»

Οι «ευελιξίες» που προβλέπονται, σύμφωνα και με όσα διαμηνύθηκαν κατά την παρουσία εδώ των κοινοτικών αξιωματούχων, είναι οι εξής:

1. Σε περίπτωση καθυστέρησης ενός οροσήμου, η χώρα έχει τη δυνατότητα να ζητήσει μερική εκταμίευση της δόσης, εξαιρώντας ένα ποσό ανάλογο με το ορόσημο που δεν ικανοποιήθηκε και να πάρει παράταση 6 μηνών για την ικανοποίησή του, ώστε να μη χαθούν τελείως οι πόροι.

2. Σε πολύ ειδικές περιπτώσεις, αν ένα έργο δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αντικειμενικά, μπορεί να τροποποιηθεί έπειτα από διαπραγματεύσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει συνολική αναθεώρηση του προγράμματος, όπως αυτή που έγινε τον περασμένο χρόνο.

Το σημαντικό, πάντως, σύμφωνα με τα μηνύματα που έλαβαν οι Ελληνες κυβερνητικοί, είναι να μη χαθεί ο ρυθμός των δύο δόσεων ανά έτος για το φετινό και τα επόμενα δύο χρόνια. Αυτό μεταφράζεται σε «αγώνα δρόμου», αν ληφθεί υπόψη ότι πέρυσι –και λόγω εκλογών– υποβλήθηκε ένα αίτημα λιγότερο από τον προγραμματισμό.

Η σημασία της πλήρους απορρόφησης προκύπτει από τα στοιχεία που κατατέθηκαν χθες στο συνέδριο: σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το 60% του φετινού ρυθμού ανάπτυξης θα προκύψει από το ΤΑΑ, ενώ σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας Ακη Σκέρτσο, χωρίς το ΤΑΑ η Ελλάδα δεν θα είχε πετύχει ρυθμό 2% το 2023 και η Ευρώπη θα ήταν σε ύφεση. Συνολικά, όπως είπε και η επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Κομισιόν στην Αθήνα, Νιόβη Ρίγκου, τα κονδύλια του ΤΑΑ που θα πάρει η Ελλάδα αντιστοιχούν στο 17% του ΑΕΠ, ενώ κατά μέσον όρο στην Ε.Ε. είναι 4,1%.

Εκτός από την απορρόφηση, σημασία έχει και η ποιότητα των έργων και προγραμμάτων και οι ομιλητές χθες επισήμαναν δυσκολίες και αδυναμίες. Ετσι, ο Μάρκος Βερέμης, εταίρος της Big Pi Ventures, σχολίασε ότι το 1 δισ. ευρώ που προορίζεται για επανακατάρτιση σκορπίζεται εδώ κι εκεί με βάση το σύστημα των κουπονιών, ενώ χρειάζεται τεκμηριωμένη κατάρτιση.

Ο Τάσος Αναστασάτος, επικεφαλής οικονομολόγος της Eurobank, μίλησε για την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων, ώστε να αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 8% για να καλυφθεί το επενδυτικό κενό των 100 δισ. ευρώ και επισήμανε υστέρηση σε τομείς όπως η ψηφιακή ετοιμότητα. Αλλοι ομιλητές αναφέρθηκαν στις ανάγκες προώθησης αλλαγών στη ∆ικαιοσύνη και τη δημόσια διοίκηση.

Το δανειακό σκέλος αναδείχθηκε επιτυχημένο, καθώς – όπως είπε η Φελίσια Στανέσκου, στέλεχος της Κομισιόν–, με μέσο επιτόκιο 2,1% και διάρκεια 13,8 έτη, τα δάνεια του ΤΑΑ είναι πολύ συμφέροντα, με αποτέλεσμα πάνω από το 50% των δανείων προς επιχειρήσεις στην Ελλάδα να είναι δάνεια του ΤΑΑ.