Στο «κόκκινο» η λιανική αγορά ηλεκτρισμού

Επικινδυνα αρχίζει να «κοκκινίζει» η λιανική αγορά ηλεκτρισμού. Οι καταναλωτές μήνα με τον μήνα δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να αποπληρώσουν τον λογαριασμό ρεύματος, οι ανεξόφλητες οφειλές προς τους παρόχους αυξάνονται δραματικά, εκείνοι με τη σειρά τους δημιουργούν νέα χρέη προς τους Διαχειριστές και ζητούν επειγόντως από τον πρωθυπουργό κρατική βοήθεια για να προληφθεί «ο υπαρκτός πλέον κίνδυνος πλήρους αποσταθεροποίησης της αγοράς προμήθειας».

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Χρύσας Λιάγγου στην Καθημερινή της Κυριακής, ενδεικτική της κατάστασης που διαμορφώνεται στην αγορά είναι η επιστολή του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) προς το γραφείο του πρωθυπουργού και την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, με θέμα «Ανάγκη άμεσης κρατικής παρέμβασης για την αντιμετώπιση των ασφυκτικών συνθηκών ρευστότητας στον κλάδο της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας», που στάλθηκε στις 14 Ιουνίου. Ο Σύνδεσμος ζητάει από τον πρωθυπουργό «λήψη μέτρων που θα συμβάλουν στην ανάσχεση των ασφυκτικών πιέσεων που δέχεται ο κλάδος της προμήθειας ενέργειας, οι οποίες είναι αποτέλεσμα των συνεχώς επιδεινούμενων συνθηκών χρηματοοικονομικής ρευστότητας και της ραγδαίας αύξησης των επισφαλειών που σχετίζονται με τη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών των καταναλωτών». Επισημαίνει μάλιστα ότι, εάν δεν ληφθούν μέτρα, «πολύ σύντομα η δραστηριότητα της προμήθειας θα αποτελεί επιχειρηματική δραστηριότητα αποκλειστικά της δεσπόζουσας επιχείρησης».

Εκκληση για ρευστότητα
Οι εταιρείες του κλάδου ζητούν χορήγηση ρευστότητας μέσω της παροχής κρατικών εγγυήσεων για τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό τους για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση. Αιτούνται επίσης προκαταβολή σε ποσοστό τουλάχιστον 75% του εκτιμώμενου ποσού των επιδοτήσεων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για κάθε μήνα εφαρμογής του μέτρου, καθώς και σαφή ένταξη στο πλαίσιο της ενεργειακής αγοράς οποιωνδήποτε μέτρων οικονομικής ενίσχυσης των καταναλωτών για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού. Στο σημείο αυτό η αγορά εκφράζει τη διαφωνία της με την εφάπαξ χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης, η οποία, σε αντίθεση με τις επιδοτήσεις μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, δεν έχει θετική επίδραση

ως προς την ανάσχεση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Επιπλέον ζητούν δυνατότητα διακανονισμού της καταβολής των ρυθμιζόμενων χρεώσεων προς τους Διαχειριστές, ενημερώνοντας τον πρωθυπουργό ότι η ΡΑΕ έχει ήδη στοιχεία από τους προμηθευτές που αποδεικνύουν την αλματώδη αύξηση τόσο των διακανονισμών όσο και των ληξιπρόθεσμων οφειλών από καταναλωτές που αλλάζουν προμηθευτή. Προτείνουν διακανονισμούς αντίστοιχους με αυτούς που εφαρμόστηκαν στην περίοδο της πανδημίας, οι οποίοι θα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και θα επιτρέπουν στις εταιρείες να καταβάλλουν στους Διαχειριστές ποσοστό πληρωμής αντίστοιχο αυτού που εισπράττουν από τους καταναλωτές και διάρκεια αποπληρωμής αντίστοιχη της διάρκειας των διακανονισμών που προσφέρουν οι ίδιες στους πελάτες τους.

Η ασφυκτική οικονομική κατάσταση των εταιρειών προμήθειας αποτυπώνεται και στα στοιχεία με τις ανεξόφλητες οφειλές του κλάδου προς τον ΔΕΔΔΗΕ. Με εξαίρεση τη ΔΕΗ, τη Mytilineos, τη ZeniΘ και τη «Φυσικό Αέριο Ελλάδος», που εμφανίζουν μηδενικές ληξιπρόθεσμες οφειλές, όλες οι υπόλοιπες εταιρείες χρωστούν από 12 έως και πάνω από 20 εκατ. ευρώ, συσσωρεύοντας ένα συνολικό ποσό ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον ΔΕΔΔΗΕ, στις 30 Απριλίου 2022, ύψους 100 εκατ. ευρώ. Από αυτά, μόλις ένα ποσό της τάξεως των 15 εκατ. περίπου είναι διακανονισμένες οφειλές που αποπληρώνονται κανονικά. Τα εκ νέου ληξιπρόθεσμα προς τους Διαχειριστές είναι απότοκο της επιδείνωσης της εισπραξιμότητας των εταιρειών από τους πελάτες τους.Οι καταναλωτές, παρά τις επιδοτήσεις και τους διακανονισμούς που τριπλασιάστηκαν μέσα στο οκτάμηνο, δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τους συνεχόμενους «φουσκωμένους» λογαριασμούς, ενώ οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί για τον νέο μηχανισμό που θα τεθεί σε λειτουργία από 1ης Ιουλίου και την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής έχουν επιδεινώσει το πρόβλημα των ανεξόφλητων οφειλών.

Το κύριο πρόβλημα ωστόσο, όπως επισημαίνουν στην «Κ» εκπρόσωποι του κλάδου, προέρχεται από πραγματική αδυναμία των καταναλωτών να πληρώσουν τον λογαριασμό τους λόγω της γενικευμένης ακρίβειας. Μεταφέρουν μάλιστα ότι ακόμη και πελάτες τους με οικονομική επιφάνεια καταφεύγουν σε διακανονισμούς. Εκπρόσωποι των εταιρειών προμήθειας μιλούν για διπλασιασμό των ανεξόφλητων οφειλών και ραγδαία αύξηση των επισφαλειών. Η κατάσταση, όπως εκτιμούν, θα επιδεινωθεί με το που θα σταματήσουν να διοχετεύονται στην προμήθεια τα πλεονάσματα της χονδρεμπορικής αγοράς, τα οποία με την εφαρμογή του νέου μηχανισμού θα κατευθύνονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για τη χρηματοδότηση των επιδοτήσεων. Με τα πλεονάσματα αυτά οι καθετοποιημένες εταιρείες χρηματοδοτούσαν μέχρι σήμερα εκπτώσεις και σταθερά τιμολόγια, στο πλαίσιο μιας εμπορικής πολιτικής στήριξης του πελατολογίου τους, που θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν με την οριστικοποίηση του νέου μηχανισμού.

Η ρήτρα αναπροσαρμογής
Το τοπίο γύρω από τον νέο μηχανισμό και τη ρήτρα αναπροσαρμογής αναμένεται να ξεκαθαρίσει άμεσα, καθώς την Παρασκευή το βράδυ κατατέθηκε στη Βουλή η σχετική νομοθετική ρύθμιση και αναμένεται η υπουργική απόφαση που θα ορίζει το πλαφόν ανά τεχνολογία καυσίμου. Το κόστος πάντως που μεταφέρεται στα τιμολόγια μέσω της ρήτρας δεν πρόκειται να αφανιστεί με τη μη αναγραφή της στο έντυπο του λογαριασμού. Η αναστολή της ρήτρας θα οδηγήσει σε νέα τιμολόγια, όπου οι πάροχοι ανά μήνα θα αναπροσαρμόζουν τη μοναδιαία χρέωση της κιλοβατώρας στη βάση του κόστους της χονδρεμπορικής αγοράς του προηγούμενου μήνα. Οι καταναλωτές θα συνεχίζουν να λαμβάνουν επιδοτήσεις που, σύμφωνα με τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, θα καλύπτουν μεσοσταθμικά το 85% των αυξήσεων. Πρόκειται για μια άσκηση που θα δυσκολέψει μετά την ανοδική τάση των τιμών ρεύματος που πυροδότησε το νέο ράλι της τιμής του φυσικού αερίου, με τα προθεσμιακά συμβόλαια να κλείνουν σε πάνω από τα 120 ευρώ/MWh μέχρι και τον Ιανουάριο του 2023.