Συντάξεις: Τι αλλάζει από το 2027 για προσωπική διαφορά, ΕΑΣ και επιδόματα

Η κυβέρνηση προετοιμάζει τέσσερις παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό για το 2027, οι οποίες αναμένεται να παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Οι αλλαγές αφορούν την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), την ετήσια αύξηση των συντάξεων, την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων.

Οι παρεμβάσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνταξιούχοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες των περικοπών της προηγούμενης δεκαπενταετίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν τον σχεδιασμό, οι απώλειες από το 2010 λόγω των μνημονιακών νόμων και του νόμου Κατρούγκαλου έχουν φτάσει ακόμη και το 45% των αποδοχών τους.

Αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων

Κεντρική παρέμβαση αποτελεί η αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία θεσπίστηκε το 2010 και επιβαρύνει σήμερα περίπου 440.000 συνταξιούχους με συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ.

Η βασική αλλαγή που εξετάζεται αφορά τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς. Μέχρι σήμερα η ΕΑΣ επιβαλλόταν στο συνολικό ποσό της σύνταξης από το πρώτο ευρώ πάνω από το σχετικό όριο, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις για στρεβλώσεις και αδικίες.

Το νέο μοντέλο προβλέπει κλιμακωτή επιβολή της εισφοράς, δηλαδή η κράτηση να υπολογίζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος με μηνιαία σύνταξη 2.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα καταβάλλει 120 ευρώ ΕΑΣ, με το νέο σύστημα θα επιβαρύνεται με περίπου 64 ευρώ τον μήνα, σύμφωνα με το υπό εξέταση σενάριο.

Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση των υφιστάμενων οκτώ κλιμακίων της εισφοράς, ώστε το σύστημα να γίνει απλούστερο και περισσότερο αναλογικό.

Η αλλαγή συνδέεται και με τις δικαστικές εκκρεμότητες γύρω από την ΕΑΣ. Στις 7 Οκτωβρίου αναμένεται απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για προσφυγή συνταξιούχου σχετικά με τη συνταγματικότητα του ισχύοντος τρόπου υπολογισμού.

Αυξήσεις συντάξεων έως 2,8% το 2027

Με βάση τις τελευταίες εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας, η αύξηση των συντάξεων για το 2027 αναμένεται να διαμορφωθεί σε υψηλότερο επίπεδο από τις αρχικές προβλέψεις.

Ο μαθηματικός τύπος που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της αναπροσαρμογής, δηλαδή (πληθωρισμός + ανάπτυξη) / 2, οδηγεί σε αύξηση μεταξύ 2,6% και 2,8% μεικτά, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,4%.

Η αναπροσαρμογή αναμένεται να καταβληθεί πριν από τα Χριστούγεννα του 2027.

Τέλος στην προσωπική διαφορά από την 1η Ιανουαρίου 2027

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για τους παλιούς συνταξιούχους από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η ρύθμιση αφορά περίπου 671.586 συνταξιούχους, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν έβλεπαν τις αυξήσεις στις πραγματικές τους αποδοχές, καθώς αυτές συμψηφίζονταν με την προσωπική διαφορά.

Με το νέο καθεστώς, οι συνταξιούχοι αυτοί θα λαμβάνουν για πρώτη φορά μετά από χρόνια πραγματικές αυξήσεις στη σύνταξή τους, καθώς το ποσό της αναπροσαρμογής δεν θα απορροφάται πλέον από την προσωπική διαφορά.

Το υπόλοιπο ποσό της προσωπικής διαφοράς θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, χωρίς όμως να αυξάνεται. Παράλληλα, στο ποσό αυτό δεν θα επιβάλλονται ασφαλιστικές κρατήσεις για ασθένεια και ΕΑΣ, αλλά μόνο φόρος εισοδήματος.

Ενίσχυση έως 446 ευρώ για ευάλωτες ομάδες

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η αύξηση του έκτακτου επιδόματος που σήμερα ανέρχεται στα 300 ευρώ, με τα σενάρια να προβλέπουν ποσό 400 ευρώ ή ακόμη και 446 ευρώ, όσο δηλαδή το ύψος της εθνικής σύνταξης.

Η ενίσχυση αφορά περίπου 1,87 εκατομμύρια δικαιούχους, δηλαδή περίπου το 85% των συνταξιούχων, αλλά και ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.

Ο αριθμός των δικαιούχων έχει αυξηθεί κατά περίπου 420.000 άτομα μετά τη διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.

Παράλληλα, διευρύνεται η κατηγορία των δικαιούχων για τις συντάξεις χηρείας, καθώς το επίδομα θα αφορά πλέον χήρες και χήρους από τα 60 έτη αντί για τα 65, υπό την προϋπόθεση ότι η σύνταξη χηρείας αποτελεί τη μοναδική πηγή εισοδήματος.

Οι απώλειες των προηγούμενων ετών παραμένουν το μεγάλο ζήτημα

Παρά τις νέες παρεμβάσεις, το ζήτημα των απωλειών των συνταξιούχων παραμένει στο επίκεντρο. Οι αναπροσαρμογές των τελευταίων ετών, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, δεν έχουν καλύψει πλήρως την άνοδο του κόστους ζωής.

Οι συνταξιούχοι υποστηρίζεται ότι έχουν χάσει την τελευταία 15ετία (2010-2025) περίπου 130 δισ. ευρώ λόγω των μνημονιακών νόμων, ενώ για το τρέχον έτος οι απώλειες υπολογίζονται σε περίπου 3,3 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, περίπου 1,3 εκατομμύρια επικουρικές συντάξεις δεν έχουν λάβει αυξήσεις, ενώ όσοι διατηρούν προσωπική διαφορά έχουν δει περιορισμένες ή μηδενικές αναπροσαρμογές.
newmoney.gr