Τα κόκκινα δάνεια μειώνονται στον Νότο και αυξάνονται στον Βορρά

Τη σκυτάλη της επιδείνωσης των ισολογισμών τους λόγω του εύθραυστου μακροοικονομικού κλίματος παίρνουν από τις χώρες του Νότου οι τράπεζες του σκληρού πυρήνα της Ευρώπης, ορισμένες από τις οποίες βλέπουν σταδιακή αύξηση των κόκκινων δανείων.

Αυτό προκύπτει από την έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA) για την εκτίμηση κινδύνου (Risk Assessment Report), που επισημαίνει τις διαφορετικές τάσεις στην Ε.Ε. σε ό,τι αφορά την εξέλιξη των κόκκινων δανείων με τις χώρες της νότιας Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, να καταγράφουν σταθερή αποκλιμάκωση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οπως χαρακτηριστικά σημειώνει: «Χώρες που στο παρελθόν είχαν συγκριτικά υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων, συμπεριλαμβανομένων της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, έχουν αναφέρει περαιτέρω μειώσεις στον όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους, που διαμορφώνονται σε -11% στην Ελλάδα και -21% στην Κύπρο. Αντιθέτως, ορισμένες από τις μεγάλες χώρες με συγκριτικά χαμηλότερα επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων στο παρελθόν, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, ανέφεραν αυξήσεις κατά 2% και 12% αντιστοίχως στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (κατά 5 δισ. ευρώ) σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2024. Μονοψήφιο ποσοστό αύξησης των κόκκινων δανείων ανέφεραν χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο και η Δανία, ενώ η Ρουμανία ανέφερε πολύ μεγαλύτερη αύξηση (+25%).

Η τάση αυτή δεν αλλοιώνει τη γενικότερη εικόνα του χαμηλού επιπέδου κόκκινων δανείων στις ευρωπαϊκές τράπεζες, οι οποίες κατέγραψαν 373 δισ. ευρώ σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια τον Ιούνιο του 2025. Το επίπεδο αυτό είναι αμετάβλητο από το προηγούμενο έτος και ελαφρώς υψηλότερο από το χαμηλότερο επίπεδό τους τον Μάρτιο του 2023, όταν τα κόκκινα δάνεια είχαν περιοριστεί στα 357 δισ. ευρώ. Ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε στο χαμηλό ποσοστό του 1,84%, έναντι 3% στην Ελλάδα, ενώ ο δείκτης κάλυψης μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε ελαφρώς στο 41,7% (42% τον Ιούνιο του 2024).

Οπως σημειώνει η EBA, αυτές οι μετρήσεις προσφέρουν μια καθησυχαστική προοπτική για την ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών, η οποία επιβεβαιώνεται από προκαταρκτικά εποπτικά στοιχεία για το τρίτο τρίμηνο, σύμφωνα με τα οποία ο όγκος και ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμειναν σταθεροί. Παρ’ όλα αυτά, όπως υπογραμμίζει, «υπάρχουν διαφορετικές τάσεις σε ολόκληρη την Ε.Ε.». Οπως προειδοποιεί η EBA, «οι επιπτώσεις των γεωπολιτικών και γεωοικονομικών κινδύνων εκτείνονται πέρα από την αστάθεια της αγοράς σε ευρύτερες ανησυχίες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Οι επιπτώσεις δεν περιλαμβάνουν μόνο πιθανή επιδείνωση της ποιότητας του ενεργητικού των τραπεζών, αλλά επηρεάζουν και τη στρατηγική αναπροσαρμογή των προτεραιοτήτων των τραπεζών, όπως οι προσαρμογές των στρατηγικών δανεισμού και η τομεακή τους εστίαση».

Στον απόηχο αυτής της διαπίστωσης, αντίρροπες είναι και οι τάσεις σε ό,τι αφορά τις χορηγήσεις δανείων, καθώς σε αντίθεση με τις χώρες της Ε.Ε., οι ελληνικές τράπεζες στηρίζουν την ισχυρή πιστωτική επέκταση στην αύξηση των δανείων προς τις επιχειρήσεις, που ενισχύθηκε με ρυθμό 10,5% σε ετήσια βάση τον Ιούνιο του 2025, έναντι αρνητικού ρυθμού -1% που κατέγραψε η στεγαστική πίστη. Στον αντίποδα είναι οι χορηγήσεις στην Ε.Ε., όπου τα δάνεια προς επιχειρήσεις ενισχύθηκαν κατά 1,8%, αφού παρά τη θετική επίδραση που είχαν τα επιτόκια, η παγκόσμια αβεβαιότητα και οι εμπορικές εντάσεις είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη ζήτηση για εταιρικά δάνεια ή πιστωτικές γραμμές στην Ευρωζώνη. Αντιθέτως, οι τράπεζες της Ε.Ε. συνέχισαν να επεκτείνουν το χαρτοφυλάκιο δανείων προς τα νοικοκυριά, με ιδιαίτερη έμφαση στα στεγαστικά δάνεια, ενώ περισσότερο από το 60% των τραπεζών αναμένουν αύξηση της ζήτησης για στεγαστικά δάνεια και μόνο το 5% αναμένει μείωση της ζήτησης.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους στην Ευρώπη τα δάνεια προς τα νοικοκυριά αυξήθηκαν κατά 2,9% σε ετήσια βάση, ή περίπου 200 δισ. ευρώ, και τα συνολικά δάνεια προς τα νοικοκυριά ήταν κοντά στα 7,2 τρισ. ευρώ, κυρίως λόγω της αύξησης των στεγαστικών δανείων (+2,8% σε ετήσια βάση), που έφτασαν στα 4,6 τρισ. ευρώ. Στην καταναλωτική πίστη, ο ρυθμός αύξησης δανείων στην Ελλάδα ευθυγραμμίστηκε στα επίπεδα της Ε.Ε., δηλαδή στο +6% τον Ιούνιο, έναντι +5,8% σε ετήσια βάση στην Ευρώπη, τάση που υποχώρησε το α΄ εξάμηνο του 2025.