Τα νοικοκυριά ξόδεψαν 1,3 δισ. ευρώ περισσότερα από το εισόδημά τους

Ανθεκτική εικόνα εμφανίζει η ελληνική οικονομία, με το δημόσιο χρέος να καταγράφει τη μεγαλύτερη ετήσια αποκλιμάκωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τους βραχυχρόνιους δείκτες δραστηριότητας να παραμένουν θετικοί. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο επίμονος πληθωρισμός και η ταχύτερη αύξηση της κατανάλωσης έναντι των εισοδημάτων εντείνουν τις πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων Ιουλίου της Τράπεζας Πειραιώς, ο λόγος του ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ υποχώρησε το πρώτο τρίμηνο του 2026 στο 143,5%, από 152,9% το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Η μείωση κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες ήταν η μεγαλύτερη μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ε.Ε. Σε σύγκριση με το τέλος του 2025, όταν ο σχετικός δείκτης βρισκόταν στο 146,1%, η υποχώρηση διαμορφώθηκε στις 2,6 ποσοστιαίες μονάδες. Σε απόλυτους αριθμούς, το δημόσιο χρέος περιορίστηκε στα 360,1 δισ. ευρώ.

Πιο σύνθετη είναι η εικόνα για τα νοικοκυριά. Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων αυξήθηκε το πρώτο τρίμηνο κατά 3,2%, φθάνοντας τα 39,1 δισ. ευρώ. Η τελική καταναλωτική δαπάνη, όμως, αυξήθηκε ταχύτερα, κατά 4,7%, στα 40,4 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το ποσοστό αποταμίευσης υποχώρησε στο -3,3%, από -1,8% το πρώτο τρίμηνο του 2025.

Πρακτικά, τα νοικοκυριά κατανάλωσαν περίπου 1,3 δισ. ευρώ περισσότερα από το διαθέσιμο εισόδημά τους, καλύπτοντας τη διαφορά είτε με αποταμιεύσεις είτε με νέο δανεισμό.

Στο μέτωπο των τιμών, ο εθνικός πληθωρισμός επιβραδύνθηκε τον Ιούνιο στο 4,4%, από 5,2% τον Μάιο, παρέμεινε όμως αισθητά υψηλότερος από το 2,8% του Ιουνίου του 2025.

Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες διαμορφώθηκε στο 4,8% και στα αγαθά στο 4%, ενώ ο δομικός δείκτης, από τον οποίο εξαιρούνται οι περισσότερο ευμετάβλητες κατηγορίες, ανήλθε στο 3,2%. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,9%, με τις τιμές της ενέργειας να καταγράφουν ετήσια άνοδο 14,7%.

Θετικά μηνύματα από βιομηχανία και κατασκευές

Οι βραχυχρόνιοι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας διατήρησαν θετική εικόνα. Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε τον Μάιο κατά 4,3% σε ετήσια βάση, με θετική συμβολή από τη μεταποίηση και τον ηλεκτρισμό.

Η παραγωγή στις κατασκευές είχε ενισχυθεί κατά 16,6% το πρώτο τρίμηνο, ενώ οι οικοδομικές άδειες αυξήθηκαν τον Απρίλιο κατά 4,2%, έναντι πτώσης 17,3% έναν χρόνο νωρίτερα.

Στο χονδρικό εμπόριο, ο κύκλος εργασιών ενισχύθηκε τον Απρίλιο κατά 6,1%, αν και ο όγκος των πωλήσεων μειώθηκε κατά 1,6%. Στον κλάδο των αυτοκινήτων, κύκλος εργασιών και όγκος αυξήθηκαν κατά 3,6%, ενώ στις υπηρεσίες ο τζίρος σημείωσε άνοδο 4,1%.

Στα 4,5 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, ο κρατικός προϋπολογισμός παρουσίασε την περίοδο Ιανουαρίου–Ιουνίου έλλειμμα 929 εκατ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 564 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Το πρωτογενές πλεόνασμα παρέμεινε ουσιαστικά σταθερό στα 4,491 δισ. ευρώ, από 4,519 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.

Στις θετικές εξελίξεις η ανάλυση συμπεριλαμβάνει την ανακοίνωση του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026–2030, ύψους 23 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από εθνικούς πόρους και καλείται να συμπληρώσει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης εισέρχεται στο τελικό του στάδιο.

Παράλληλα, εκταμιεύθηκαν 234 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και 118,2 εκατ. ευρώ από το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό μέσο SAFE για την άμυνα.

Διευρύνθηκε το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών

Σημείο προβληματισμού αποτελεί το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το έλλειμμα του οποίου αυξήθηκε τον Μάιο στα 960 εκατ. ευρώ, από μόλις 3,6 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Η επιδείνωση αποδίδεται κυρίως στα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων, ενώ επηρεάζεται και από τη σύγκριση με τον Μάιο του 2025, όταν είχε καταγραφεί η πέμπτη δόση των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Στο πρώτο πεντάμηνο, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε κατά 1,6 δισ. ευρώ, στα 8,9 δισ. ευρώ. Αντίβαρο αποτέλεσαν η μείωση του ελλείμματος αγαθών κατά 1,4 δισ. ευρώ και η αύξηση του πλεονάσματος υπηρεσιών κατά 547 εκατ. ευρώ.

Ισχυρή παρέμεινε, παράλληλα, η τουριστική δραστηριότητα, καθώς οι αφίξεις ταξιδιωτών από το εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 20,9% και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατά 25,8% σε ετήσια βάση.

Ο ενεργειακός κίνδυνος επιστρέφει

Η διεθνής οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας, καθώς η επανέναρξη των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και οι επιθέσεις των Χούθι σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα προκαλούν έντονες διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας.

Σύμφωνα με την Τράπεζα Πειραιώς, η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων που καταγράφηκε τον Ιούνιο ενδέχεται να αποδειχθεί προσωρινή. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους επαναφέρει στο προσκήνιο ακόμη και το ενδεχόμενο αύξησης των βασικών επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες τον Σεπτέμβριο.

Στην Ευρωζώνη, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε το δεύτερο τρίμηνο κατά 0,4% σε τριμηνιαία και κατά 1% σε ετήσια βάση. Η Ισπανία κατέγραψε τη μεγαλύτερη τριμηνιαία ανάπτυξη, με 0,7%, ενώ Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία αναπτύχθηκαν κατά 0,2%.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ανάπτυξη 0,9% για την Ευρωζώνη το 2026 και 1,2% το 2027. Θετικά συμβάλλουν οι αυξημένες κρατικές δαπάνες για άμυνα και υποδομές, καθώς και η ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας.

Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου, εξετάζοντας, ωστόσο, και το ενδεχόμενο αύξησης. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων παρέμεινε στο 2,25%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και εκείνο της οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.

Στις ΗΠΑ, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο ισχυρός ρυθμός ανάπτυξης του πρώτου τριμήνου διατηρήθηκε και κατά το δεύτερο. Το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη 2,3% το 2026 και 2,2% το 2027, με τις αυξημένες επιχειρηματικές επενδύσεις, ιδιαίτερα στους τομείς που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη– να λειτουργούν υποστηρικτικά.

Η Federal Reserve διατήρησε το βασικό της επιτόκιο στο εύρος 3,50%-3,75%, με τρία μέλη της να τάσσονται υπέρ αύξησης. Παρότι ο πληθωρισμός υποχώρησε τον Ιούνιο, παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%, ενώ η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρή ανθεκτικότητα.

Στην Κίνα, αντίθετα, ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε στο 4,3% το δεύτερο τρίμηνο, από 5% το πρώτο. Η εσωτερική ζήτηση παραμένει υποτονική, με τις ισχυρές εξαγωγές να αποτελούν το βασικό στήριγμα της οικονομίας.

moneyreview.gr