Θέμα newshub.gr: Το νέο ΕΣΠΑ και οι προτεραιότητες του

Το νέο ΕΣΠΑ με το τίτλο "Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027" αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό τις νέες προτεραιότητες της Επιτροπής και τις νέες αναπτυξιακές προτεραιότητες της Χώρας. Πρόκειται να διατεθούν για την χώρα μας πόροι συνολικού ύψους 26,2 δις Ευρώ για τα επόμενα επτά έτη, από τα οποία πιστώσεις 20,9 δις Ευρώ αφορούν στην Ενωσιακή Στήριξη και ποσό 5,3 δις Ευρώ αφορά στην Εθνική Συνεισφορά.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι το πρώτο Κράτος-Μέλος που προχώρησε σε επίσημη υποβολή ΕΣΠΑ.
Περιμένουμε αλλαγές στο νέο ΕΣΠΑ;

Οπως αναφέρει η κ.  Μαρία Μπατζανακάκη, σύμβουλος επιχορηγήσεων της εταιρείας MDC Stiakakis το νέο ΕΣΠΑ έρχεται με πολλές καινοτομίες. Αλλάζουν οι κανόνες υλοποίησης του ΕΣΠΑ για τη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027.

«Σύμφωνα με τον νέο σχεδιασμό, δεν θα υπάρχουν πλέον προσκλήσεις με καταληκτικές ημερομηνίες υποβολής επενδυτικών σχεδίων. Οι νέες προσκλήσεις θα είναι ανοικτές χωρίς καταληκτική ημερομηνία και η ένταξή των επενδυτικών σχεδίων θα γίνεται με τήρηση της σειρά προτεραιότητας FIFO (First-In First-Out), μέχρι εξαντλήσεως των πόρων του εκάστοτε προγράμματος. Αυτό σημαίνει ότι πλέον οι ενδιαφερόμενοι για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους, δεν θα αναμένουν την συγκριτική αξιολόγηση των σχεδίων τους. Εφόσον αυτά πληρούν τα (αυτοματοποιημένα τύπου on-off) κριτήρια ένταξης στην πρόσκληση, θα προχωρούν με σειρά προτεραιότητας. Εφόσον ωστόσο αποτυγχάνουν σε συγκεκριμένα ορόσημα υλοποίησης, θα βγαίνουν έξω από την πρόσκληση και θα ακολουθεί το επόμενο στη σειρά σχέδιο. Η τακτική προσκλήσεων με καταληκτική ημερομηνία και την μετέπειτα συγκριτική αξιολόγηση τους ήταν μια χρονοβόρα διαδικασία. Ο νέος τρόπος υλοποίησης θα επιταχύνει την υλοποίηση των προγραμμάτων», επισημαίνει.

Και συνεχίζει λέγοντας: «Επίσης στο ΕΣΠΑ 2021-2027 η κυβέρνηση ποντάρει και στο ψηφιακό κράτος για να επιταχύνει τις διαδικασίες υλοποίησης του. Πολλά στοιχεία θα αναζητούνται ηλεκτρονικά ενώ και τα δικαιολογητικά που θα απαιτούνται στις σχετικές διαδικασίες ένταξης μιας επένδυσης θα είναι πολύ λιγότερα. Ωστόσο, θα υπάρχουν εκ των υστέρων, περισσότεροι και συνεχείς έλεγχοι.
Επίσης για πρώτη φορά το ΕΣΠΑ 2021-2027 θα περιλάβει το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης, που αφορά στην στήριξη περιοχών που βασίζονταν στην λιγνιτική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».  

Σε ποιους πυλώνες θα δώσει προτεραιότητα το νέο ΕΣΠΑ; 

Το νέο ΕΣΠΑ συμφωνα με την Μπατζανακάκη θα αποτελέσει βασικό βήμα για τον οριστικό μετασχηματισμό της οικονομίας και τη γόνιμη μετάβαση σε μια βιώσιμη, ψηφιακή, κυκλική και πράσινη ανάπτυξη, επίσης η χρηματοδότηση της καινοτομίας θα αποτελέσει το μοχλό για την περιφερειακή ανάπτυξη.

Το νέο ΕΣΠΑ, διαθέτει 5 βασικούς πυλώνες. Τον καινοτόμο και έξυπνο οικονομικό μετασχηματισμό, την ενεργειακή μετάβαση & τις πράσινες και γαλάζιες επενδύσεις, τις υποδομές μεταφορών, το ανθρώπινο δυναμικό, τις χωρικές επενδύσεις, καθώς και δύο ειδικούς στόχους για "Δίκαιη Μετάβαση" και "Τεχνική Βοήθεια".

Τα νέα προγραμματα

Συνολικά 5 ειναι τα βασικά νέα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ

1. Η ψηφιακή μετάβαση
Η ψηφιακή μετάβαση έχει στόχο τη διασύνδεση της έρευνας με τον παραγωγικό ιστό της χώρας, την προσαρμογή της ελληνικής βιομηχανίας στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον, τη δημιουργία αξίας σε όλα τα πεδία του επιχειρείν, την ενδυνάμωση της καινοτομικής ικανότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, στη διεύρυνση του εύρους των χρηματοδοτικών εργαλείων με τη δημιουργία ενός θεσμικού περιβάλλοντος φιλικού προς τις επιχειρήσεις, τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής δημόσιας διοίκησης,

2. Η πράσινη οικονομία
Η πράσινη οικονομία αφορά δράσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον, την ενέργεια και την πολιτική προστασία. Οι προτεραιότητες που τίθενται είναι η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, η προώθηση των ΑΠΕ, η αναβάθμιση των ενεργειακών δικτυών σε “έξυπνα”, η απεξάρτηση από́ καύσιμα έντασης άνθρακα -με ενδιάμεσο μεταβατικό́ καύσιμο το φυσικό́ αέριο- και η προώθηση των διασυνδέσεων των νησιών και της καθαρότερης ενέργειας αυτών.

3. Υποδομές μεταφορών - δικτύων
Τα κεφάλαια του προγράμματος αυτού, θα διατεθούν για την ανάπτυξη ενός ασφαλούς και δια-λειτουργικού συστήματος σιδηροδρομικών μεταφορών υψηλής ποιότητας, στην εξασφάλιση προσβασιμότητας και στη βέλτιστη χρήση των αυτοκινητοδρόμων, των θαλάσσιων λιμένων και των αεροδρομίων της Ελλάδας με την κατασκευή τμημάτων και συνδέσεων που απουσιάζουν από το δίκτυο.
Επίσης, έμφαση θα δοθεί στη δημιουργία ενός σύγχρονου ψηφιακού περιβάλλοντος τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις της χώρας, με την υλοποίηση επενδύσεων σε ταχέα και υπερταχέα ευρυζωνικά δίκτυα, σε ανοιχτά ασύρματα δίκτυα για την πρόσβαση όλων στο διαδίκτυο, καθώς και με την ανάπτυξη σύγχρονων δικτυακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων οπτικών ινών και των δικτύων 5G.

4. Απασχόληση - ανθρώπινο δυναμικό
Ένα σημαντικό τμήμα του ΕΣΠΑ θα πάει σε δράσεις στήριξης της αγοράς εργασίας καθώς η Ελλάδα είναι ουραγός σε ποσοστό απασχόλησης στην ΕΕ. Τα κεφάλαια θα διατεθούν για τη δημιουργία ίσων ευκαιριών και ισότιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας (ιδίως γυναικών, νέων και μακροχρόνιων ανέργων), για τη διά βίου μάθηση, την ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κ.ά.

5. Δράσεις χωρικής ανάπτυξης
Στις δράσεις χωρικής ανάπτυξης προτεραιότητα θα δοθεί στην ενίσχυση της ολοκληρωμένης κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής τοπικής ανάπτυξης, με έμφαση στη Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη, της πολιτιστικής κληρονομιάς, του τουρισμού κ.ά. Κυρίως δε στην ανάπτυξη των ορεινών, αγροτικών και παράκτιων απομακρυσμένων περιοχών, επιδιώκοντας έτσι την ομαλή́ σύνδεσή́ τους στον εθνικό́ παραγωγικό́ και οικονομικό́ χάρτη. Επιδιώκεται επίσης η ανάπτυξη παράκτιων και εσωτερικών περιοχών αλιείας και υδατοκαλλιέργειας μέσω της ενίσχυσης δραστηριοτήτων της γαλάζιας οικονομίας.

Ενώ σε ερώτηση για το αν στο ειδικό πρόγραμμα για την απολιγνιτοποίηση περιλαμβάνεται στις δράσεις της χωρικής ανάπτυξης, η κ. Μπατζανακάκη απαντά:

«Ναι είναι μια δράση της χωρικής ανάπτυξης μέσω του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ), στο πλαίσιο της απολιγνιτοποίησης που επιχειρείται στις εξής περιοχές:
– Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης και Φλώρινας (ΠΕΚ, ΠΕΦ) και τον Δήμο Μεγαλόπολης (ΔΜ) της ΠΕ Αρκαδίας (ΠΕΑ), περιοχές άμεσα εξαρτώμενες από την εξόρυξη και καύση λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
– Περιφέρειες Κρήτης (ΠΚ), Νοτίου Αιγαίου (ΠΝΑ) και Βορείου Αιγαίου (ΠΒΑ), περιοχές άμεσα εξαρτώμενες από την καύση μαζούτ και ντίζελ που σταδιακά θα καταργηθούν.
Τα κύρια επιδιωκόμενα αποτελέσματα αφορούν: τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε νέες ειδικότητες με αξιοποίηση τοπικού́ εργατικού́ δυναμικού́ και προσέλκυση νέου, την αύξηση ποσοστού́ παραγωγής ενέργειας από́ ΑΠΕ, τη προσέλκυση “πρασίνων” επιχειρήσεων μέσω δημιουργίας βιομηχανικών ζωνών και επιχειρηματικών πάρκων, ανάπτυξη έξυπνων κλιματικά́ ουδέτερων πόλεων, ανάπτυξη έξυπνων ενεργειακών δικτυών κ.ά.»