Θερμικό σοκ στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ευρώπης-Οι καύσωνες φέρνουν ρεκόρ ζήτησης και κινδύνους για μπλακ αουτ

Τα ενεργειακά συστήματα της Ευρώπης βρέθηκαν φέτος το καλοκαίρι υπό έντονη πίεση, καθώς οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες αύξησαν κατακόρυφα τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και ανάγκασαν μονάδες παραγωγής να διακόψουν ή να μειώσουν τη λειτουργία τους.

Ο Ιούνιος καταγράφηκε ως ο θερμότερος στην ιστορία της δυτικής Ευρώπης, προκαλώντας ραγδαία αύξηση στη χρήση κλιματιστικών και οδηγώντας σε απότομη άνοδο των τιμών του ρεύματος.

Σχεδόν όλη η ήπειρος βίωσε τουλάχιστον δύο ισχυρά θερμικά κύματα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ενώ ορισμένες περιοχές επλήγησαν ακόμα περισσότερο.

Σύμφωνα με τους Financial Times που επικαλούνται στοιχεία της Eurelectric, η συνολική ζήτηση ηλεκτρισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε κατά 7,5% σε ετήσια βάση στο αποκορύφωμα του καύσωνα από τις 23 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου. Στην Ισπανία, η αύξηση έφτασε το 16%, με θερμοκρασίες άνω των 40°C.

Σύμφωνα με το think tank Ember, στις αρχές Ιουλίου η αιχμή ζήτησης στη Γερμανία έφτασε τα 1,5 τεραβατώρες, ισοδύναμη με τον μέσο όρο του Ιανουαρίου, ενώ στην Ισπανία ξεπέρασε τα επίπεδα του Ιανουαρίου (0,83 TWh έναντι 0,72 TWh).

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αρμόδια αρχή ανέφερε πτώση 40% στην παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας το β΄ τρίμηνο του έτους, καθώς η χώρα αντιμετώπισε καύσωνες και σοβαρή ξηρασία.

Οι υψηλές θερμοκρασίες ανάγκασαν αρκετούς πυρηνικούς σταθμούς να μειώσουν την ισχύ τους ή να κλείσουν προσωρινά, ενώ και η υδροηλεκτρική παραγωγή δέχθηκε ισχυρό πλήγμα.

Στη Γαλλία και την Ελβετία, πυρηνικοί σταθμοί ανέστειλαν ή μείωσαν τη δραστηριότητά τους νωρίτερα το καλοκαίρι, καθώς η ψύξη των αντιδραστήρων είναι δυσκολότερη σε υψηλές θερμοκρασίες. Στη Γαλλία, οι 17 από τους 18 πυρηνικούς σταθμούς μείωσαν την ισχύ τους κατά τον καύσωνα Ιουνίου–Ιουλίου.

Οι περισσότεροι σταθμοί βασίζονται σε ποτάμια για την ψύξη αντιδραστήρων και αναλωμένων καυσίμων, θερμαίνοντας το νερό πριν το επιστρέψουν στο ποτάμι. Με τις θερμοκρασίες των ποταμών ήδη αυξημένες, η απελευθέρωση επιπλέον θερμού νερού θα έβλαπτε το οικοσύστημα.

Αναλόγως, ειδικοί εκφράζουν προβληματισμό και για την ψύξη των λιγνιτικών μονάδων, αλλά και φόβους για ελλείψεις καυσίμων, καθώς η μείωση της στάθμης των ποταμών στην κεντρική Ευρώπη περιορίζει τη δυνατότητα μεταφοράς φορτίων με φορτηγίδες.

Από την άλλη πλευρά, η ηλιακή παραγωγή στην Ευρώπη κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ τον Ιούνιο, αυξημένη κατά 22% σε σχέση με πέρυσι, διατηρώντας το δίκτυο επαρκώς τροφοδοτούμενο τις ώρες της ημέρας.

Όμως, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πως οι παρατεταμένοι καύσωνες τείνουν να αποτελέσουν τη νέα συνθήκη, καθώς η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, με αποτέλεσμα η επιστημονική κοινότητα να προειδοποιεί επιστήμονες προειδοποιούν για αύξηση έντασης και διάρκειας ακραίων καιρικών φαινομένων.

Δεν είναι τυχαίο ότι στο πλαίσιο του νέου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι οι νέες ενεργειακές υποδομές πρέπει να είναι «σχεδιασμένες για αντοχή στο κλίμα», ώστε να μπορούν να ανταπεξέρχονται σε ακραία θερμότητα και καιρικά φαινόμενα.

Ωστόσο, η συζήτηση θα είναι μακρά και δύσκολη, δεδομένων των πρακτικών δυσκολιών συμφωνίας ανάμεσα στα κράτη μέλη, σε αντίθεση με την ταχεία εξέλιξη της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της ανατροπής των καιρικών συνθηκών.