Τι αναφέρει η ετήσια έκθεση προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου για Καστέλι και ΒΟΑΚ

«Στις ράγες» και σχεδόν εντός χρονοδιαγραμμάτων, πάντα με σχετικές καθυστερήσεις και «αστερίσκους» ή προσαρμογές», είναι η πορεία σημαντικών υποδομών και μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως τουλάχιστον αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση προόδου έτους 2026 αναφορικά με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Μεγάλα έργα όπως του ΒΟΑΚ, ο Ε 65, σιδηροδρομικά projects και άλλες μεταρρυθμίσεις (σιδηρόδρομος κ.α.) έχουν την ένδειξη ότι είναι «on track», όπως και άλλες μεταρρυθμίσεις (π.χ. για τον νέο ΟΣΕ κ.α.), ενώ σε σχετικό πίνακα αναφέρονται καθυστερήσεις π.χ. σε παρεμβάσεις αναφορικά με την ίδρυση Μητροπολιτικού Οργανισμού για την Κινητικότητα στην Περιφέρεια της Αττικής αλλά και στη Θεσσαλονίκη.

Βέβαια, με την ένδειξη «on track» είναι και έργα – παρεμβάσεις στην ηλεκτροκίνηση όπου, όμως, έχουν καταγραφεί αρρυθμίες από την αγορά.

Επίσης, στο μέτωπο των μεγάλων έργων, σημειώνεται ότι ήδη έχει ολοκληρωθεί ο οδικός άξονας Πάτρα – Πύργος (στο σύνολό του από πέρυσι) με τη «σφραγίδα» των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – AKTOR – ΑΒΑΞ.

Ο ΒΟΑΚ

Όπως αναφέρεται, η επένδυση του Προγράμματος Αναπτυξιακής Συνεργασίας (RPR) στον «Βόρειο Αυτοκινητόδρομο Κρήτης (BOAK)», συνδέει την Κίσσαμο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο και τον Άγιο Νικόλαο και αποτελεί μέρος του δικτύου TEN-T, και περιλαμβάνει τρία υποέργα. Μέρος της επένδυσης χρηματοδοτείται από το RRF.

Το υποέργο 1 περιλαμβάνει το τμήμα Κίσσαμος-Χανιά-Ηράκλειο, ένας αυτοκινητόδρομος με διόδια μήκους περίπου 188 χλμ., ο οποίος θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει βάσει σύμβασης παραχώρησης (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΜΕΤΚΑ – Metlen).

Το υποέργο 2 περιλαμβάνει το τμήμα Χερσόνησος-Νεάπολη μήκους περίπου 22,4 χλμ., το οποίο θα κατασκευαστεί βάσει συμφωνίας Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR), και το υποέργο 3 περιλαμβάνει το τμήμα Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος μήκους περίπου 14,5 χλμ., το οποίο θα κατασκευαστεί ως έργο δημοσίων έργων (AKTOR).

Ο αυτοκινητόδρομος στοχεύει στη βελτίωση της προσβασιμότητας μεταξύ των μεγάλων πόλεων της Κρήτης και όλων των μεγάλων λιμανιών και αεροδρομίων του νησιού, μειώνοντας τους χρόνους ταξιδιού, αυξάνοντας το επίπεδο εξυπηρέτησης και την οδική ασφάλεια και ενισχύοντας τις περιφερειακές μεταφορές, τόσο για την επιβατική όσο και για την εμπορευματική κίνηση.

Για το 1ο υποέργο, η σύμβαση παραχώρησης υπογράφηκε στις 09/05/2025 και κυρώθηκε με τον Νόμο 5204 τον Ιούνιο του 2025.

Η Ημερομηνία Έναρξης της Σύμβασης Παραχώρησης ορίστηκε η 30/01/2026.Εκτελούνται κατασκευαστικές εργασίες, καθώς και πρόσθετες εργασίες οδικής ασφάλειας από την Κίσσαμο έως το Ηράκλειο, ενώ υλοποιούνται επίσης το δεύτερο και το τρίτο υποέργο.

Το συνολικό μέτρο βρίσκεται υπό αναθεώρηση. Οι προκαθορισμένες εργασίες του ΣΑΑ και για τα τρία υποέργα αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο του 2026.

Το Αεροδρόμιο

Το έργο του Νέου Αεροδρομίου στο Καστέλι αφορά στη χρηματοδότηση - σχεδιασμό - κατασκευή - λειτουργία και συντήρηση του Νέου Διεθνούς Αεροδρομίου  (Σύμβαση Παραχώρησης με συμμετοχή και των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - GMR) το οποίο κατασκευάζεται στο Καστέλι.

Σύμφωνα με τη Σύμβαση Παραχώρησης, περιλαμβάνει κτίρια, υποδομές, εξοπλισμό, εγκαταστάσεις και συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου οδικής σύνδεσης εντός του ακινήτου.

Το έργο περιλαμβάνει τη μελέτη - κατασκευή και χρηματοδότηση των οδών πρόσβασης που συνδέουν το Αεροδρόμιο με τη Βόρεια Κρητική Οδό (ΒΟΑΚ) και τον Νότιο Οδικό Άξονα ή Κρήτης (ΝΟΑΚ).

Το Αεροδρόμιο, όταν ανοίξει, θα αντικαταστήσει το σημερινό λειτουργικό Διεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου "Ν. Καζαντζάκης" που βρίσκεται στην περιοχή της Αλικαρνασσού.

Ο νέος τερματικός σταθμός θα έχει επιφάνεια 93.572 τετραγωνικά μέτρα, σχεδόν 32% μεγαλύτερος από τον αρχικά σχεδιασμένο.

Εκτιμάται ότι έως το 2030 το αεροδρόμιο θα μπορεί να εξυπηρετεί 10 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, φτάνοντας τελικά τα 14 εκατομμύρια.

Η συνολική πρόοδος του έργου φτάνει το 70% τον Μάρτιο του 2026. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2028.

Οι «Έξυπνες Γέφυρες»

Η επένδυση για τις «Έξυπνες Γέφυρες» συμβάλλει στην «έξυπνη» και προληπτική συντήρηση για γέφυρες σε όλη τη χώρα.

Όπως σημειώνεται, «σκοπός του έργου είναι ο εξοπλισμός των γεφυρών με ειδικά συστήματα μέτρησης της μετατόπισης των γεφυρών σε πραγματικό χρόνο και με ασύρματους αισθητήρες που τροφοδοτούνται από ηλιακούς συλλέκτες, με επακόλουθη βελτίωση του επιπέδου ασφάλειας των γεφυρών και την πρόληψη μελλοντικών ατυχημάτων που προκαλούνται είτε από τη διέλευση βαρέων οχημάτων είτε από την κλιματική αλλαγή.

Η επένδυση διαρθρώνεται σε τρία υποέργα: Υποέργο Ι (έξυπνη προληπτική συντήρηση που καλύπτει 225 γέφυρες), Υποέργο ΙΙ (εξοπλισμός 234 γεφυρών με ασύρματους, ηλιακούς αισθητήρες) και Υποέργο ΙΙΙ (εγκατάσταση προηγμένων συστημάτων μέτρησης φορτίου και αισθητήρων μετατόπισης σε πραγματικό χρόνο ή οπτικών ινών σε 19 γέφυρες και ασύρματων ηλιακών αισθητήρων σε 117 γέφυρες). Η σύμβαση του Υποέργου Ι υπογράφηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2023».

Σύμφωνα με την έκθεση, «οι πρωτογενείς και δευτερογενείς επιθεωρήσεις, οι εργασίες ανάπτυξης και εγκατάστασης του συστήματος SBN έχουν ολοκληρωθεί. Οι μη καταστροφικές δοκιμές και η πιλοτική λειτουργία βρίσκονται στα τελικά στάδια ολοκλήρωσης. Η Συμφωνία-Πλαίσιο του Υποέργου II υπογράφηκε στις 26 Απριλίου 2024 με τρία αντισυμβαλλόμενα μέρη.

Και οι έξι συγκεκριμένες συμβάσεις στο πλαίσιο έχουν υπογραφεί και βρίσκονται σε εφαρμογή, με τις επιθεωρήσεις και την ανάπτυξη του SBN να έχουν ολοκληρωθεί. Η εγκατάσταση, η μη καταστροφική δοκιμή και η πιλοτική λειτουργία βρίσκονται στα τελικά στάδια ολοκλήρωσης. Για το Υποέργο III, οι επιλογές για τις έξι συμβάσεις που συνδέονται με το Ορόσημο 272a υπογράφηκαν μεταξύ 18 Φεβρουαρίου 2026 και 27 Φεβρουαρίου 2026, και η επιλογή για τη σύμβαση που συνδέεται με το Ορόσημο 272 υπογράφηκε στις 20 Μαρτίου 2026. Η εκτέλεση και των τριών φάσεων έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026. Το συνολικό μέτρο βρίσκεται επί του παρόντος υπό αναθεώρηση».