Τι αναμένει το ΥΠΕΘΟ για να ενεργοποιήσει τα μέτρα για την ακρίβεια-Ποιες παρεμβάσεις είναι στο τραπέζι

Οι τιμές της ενέργειας θα είναι το βασικό κριτήριο για την ενεργοποίηση των μέτρων που θα αφορούν στην ανακούφιση χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, από τον υψηλό εισαγόμενο πληθωρισμό, ειδικά αν ο πόλεμος δεν τελειώσει σύντομα.

Το οικονομικό επιτελείο έχει να σταθμίσει δύο στοιχεία. Το ένα είναι το μέσο ύψος των τιμών πετρελαίου και του φυσικού αερίου, όπως θα διαμορφώνονται σε κάθε μήνα. Τούτο, διότι υπάρχει μια χρονοκαθυστέρηση από ένα έως και τρεις μήνες (ανάλογα με το είδος), μέχρι το αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφορών, να μεταφερθεί στο ράφι.

Κατά κανόνα, οι πρώτες τιμές που επηρεάζονται είναι αυτές των νωπών, ανεπεξέργαστων προϊόντων και σε δεύτερη φάση τα βιομηχανικά προϊόντα. Σε μια προσπάθεια πρόληψης, τα υπουργεία Ενέργειας και Ανάπτυξης, έθεσαν πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, άλλα όλοι γνωρίζουν ότι αυτό βοηθά μόνο για να μην εκμεταλλευτούν κάποιοι την κατάσταση και προχωρήσουν σε παράλογες ανατιμήσεις. 

Πρώτο μέλημα είναι να μην αυξηθεί απότομα το κόστος μεταφοράς επιβατών (δεδομένου ότι σε δυόμιση μήνες μπαίνουμε στην τουριστική περίοδο) σε αλλά προϊόντα. Στην κατεύθυνση αυτή, υπάρχει στενή παρακολούθηση του συνδυασμού διεθνών τιμών και τιμών σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Ο στόχος είναι μόλις πιστοποιηθεί αύξηση του πραγματικού κόστους, άνω του 10-15%, να μπορεί το κράτος να παρέμβει, πριν η αύξηση περάσει στην τιμή λιανικής. Ανάλογη παρέμβαση θα πρέπει να αναμένεται και στα προϊόντα της πρωτογενούς παραγωγής των οποίων το κόστος επιβαρύνεται πολύ από τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Με αυτά τα δεδομένα, το πρώτο μέτρο που αναμένεται να ενεργοποιηθεί, θα είναι ένα μέτρο επιδότησης των υγρών καυσίμων, με ειδική μέριμνα για τους επαγγελματίες, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι οδηγοί ταξί. Η πλατφόρμα ενεργοποίησης του μέτρου είναι αυτή του Fuel Pass με διαφοροποιήσεις για τα σημερινά δεδομένα. 

Market Pass 

Μεγάλος πονοκέφαλος θα είναι οι τιμές των σούπερ-μάρκετ, των κρεοπωλείων και των λαϊκών αγορών. Η κρίση στο Ιράν βρήκε την Ελλάδα με τις τιμές να αυξάνονται για τον Φεβρουάριο κατά 5,2% , ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη οι τιμές αυξάνονταν με τη μισή ταχύτητα. Μετά το πλαφόν στο ποσοστό κέρδους που εφαρμόστηκε από την περασμένη Τετάρτη, οι τιμές των βασικών τροφίμων παρακολουθούνται στενά. Η παλιά λύση του Market Pass, όπου επιδοτούνταν το 10% των μηνιαίων αγορών θεωρείται σε αυτήν τη φάση ανεπαρκής, καθώς οι αυξήσεις θα έρθουν να προστεθούν σε είδη με τιμές πολύ ψηλές πριν ξεσπάσει η κρίση στο Ιράν. Συνεπώς, θα πρέπει να αναμένουμε αλλαγές και στα κριτήρια επιλογής, αλλά και για το ύψος της επιδότησης, σε σχέση με το μέτρο όπως εφαρμόστηκε πριν από 3 χρόνια. 

Οι επιδοτήσεις τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος 

Έτοιμη είναι επίσης και η λύση της επιδότησης των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Ωστόσο, αυτήν τη φορά το βάρος θα πέσει στο να υπάρξει ελάφρυνση κυρίως στις επιχειρήσεις και ειδικά τις μεγάλες και ενεργοβόρες. Η κρίση στο Ιράν δίνει την ευκαιρία να αλλάξει ο υπολογισμός του κόστους, ώστε να μην υπάρχουν μεγάλες πιέσεις στις τιμές προς τον καταναλωτή.

Θα υπάρχει και πάλι, αν παραστεί ανάγκη, η επιδότηση των αυξήσεων του ρεύματος για τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά όχι απαραίτητα για 500, 1.000 και πάνω από 1.000 κιλοβατώρες, όπως συνέβη στην πρώτη φορά εφαρμογής του μέτρου. Άλλωστε, οι εναλλακτικές που δίνουν τα τιμολόγια των ιδιωτών προμηθευτών και η αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή θεωρείται ότι θα αποσυμπιέσουν τις τιμές σε σχέση με την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί το 2022.