Τι θα κάνει η ΕΚΤ με τα επιτόκια-Η αβεβαιότητα «φρενάρει» τις αυξήσεις

Οι ανανεωμένες εχθροπραξίες στα Στενά του Ορμούζ αναγκάζουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επανεξετάσει την πολιτική της για τα επιτοκία, καθώς επιμένουν οι «εξαιρετικά ασταθείς» προοπτικές. 

Στις 22 Ιουλίου η ΕΚΤ καλείται να αποφασίσει αν οι διεθνείς εξελίξεις επιτρέπουν τη διατήρηση των επιτοκίων στα ίδια επίπεδα ή αν η κλιμάκωση της κρίσης και οι φόβοι για νέα άνοδο του πληθωρισμού απαιτούν πιο δραστικά μέτρα.

«Το ανανεωμένο ξέσπασμα στρατιωτικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής και η αβεβαιότητα είναι εξίσου υψηλή», δήλωσε ο πρόεδρος της Bundesbank και υπεύθυνος για τη διαμόρφωση των επιτοκίων της ΕΚΤ, Joachim Nagel, στο Reuters την Τετάρτη.

«Εξακολουθεί να είναι σκόπιμο να αντιδράσουμε με προσοχή, αλλά να δράσουμε αποφασιστικά εάν χρειαστεί», είπε. «Η νομισματική πολιτική θα διατηρήσει την επαγρύπνησή της».

Ο Joachim Nagel δήλωσε ότι οι τελευταίες εβδομάδες σημαδεύτηκαν τόσο από ελπίδες όσο και από απογοητεύσεις από γεωπολιτική άποψη, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν.

Υπενθυμίζεται πως η ΕΚΤ μείωσε τα επιτόκια τέσσερις φορές το πρώτο εξάμηνο του 2025, αυξάνοντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων από 3% στην αρχή του έτους σε 2% μέχρι τα μέσα Ιουνίου.

Ωστόσο τον Ιούνιο το 2026 η ΕΚΤ έκανε «στροφή» και ανακοίνωσε την αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στο τρέχον επιτόκιο του 2,25%.

Ο πληθωρισμός θα κρίνει την πορεία των επιτοκίων

Στις μεγαλύτερες πιθανότητες για μια περαιτέρω αύξηση μετά την πρόσφατη αναζωπύρωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή αναφέρεται και το οικονομικό δελτίο για τον πληθωρισμό που εξέδωσε η Τράπεζα της Ελλάδας.

Πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, ο γενικός πληθωρισμός κυμαινόταν κοντά στον στόχο του 2% της ΕΚΤ και στη συνέχεια επιταχύνθηκε σε κορύφωση 3,2% τον Μάιο.

Οι αρχικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη υποχώρησε στο 2,8% τον περασμένο μήνα, παρά την αύξηση 8,7% σε ετήσια βάση στο κόστος ενέργειας για τον μήνα, καθώς ο δομικός πληθωρισμός περιορίστηκε στο 2,4% - υποδηλώνοντας περιορισμένες επιπτώσεις «δευτερογενούς» πληθωρισμού στην υπόλοιπη οικονομία.

Ωστόσο, οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί για άλλη μια φορά αυτή την εβδομάδα, καθώς αρκετές συνεχόμενες ημέρες εχθροπραξιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον έλεγχο του στρατηγικά ζωτικής σημασίας Στενού του Ορμούζ αναζωπύρωσαν τους φόβους για την προσφορά πετρελαίου.

Η τιμή του πετρελαίου είναι κρίσιμη για την οικονομία της ευρωζώνης, η οποία εισήγαγε το 57% των ενεργειακών της αναγκών το 2024, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat.

Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα είναι επίσης επιφυλακτικοί σχετικά με το ενδεχόμενο μια υπερβολικά περιοριστική νομισματική πολιτική να οδηγήσει την οικονομία της ευρωζώνης σε ύφεση, μετά τη συρρίκνωση κατά 0,2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Η κορύφωση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη «μπορεί να μην είναι ακόμη ορατή»

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα γνωρίζουν επίσης ότι οι αρχικές εκτιμήσεις για την αύξηση του ΑΕΠ του δεύτερου τριμήνου και τον πληθωρισμό του Ιουλίου δεν θα είναι διαθέσιμες μέχρι τις 30 και 31 Ιουλίου αντίστοιχα - πράγμα που σημαίνει ότι η απόφαση για τα επιτόκια της επόμενης εβδομάδας θα ληφθεί χωρίς πρόσβαση στα πιο πρόσφατα δεδομένα.

Οι στρατηγικοί αναλυτές επιτοκίων της ING, Michiel Tukker και Benjamin Schroeder, επισήμαναν αυτή την εβδομάδα ότι τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη «θα είναι καθοριστικά στην αμφισβήτηση της επιθετικής τοποθέτησης της αγοράς», αλλά «ακόμα και τότε, αυτοί οι αριθμοί δεν θα είναι αρκετοί για να καθησυχάσουν τις αγορές σχετικά με τους δευτερογενείς κινδύνους», σύμφωνα με το CNBC.

«Όλη αυτή η αβεβαιότητα σημαίνει ότι η τιμολόγηση των αγορών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να συνεχίσει να αποκλίνει από αυτήν της Fed», ανέφεραν. «Η δυναμική του πληθωρισμού στις ΗΠΑ θα πρέπει να είναι καθοδική, ενώ για την Ευρώπη η κορύφωση μπορεί να μην είναι ακόμη ορατή, ειδικά εάν οι τιμές της ενέργειας συνεχίσουν να κινούνται ξανά υψηλότερα».