Το τέλος του φθηνού φαγητού: Καύσωνες, Ελ Νίνιο και διεθνείς συγκρούσεις κρατούν ψηλά τις τιμές

Το τέλος του «φθηνού φαγητού» βλέπουν οι αναλυτές της UBS, καθώς μετά από δεκαετίες σχετικά ήπιου πληθωρισμού τιμών τροφίμων, ο τομέας εισέρχεται σε μια δυσκολότερη περίοδο.

Στην πραγματική οικονομία, η ακρίβεια στα τρόφιμα είναι κάτι που δεν έχει περάσει απαρατήρητο τα τελευταία χρόνια.

Οι αναλυτές απο την πλευρά τους εκτιμούν πως ο παγκόσμιος πληθωρισμός τροφίμων είναι πιθανό να παραμείνει πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του πριν από την Covid, περίπου 2,5%, λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων.

Στο πλαίσιο των παγκόσμιων κυμάτων καύσωνα το 2026 και ενός εξελισσόμενου φαινομένου Ελ Νίνιο, η ανάλυση του ελβετικού οίκου περιλαμβάνει πέντε παράγοντες που θα μπορούσαν να διατηρήσουν τον πληθωρισμό τροφίμων δομικά υψηλότερο μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα.

Ενώ αυτές οι πιέσεις είναι παγκόσμιες, η έντασή τους και ο βαθμός στον οποίο το υψηλότερο κόστος μετακυλίεται στους καταναλωτές ποικίλλει σημαντικά ανά περιοχή, και η Νότια Ευρώπη, όπου βρίσκεται, η Ελλάδα φαίνεται να είναι από τους μεγάλους χαμένους.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον πληθωρισμό

• Ο κλιματικός κίνδυνος είναι παγκόσμιος, αν και η έντασή του διαφέρει ανάλογα με τη γεωγραφία και τα βασικά προϊόντα.

Η ακαδημαϊκή έρευνα υποδηλώνει ότι η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 0,9 έως 3,2 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων έως το 2035.

• Η χαμηλή κερδοφορία των γεωργικών εκμεταλλεύσεων περιορίζει τις επενδύσεις και την ανταπόκριση της προσφοράς παγκοσμίως.

Η πίεση είναι πιο ορατή όπου οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις είναι μικρές, κατακερματισμένες ή εκτεθειμένες σε ασταθείς εισροές, αν και η κλίμακα, οι επιδοτήσεις και η πρόσβαση σε πιστώσεις μπορούν να παρέχουν μεγαλύτερη προστασία σε ορισμένες αγορές.

• Τα υψηλότερα πρότυπα ευημερίας αυξάνουν το κόστος των ζωικών πρωτεϊνών.

Τα πουλερικά του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρώπης παρέχουν τα πιο σαφή τρέχοντα στοιχεία, αλλά παρόμοιες αλλαγές στην πυκνότητα εκτροφής, τη στέγαση, τη βιοασφάλεια και την ιχνηλασιμότητα εμφανίζονται σε διάφορες αγορές.

• Το κόστος εργασίας αυξάνεται σε όλη την τροφική αλυσίδα.

Η επίδραση είναι ισχυρότερη στη γεωργία, την επεξεργασία, την εφοδιαστική, την εστίαση, καθώς και στο λιανικό εμπόριο με έντονη χρήση εργασίας, αν και η παραγωγικότητα, ο αυτοματισμός και η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού χαμηλότερου κόστους δημιουργούν σημαντικές περιφερειακές διαφορές.

• Η ευελιξία της προσφοράς περιορίζεται παγκοσμίως.

Ορισμένες αγορές αντιμετωπίζουν περιορισμένη επέκταση γης και αυστηρότερα πρότυπα, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν υποεπένδυση και κλιματική ευπάθεια. Η Βραζιλία παραμένει ένα σημαντικό αντιστάθμισμα μέσω των κερδών παραγωγικότητας και της μετατροπής γης.

Παράλληλα, η επισιτιστική ασφάλεια μετατοπίζει ολοένα και περισσότερο την εστίαση της βιομηχανίας από την προμήθεια με το χαμηλότερο κόστος προς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ασφάλεια εφοδιασμού.

Οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις, οι δεσμεύσεις δυναμικότητας και η μεγαλύτερη περιφερειακή προμήθεια μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο διαταραχών, αλλά μπορούν επίσης να ενισχύσουν μια δομικά υψηλότερη βάση κόστους τροφίμων.

Ο ρόλος της τεχνολογίας

Η αγροτική τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει τις αποδόσεις, να μειώσει την ένταση των εισροών και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της προσφοράς.

Η χρηματοδότηση έχει επιταχυνθεί σημαντικά, με τις τεχνολογίες που καλύπτονται σε αυτήν την έκθεση να συγκεντρώνουν περίπου 14 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020-25 έναντι περίπου 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2005-19.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, η Ακριβή Γεωργία ως την πιο σαφή βραχυπρόθεσμη ευκαιρία, αλλά οι υψηλές απαιτήσεις επενδύσεων, η τεχνική πολυπλοκότητα και η ανισομερής οικονομική κατάσταση θα περιορίσουν την υιοθέτησή της.

Συνεπώς, η αγροτική τεχνολογία θα πρέπει να μετριάσει, αντί να εξαλείψει, τις διαρθρωτικές πιέσεις του πληθωρισμού των τροφίμων.

Μειώνεται η παραγωγή κρέατος

Η παραγωγή κρέατος αιγοπροβάτων στην ΕΕ προβλέπεται να μειωθεί κατά περίπου 0,7% ετησίως σε περίπου 547.000 τόνους έως το 2035.

Το μέγεθος του κοπαδιού έχει ήδη μειωθεί σημαντικά με την πάροδο του χρόνου και η παραγωγή παραμένει συγκεντρωμένη, με την Ισπανία, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιρλανδία και τη Ρουμανία να αντιπροσωπεύουν περίπου το 75% των σφαγών.

Η κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερή σε περίπου 1,2 κιλά κατά κεφαλήν, υποστηριζόμενη από την πολιτιστική και θρησκευτική ζήτηση, αν και η κατηγορία παραμένει έντονα εποχιακή.

Μετά από αρκετά χρόνια αυξημένης τιμολόγησης, είναι πιθανή μια μέτρια μείωση βραχυπρόθεσμα, αλλά η μεσοπρόθεσμη κατεύθυνση εξακολουθεί να δείχνει ανοδική, με τις τιμές να αναμένεται να φτάσουν περίπου τα 8.600 ευρώ/τόνο έως το 2035.

Έτσι, η περιορισμένη προσφορά και η σχετικά ανελαστική ζήτηση θα πρέπει να διατηρήσουν την τιμολόγηση διαρθρωτικά πάνω από τα επίπεδα πριν από το 2020, καταλήγουν οι αναλυτές.