Τράπεζες ΕΕ: Οι κίνδυνοι στα στεγαστικά δάνεια από τα «πράσινα» σπίτια

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι τράπεζες προσπαθούν να καταλάβουν πώς να διαχειριστούν έναν αυξανόμενο κίνδυνο που κρύβεται στα χαρτοφυλάκια στεγαστικών δανείων τους: την κατανάλωση ενέργειας.

Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι πολλά νοικοκυριά είτε δεν επιθυμούν είτε δεν μπορούν να αφιερώσουν κεφάλαια για την αναβάθμιση της ενεργειακής απόδοσης των σπιτιών τους. Η Μπούντεσμπανκ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η μη ανάληψη δράσης μπορεί να προκαλέσει σημαντική πτώση στην αξία των ακινήτων, με αρνητικές επιπτώσεις για την ευρύτερη οικονομία. Η Deutsche Bank σημειώνει ότι μόνο ένα μικρό μέρος των οικιακών πελατών της είναι επί του παρόντος επιλέξιμοι για πράσινα δάνεια.

Η Deutsche Bank, η οποία διαθέτει χαρτοφυλάκιο οικιστικών ακινήτων, αξίας περίπου 175 δισ. ευρώ, εκτιμά ότι ένα μεμονωμένο σπίτι μπορεί να χρειάζεται ανακαινίσεις της τάξης άνω των 100.000 ευρώ προκειμένου να συμμορφωθεί με το υψηλότερο επίπεδο ενεργειακής απόδοσης της ΕΕ. Αυτό ισοδυναμεί με 80 δισ. ευρώ συνολικά για τους πελάτες οικιακών ακινήτων της τράπεζας.

Η μεγάλη εικόνα σε όλη την Ευρώπη είναι ότι «δεν υπάρχουν αρκετά χρήματα» για να ευθυγραμμιστεί το απόθεμα κατοικιών με τα στοχευμένα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, δήλωσε ο Carsten Brzeski, επικεφαλής οικονομολόγος της ING Γερμανίας. «Δεν μπορείτε να αναγκάσετε τους ιδιοκτήτες σπιτιού να κάνουν ανακαινίσεις».

Οι τράπεζες στην Ευρώπη οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι τα χαρτοφυλάκια ακινήτων τους είναι γεμάτα κινδύνους που φέρνουν στο προσκήνιο οι απαιτήσεις για πράσινες κατοικίες.

Στην Ολλανδία, η κεντρική τράπεζα έχει προειδοποιήσει ότι οι δανειολήπτες με περιορισμούς πίστωσης που επιλέγουν να μην κάνουν τα σπίτια τους ουδέτερα από άνθρακα αντιμετωπίζουν μείωση της αξίας της ασφάλειας. Την ίδια στιγμή, οι δανειολήπτες που επεκτείνουν τα διαθέσιμα οικονομικά για να καλύψουν τέτοιου είδους κόστη κινδυνεύουν να γίνουν «πιο ευάλωτοι σε αρνητικούς κραδασμούς», ανέφερε η κεντρική τράπεζα. «Και στις δύο περιπτώσεις, ο κίνδυνος του δανείου αυξάνεται».

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Lloyds Banking Group, η οποία έχει περισσότερα από 300 δισ. στερλίνες (380 δισ. δολάρια) σε στεγαστικά δάνεια στα βιβλία της, λέει ότι η Βρετανία έχει «το παλαιότερο και πιο βαρύ» απόθεμα κατοικιών στην Ευρώπη. Ωστόσο, σχεδόν οι μισοί ιδιοκτήτες κατοικιών της χώρας αποθαρρύνονται από το υψηλό αρχικό κόστος που συνδέεται με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των σπιτιών.

Στην Ιταλία, το σχέδιο για το πράσινο του στεγαστικού αποθέματος βυθίστηκε σε σκάνδαλο αφού οι φορολογικές ελαφρύνσεις για ανακαινίσεις φιλικές προς την ενέργεια οδήγησαν σε απάτες μεγάλης κλίμακας. Έκτοτε, το πλαίσιο έχει αντιστραφεί και οι κανόνες για τις εκπτώσεις φόρου έχουν αναθεωρηθεί.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες παραμένουν γεμάτες με περιουσιακά στοιχεία κατοικιών που δεν ανταποκρίνονται στις περιβαλλοντικές κανονιστικές απαιτήσεις.

Νωρίτερα φέτος, οι νομοθέτες της ΕΕ ενέκριναν την Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων. Η εφαρμογή του νέου νόμου θα είναι σταδιακή – θα διαρκέσει περισσότερο από μια δεκαετία – αλλά οι ιδιοκτήτες ακινήτων που μένουν πολύ πίσω κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν με περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν πλέον να πωληθούν ή να ενοικιαστούν. Η ΕΕ εκτιμά ότι περίπου το 85% των κτιρίων της ΕΕ χτίστηκαν πριν από το 2000, με το 75% από αυτά να έχουν «κακή ενεργειακή απόδοση».

Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο τη μείωση των εκπομπών στον κτιριακό τομέα κατά 60% έως το 2030 και έχει θέσει ως στόχο το 2050 την πλήρη απαλλαγή από τον άνθρακα. Στο 42% της ενέργειας που καταναλώνεται, τα κτίρια «είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας στην Ευρώπη», σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Μόνο στη Γερμανία όμως, περισσότερο από το 60% των σπιτιών θα χρειαστεί να υποβληθούν σε πράσινες ανακαινίσεις την επόμενη δεκαετία για να ανταποκριθούν στις αυστηρότερες ενεργειακές απαιτήσεις της ΕΕ. Αυτή η διαδικασία θα κοστίσει μεταξύ 740 δισ. και 1 τρισ. ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ING.

moneyreview.gr με πληροφορίες από Bloomberg