Μελέτη: Γιατί οι σαρκοφάγοι δεινόσαυροι ανέπτυξαν μικροσκοπικά χέρια

Τα μικροσκοπικά άνω άκρα σε αρκετούς σαρκοφάγους δεινόσαυρους, όπως οι τυραννόσαυροι, οι καρνόταυροι, οι σπινόσαυροι και οι βελοσιράπτορες, πιθανότατα οφείλονται στην ανάπτυξη των δυνατών και ισχυρών κεφαλιών τους, που χρησιμοποιούνταν για επιθέσεις στα θηράματα, σύμφωνα με μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του University College London και του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Proceedings of the Royal Society B Biological Sciences», αναλύθηκαν δεδομένα από 82 είδη θηριόποδων δεινοσαύρων, ομάδας δεινοσαύρων που ήταν κυρίως δίποδοι και σαρκοφάγοι. Διαπιστώθηκε ότι η συρρίκνωση των μπροστινών άκρων εμφανίστηκε σε πέντε διαφορετικές ομάδες, μεταξύ αυτών και στους τυραννοσαυρίδες, την οικογένεια στην οποία ανήκε ο Τυραννόσαυρος Ρεξ.

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα μέθοδο ποσοτικοποίησης της ανθεκτικότητας του κρανίου, βασισμένη σε παράγοντες όπως το πόσο στενά συνδεδεμένα ήταν τα οστά του κεφαλιού, οι διαστάσεις του κρανίου, καθώς ένα πιο συμπαγές σχήμα είναι ισχυρότερο από ένα επίμηκες, και η δύναμη δαγκώματος.

Με βάση αυτή τη μέτρηση, ο T-Ρεξ κατέγραψε την υψηλότερη βαθμολογία, ενώ ακολουθεί ο Τυραννότιταν, ένα θηριόποδο σχεδόν εξίσου ογκώδες όσο ο Τ-Ρεξ, που ζούσε στη σημερινή Αργεντινή κατά την πρώιμη Κρητιδική περίοδο, περισσότερα από 30 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από τον Τ-Ρεξ.

Οι ερευνητές συνέκριναν επίσης το μήκος των άνω άκρων με το μήκος του κρανίου σε πέντε οικογένειες δεινοσαύρων με μικρά πρόσθια άκρα: τους τυραννοσαυρίδες, τους αβελισαυρίδες, τους καρχαροδοντοσαυρίδες, τους μεγαλοσαυρίδες και τους κερατοσαυρίδες.

Διαπίστωσαν ότι η μείωση των άνω άκρων είχε ισχυρότερη σχέση με την ανθεκτικότητα του κρανίου παρά με το μέγεθος του κρανίου ή το συνολικό μέγεθος του σώματος. Αυτό αποτυπώνεται και στην περίπτωση ορισμένων θηριόποδων με μικρά χέρια και ισχυρό κεφάλι που δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλοι.

Οι προσαρμογές στα άνω άκρα εμφανίζονταν συχνά σε περιοχές όπου υπήρχαν γιγαντιαία θηράματα. Όπως εκτιμούν οι ερευνητές, η ολοένα μεγαλύτερη λεία τους ενδέχεται να οδήγησε σε αλλαγή της στρατηγικής κυνηγιού, με τους θηρευτές να χρησιμοποιούν περισσότερο το κεφάλι και τα σαγόνια τους αντί για τα νύχια τους.

Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης ότι η μείωση των άκρων δεν εξελίχθηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις οικογένειες. Στους αβελισαυρίδες, τα χέρια και το κάτω τμήμα του βραχίονα (μετά τον αγκώνα) μειώθηκαν περισσότερο. Αντίθετα, στους τυραννοσαυρίδες όλα τα μέρη του πρόσθιου άκρου μειώθηκαν με παρόμοιο ρυθμό.

Η ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ίδιο εξελικτικό αποτέλεσμα, δηλαδή τα μικροσκοπικά άνω άκρα, πιθανότατα επιτεύχθηκε μέσω διαφορετικών εξελικτικών μηχανισμών σε διαφορετικά είδη δεινοσαύρων.