Πώς βλέπει η Γερμανία την Ελλάδα και την Κύπρο το 2026

Πρώτα στην Κύπρο μετέβη εσπευσμένα προ ημερών ο Γερμανός υπ. Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, μετά τις πιέσεις που ασκήθηκαν στη γερμανική κυβέρνηση να πάρει ευθέως θέση υπέρ της Λευκωσίας. Εξέφρασε έτσι αλληλεγγύη μεταξύ συμμάχων και δεσμεύθηκε ως εταίρος στην ΕΕ για μια μελλοντικη συνδρομή στην Κύπρο, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο, με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις πρόσφατες επιθέσεις ιρανικών ντρόουνς στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο.

Είχαν προηγηθεί αμφίσημες δηλώσεις από το Βερολίνο που προκάλεσαν αναβρασμό στη Λευκωσία και εξελήφθησαν από κάποιους ως "άδειασμα", όταν η Κύπρος χρειάστηκε στήριξη – συμβολικά και πρακτικά επί του πεδίου. Μια τουλάχιστον επικοινωνιακή κρίση αποσοβήθηκε. Θα ήταν καταστροφική την περίοδο στην οποία η Κύπρος έχει την προεδρία της ΕΕ.

Λίγες μέρες μετά, αφίχθη στη γερμανική πρωτεύουσα ο Έλληνας υπ. Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ να μονοπωλεί τη συνέντευξη Τύπου στο γερμανικό υπ. Εξωτερικών. Κοινή γραμμή το "όχι" σε μια στρατιωτική εμπλοκή. "Δεν θα εμπλακούμε σε αυτόν τον πόλεμο", ήταν το μήνυμα που εξέπεμψαν οι δύο πλευρές δίνοντας έμφαση στην ασφάλεια των ναυτικών.

Το γεγονός ότι η τρέχουσα και οξεία επικαιρότητα μονοπώλησε τη συζήτηση, δεν άφησε το περιθώριο για αναφορές in extenso μπροστά στην κάμερα σε άλλα ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής και διμερών σχέσεων: για τον συντονισμό σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ενεργειακή πολιτική, το μεταναστευτικό, την ιστορική μνήμη.

Για "στενή εταιρική σχέση" μεταξύ Βερολίνου και Αθήνας και για "σχέση στενής εμπιστοσύνης που θέλουμε να εμβαθύνουμε" έκανε λόγο ο Γιόχαν Βάντεφουλ. Πιο συγκρατημένα, για "πολύ ικανοποιητικό" επίπεδο στις διμερείς σχέσεις, έκανε λόγο ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Ρεαλιστικές και ειλικρινείς αποτιμήσεις -προτιμότερες, σχολιάζουν ειδικοί στα ελληνογερμανικά θέματα, από ενθουσιώδεις τοποθετήσεις που ίσως δεν αντανακλούν απόλυτα την πραγματικότητα.

Περιθώριο βελτίωσης

Υπάρχει ακόμη περιθώριο βελτίωσης. Υπάρχουν όμως ακόμη και ιστορικές μνήμες, τεκμήρια που συνεχίζουν να έρχονται στην επιφάνεια, πληγές που δεν έχουν επουλωθεί στο πέρασμα δεκαετιών -γιατί πλήρης δικαιοσύνη δεν απονεμήθηκε ποτέ. Oδυνηρά κεφάλαια που δεν παραγράφονται από τη διμερή ατζέντα έτσι απλά.

Παρά την εμφανή και έμπρακτη πρόοδο στις διμερείς σχέσεις μετά την ευρωκρίση, προκύπτουν ακόμη κάθε τόσο κι άλλες ρωγμές: είτε από την ειδική σχέση Γερμανίας-Toυρκίας, είτε από άλλα "μικρότερα λάθη", που όμως έχουν κόστος στην καλλιέργεια μια σχέσης "βαθιάς εμπιστοσύνης". Το βάρος συνήθως φέρει ο πιο δυνατός για την πρώτη κίνηση καλής θελήσεως.

Από εκεί και πέρα προκάλεσε επίσης απορία η μη σαφής απάντηση της γερμανικής πλευράς ως προς το ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ, όπως έχει διαμηνύσει ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης. Είναι γνωστό ότι η Τουρκία μπλοκάρει κάτι τέτοιο. Αίσθηση προκάλεσε και η δήλωση Βάντεφουλ ότι η Ευρώπη είχε την ελπίδα ότι το Κυπριακό θα μπορούσε να είχε επιλυθεί με την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, κάτι που "δυστυχώς" δεν έγινε. Ταυτόχρονα όμως αξιολογείται θετικά η επισήμανση ότι Ελλάδα, Κύπρος και Γερμανία ως εταίροι της ΕΕ δεν μπορούν να είναι "ουδέτερες" και ότι θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο παράθυρο διαλόγου για το Κυπριακό.

Επόμενο ραντεβού στην Αθήνα τον Μάιο. Οι τακτικές επαφές είναι πάντα καλές. Χωρίς διαρκή διάλογο δεν μπορεί να υπάρξει εμβάθυνση της εμπιστοσύνης για το μέλλον. Σε ένα δύσβατο και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον η επιβεβαίωση της καλής θέλησης εμπράκτως και η στενή συνεργασία εντός της κοινής ευρωπαϊκής οικογένειας είναι πιο αναγκαίες από ποτέ.