Σαν σήμερα πριν 35 χρόνια ο Ανδρέας Παπανδρέου αναφωνεί το «Τσοβόλα δώσ’ τα όλα»

Μια από τις πολλές στιγμές που σφράγισαν το ταραγμένο 1989 ήταν και η φράση του τότε πρωθυπουργού, Ανδρέα Παπανδρέου, για τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας :«Τσοβόλα δώσ’τα όλα».

Ήταν 20 Απριλίου 1989 όταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, είπε τη διαβόητη φράση «Τσοβόλα δωσ’ τα όλα» για τον τότε – πολύ δημοφιλή – υπουργό Οικονομικών. Ηταν και η ατάκα που μεταξύ άλλων, έδωσε μια θέση στην ιστορία για τον Δημήτρη Τσοβόλα.

Το ΠΑΣΟΚ ήταν ήδη κυβέρνηση επί 8 χρόνια (από τον Οκτώβριο του 1981 και τη θριαμβευτική του νίκη) και ο Τσοβόλας παρέμενε σταθερά όλο αυτό το διάστημα στο υπουργείο Οικονομικών, ως υφυπουργός (1981-1984), αναπληρωτής υπουργός (1984-1985) και υπουργός την περίοδο 1985-1989. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής χάρη στις φιλολαϊκές πολιτικές που εφάρμοσε, ωστόσο, μπόρεσε να κάνει πολιτική παροχών μόνο μετά το 1987, όταν απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κώστας Σημίτης, που από το 1985 είχε εφαρμόσει το σταθεροποιητικό πρόγραμμα λιτότητας, προς αποφυγή του δημοσιονομικού εκτροχιασμού..

Το «Τσοβόλα δωσ’ τα όλα» που εκστομίσθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου σε μια προεκλογική ομιλία στο Περιστέρι δυο μήνες πριν τις εθνικές εκλογές, θεωρήθηκε το σύνθημα για το τέλος της τριετούς λιτότητας. Εκείνο το διάστημα, τα προβλήματα στην οικονομία σε συνδυασμό με το σκάνδαλο Κοσκωτά είχαν προκαλέσει πολιτική φθορά στην κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, που την πρώτη τετραετία του στην εξουσία (1981-1985) είχε δώσει αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, πολλά επιδόματα, είχε κάνει διορισμούς αλλά και πολλές κρατικοποιήσεις (μεταξύ τους και η δημιουργία του ΕΣΥ με την κρατικοποίηση πολλών ιδιωτικών νοσοκομείων). Στη δεύτερη τετραετία υιοθετήθηκε σφιχτή οικονομική πολιτική με τσάρο της Οικονομίας, τον Κώστα Σημίτη, ο οποίος εφάρμοσε το λεγόμενο «πρόγραμμα σταθερότητας», που περιελάμβανε μεταξύ άλλων μείωση σε μισθούς και συντάξεις, ιδιωτικοποιήσεις και παροχή κινήτρων για προσέλκυση ξένων επενδύσεων, προκαλώντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια.

Τον Νοέμβριο του 1987 ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοίνωσε ότι το «πρόγραμμα σταθερότητας» έληξε και ακολούθησε η  άμεση παραίτηση του Κώστα Σημίτη. Στη συνέχεια αναλαμβάνει ο Δημήτρης Τσοβόλας που προχώρησε σε σειρά μέτρων για την ενίσχυση του εισοδήματος των νοικοκυριών.

Πολιτικοί αντίπαλοι του Ανδρέα Παπανδρέου είχαν αναφέρει ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είχε κάνει μια ύστατη προσπάθεια να κερδίσει τις εκλογές του 1989 με νέες παροχές, κάτι που, όπως είπαν, αποτυπώνεται στην ιστορική φράση «Τσοβόλα δώστα όλα».

Ο ίδιος ο Δημήτρης Τσοβόλας πάντως, είχε  δώσει μια τελείως διαφορετική εκδοχή της διαβόητης  φράσης. Υποστήριξε ότι δεν είχε καμία σχέση με παροχές, αλλά με τη μάχη για τη δικαίωση της παράταξης σε ότι αφορούσε το σκάνδαλο Κοσκωτά.

«Ήμουν δημοφιλής γιατί έδινα μάχη κατά της σκευωρίας για την εμπλοκή μας στο σκάνδαλο Κοσκωτά. Ο Ανδρέας συνήθιζε να διαλέγεται με τον λαό στις συγκεντρώσεις και μόλις άκουσε το όνομα “Τσοβόλας”, απάντησε “Τσοβόλα δώσ’ τα όλα”, εννοώντας ότι πρέπει να τα δώσουμε όλα στη μάχη για την αλήθεια», έχει δηλώσει σε συνέντευξη του στην «Καθημερινή» ο πρώην υπουργός Οικονομικών.

πηγή- φωτογραφία: protothema