Επιστημονική αποστολή της NASA για τις καταιγίδες με ελληνική συμμετοχή

Στις 5 Νοεμβρίου 2021, η NASA επέλεξε μια νέα επιστημονική αποστολή της Γης που θα μελετήσει τη συμπεριφορά των τροπικών καταιγίδων και των καταιγίδων, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεών τους στα μοντέλα του καιρού και του κλίματος.

Η αποστολή θα αποτελείται από τρεις μικροδορυφόρους, που θα πετούν σε στενό συντονισμό και ονομάζεται Investigation of Convective Updrafts (INCUS). Aναμένεται να εκτοξευθεί το 2027 ως μέρος του Προγράμματος Earth Venture της NASA. Το INCUS στοχεύει να διερευνήσει άμεσα γιατί οι καταιγίδες, οι έντονες βροχοπτώσεις και τα σύννεφα δημιουργούνται, πότε και πού ακριβώς σχηματίζονται. 

Η αποστολή INCUS θα επικεντρωθεί κυρίως στις κατακόρυφες κινήσεις αερίων μαζών στην διάρκεια των καταιγίδων, εξήγησε η van den Heever. Αυτές οι κατακόρυφες κινήσεις παίζουν κρίσιμο ρόλο στην ένταση μιας καταιγίδας, στο σχηματισμό νεφών σε μεγάλο ύψος – επομένως και στην κλιματική αλλαγή – καθώς και σε μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικές κυκλοφορίες. Παρά την κρίσιμη σημασία τους, αυτές οι κατακόρυφες κινήσεις λαμβάνονται υπ’ όψιν περιορισμένα στην πρόγνωση του καιρού και στα κλιματικά μοντέλα, αναφέρει η van den Heever. Ακριβώς εδώ θα συνεισφέρουν οι παρατηρήσεις του INCUS, καλύπτοντας το κενό στην κατανόηση αυτών των κινήσεων από τους επιστήμονες.

Η αποστολή θα υποστηριχθεί από πολλά κέντρα της NASA, συμπεριλαμβανομένων των Jet Propulsion Laboratory στη Νότια Καλιφόρνια, Goddard Space Flight Center στο Greenbelt, Maryland, Marshall Space Flight Center στο Huntsville, Alabama. Η αποστολή θα κοστίσει περίπου 177 εκατομμύρια δολάρια, μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους εκτόξευσης. Η NASA θα επιλέξει επίσης έναν πάροχο εκτόξευσης. Η ομάδα περιλαμβάνει αρκετούς πανεπιστημιακούς εταίρους, όπως το City College of New York, το Stony Brook University και το Texas A&M University.

Ο καθηγητής Παύλος Κόλλιας στο Πανεπιστήμιο Stony Brook στην Νέα Υόρκη και συνεργάτης ερευνητής της ομάδας ReACT (https://react.space.noa.gr/) του ΙΑΑΔΕΤ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών είναι μέλος της επιστημονικής ομάδας της αποστολής INCUS. Ο Δρ. Κόλλιας και η ερευνητική του ομάδα στο SBU, ως εξειδικευμένοι επιστήμονες στη χρήση ραντάρ στην έρευνα για τον καιρό και το κλίμα, θα συνεισφέρουν στην ανάπτυξη προϊόντων δεδομένων L2 για την αποστολή INCUS. Συγκεκριμένα, θα εργαστούν για την ανάκτηση των προφίλ των κατακόρυφων ταχυτήτων από παρατηρήσεις ομάδας (αστερισμών) ραντάρ. Το έργο περιλαμβάνει τη συμμετοχή τόσο μεταπτυχιακών όσο και προπτυχιακών φοιτητών.

«Η αποστολή INCUS θα μελετήσει τις κατακόρυφες κινήσεις στην διάρκεια των καταιγίδων χρησιμοποιώντας έναν αστερισμό τριών ραντάρ (CubeSats) που πετούν σε κοντινό σχηματισμό. Τα τρία δορυφορικά ραντάρ θα μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα από την ίδια καταιγίδα σε διαφορετικά στάδια του κύκλου εξέλιξής της» αναφέρει ο Δρ. Κόλλιας. «Αυτή η κατακόρυφη μεταφορά, γνωστή ως ροή μάζας μεταφοράς, παραμένει ένας από τους μεγάλους αγνώστους στην πρόβλεψη του καιρού και του κλίματος. Η αποστολή INCUS θα είναι η πρώτη μας ευκαιρία να μελετήσουμε αυτές τις κινήσεις πάνω από τους τροπικούς ωκεανούς» πρόσθεσε.

Ο κ. Κόλλιας είναι ενθουσιασμένος με τις συνεχιζόμενες τεχνολογικές εξελίξεις που φέρνουν επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο παρατηρούμε τον πλανήτη μας από το διάστημα. «Η συνεχής δημιουργία αισθητήρων όλο και μικρότερου μεγέθους και η διαθεσιμότητα αναπτυσσόμενων κεραιών ραντάρ, καθιστά τη χρήση στρατηγικών παρατηρήσεων που βασίζονται σε μια ακολουθία ραντάρ μια πολύ ελκυστική και οικονομική προσέγγιση για τη μελέτη της δυναμικής μεταφοράς από το διάστημα».