Με το κινητό στο χέρι; Η συσκευή που έρχεται να μπλοκάρει εφαρμογές που αποσπούν την προσοχή μας

Έχει συμβεί σχεδόν σε όλους: πιάνουμε το τηλέφωνό μας για να αναζητήσουμε μια πληροφορία και, πριν καλά το καταλάβουμε, καταλήγουμε να περνάμε -τουλάχιστον- τρία τέταρτα κολλημένοι στην οθόνη βλέποντας αστεία βίντεο με σκυλάκια, διαβάζοντας συνταγές για πιο αφράτη ζύμη παρότι δεν έχουμε ούτε αλεύρι στο ντουλάπι μας και αποθηκεύοντας συμβουλές ειδικών που δε θα ξαναδιαβάσουμε ποτέ. Και όλα αυτά, ενώ η αρχική μας αναζήτηση παραμένει αναπάντητη.

Οι επιστήμονες υπολογιστών Zach Nasgowitz και TJ Driver ανέπτυξαν μία μικρή συσκευή που «κλειδώνει» κάθε εφαρμογή που μπορεί να αποσπάσει την προσοχή μας από σημαντικότερες πτυχές της ζωής. Photo: Getbrick/Instagram

Σύμφωνα με έρευνες, περνάμε κατά μέσο όρο 5-6 ώρες την ημέρα στα κινητά μας, χρόνος που ισοδυναμεί με περίπου 88 ημέρες ετησίως. Μάλιστα, το ένα τρίτο του συνολικού χρόνου αφορά σε ακούσια χρήση της οθόνης. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 9 χρόνια της ζωής μας με το βλέμμα καρφωμένο σε μια οθόνη. Μπορεί ένας μικρός, γκρι πλαστικός κύβος να δώσει λύση σε αυτό το ατελείωτο και άσκοπο σκρολάρισμα;

Φυσικός περιορισμός

Σύμφωνα με τους εμπνευστές του Brick, ναι. Οι επιστήμονες υπολογιστών Ζακ Νάσγκοβιτς και ο ΤιΤζέι Ντράιβερ (Zach Nasgowitz, TJ Driver) ανέπτυξαν μία μικρή συσκευή που «κλειδώνει» κάθε εφαρμογή που μπορεί να αποσπάσει την προσοχή μας από σημαντικότερες πτυχές της ζωής. Η ιδέα γεννήθηκε όταν οι ίδιοι συνειδητοποίησαν ότι το κινητό τους, αντί να διευκολύνει την καθημερινότητά τους, είχε αρχίσει να λειτουργεί ως εμπόδιο στην παραγωγικότητα και την ποιότητα ζωής τους.

Δεν είναι τυχαίο. Οι περισσότερες εφαρμογές που χρησιμοποιούμε, έχουν σχεδιαστεί σκόπιμα ώστε να κρατούν τον χρήστη συνδεδεμένο όσο το δυνατόν περισσότερο. Για να προκαλούν εθισμό. Πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram, με την ατελείωτη κύλιση -το γνωστό scrolling-, και τις ειδοποιήσεις οδηγούν σε έκκριση ντοπαμίνης -όπως συμβαίνει και με τον τζόγο. Ο εγκέφαλος χάνει την αίσθηση του χρόνου, καθώς δεν υπάρχουν εμφανή σημεία διακοπής ανάμεσα στο ένα βίντεο και το άλλο. Όπως συμβαίνει με τους κουλοχέρηδες, ο εγκέφαλος δε γνωρίζει τι ακολουθεί, επομένως συνεχίζει να παρακολουθεί με αμείωτο ενδιαφέρον το ένα βίντεο μετά το άλλο.

Με 60 δολάρια, η γκρι συσκευή συνδέεται με το κινητό και μπλοκάρει εφαρμογές που αποσπούν την προσοχή. Οι χρήστες παραμένουν «Bricked» -ο όρος που επινόησαν οι ιδρυτές για την αποκοπή από τον ψηφιακό πειρασμό- μέχρι να ακουμπήσουν το τηλέφωνο στον κύβο. Χάρη στην τεχνολογία NFC, η συσκευή αποκαθιστά την πρόσβαση μόνο όταν το κινητό έρθει σε φυσική επαφή με τον κύβο. Η βασική ιδέα είναι απλή: αυτό που συχνά δεν καταφέρνει η δύναμη της θέλησης, επιχειρεί να το πετύχει ο φυσικός περιορισμός.

Με 60 δολάρια, η γκρι συσκευή συνδέεται με το κινητό και μπλοκάρει εφαρμογές που αποσπούν την προσοχή. Οι χρήστες παραμένουν «Bricked» μέχρι να ακουμπήσουν το τηλέφωνο στον κύβο. Photo: Getbrick/Instagram

Πώς λειτουργεί

Μόλις ενεργοποιηθεί η εφαρμογή που συνδέει τη συσκευή με το κινητό, δεν είναι εφικτή η πρόσβαση σε δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το YouTube, το Facebook, το Spotify, αλλά και σε εφαρμογές για παραγγελία φαγητού, το email ή ακόμα και τα μηνύματα, εφόσον ο χρήστης έχει επιλέξει να τα αποκλείσει. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τον περιορισμό του χρόνου χρήσης του τηλεφώνου, δεν υπάρχει τρόπος παράκαμψης μέσω κωδικού πρόσβασης. Δεν υπάρχει τρόπος να «ξεγλιστρήσει» κανείς και να χαρίσει στον εαυτό του «λίγα λεπτά ακόμα». Δεν εμποδίζεται ωστόσο η δυνατότητα λήψης και πραγματοποίησης κλήσεων. Για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, η εφαρμογή επιτρέπει να ξεκλειδώσει το τηλέφωνο έως πέντε φορές, ενώ παράλληλα καταγράφει τον χρόνο που ο χρήστης παραμένει αποσυνδεδεμένος από τις εφαρμογές.

Οι δύο ιδρυτές, μιλώντας στην Wall Street Journal εξήγησαν ότι παρότι είχαν δοκιμάσει πολλά εργαλεία για τον περιορισμό χρήσης του κινητού, ήταν πολύ εύκολο να τα παρακάμψουν. Πράγματι, κυκλοφορούν πολλά προγράμματα και ενσωματωμένα εργαλεία, θεωρούν ότι κανένα δεν αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος. Το ερώτημα που συχνά τίθεται είναι απλό: γιατί να αγοράσει κανείς μια συσκευή, όταν θα μπορούσε απλώς να επιδείξει μεγαλύτερο αυτοέλεγχο; Η απάντηση του Ντράιβερ είναι ότι το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά στη δύναμη της θέλησης, αλλά στον σχεδιασμό ενός περιβάλλοντος όπου ο πειρασμός δεν βρίσκεται συνεχώς μπροστά μας.

Μόλις ενεργοποιηθεί η εφαρμογή που συνδέει τη συσκευή με το κινητό, δεν είναι εφικτή η πρόσβαση σε δημοφιλείς πλατφόρμες αλλά και σε εφαρμογές για παραγγελία φαγητού, το email ή ακόμα και τα μηνύματα, εφόσον ο χρήστης έχει επιλέξει να τα αποκλείσει.

H εφαρμογή επιτρέπει να ξεκλειδώσει το τηλέφωνο έως πέντε φορές, ενώ παράλληλα καταγράφει τον χρόνο που ο χρήστης παραμένει αποσυνδεδεμένος από τις εφαρμογές. Photo: www.getbrick.com

Οι περισσότεροι χρήστες του Brick είναι ηλικίας 20-35 ετών και αναζητούν τρόπο να αποτοξινωθούν από το κινητό και να ζήσουν χωρίς ψηφιακούς περισπασμούς. Όπως ο ίδιος ο Ντράιβερ, πολλοί αναφέρουν ότι όταν άρχισαν να κλειδώνουν το κινητό τους, διάβασαν περισσότερα βιβλία, βγήκαν συχνότερα αντί να κάθονται στον καναπέ τους αδειάζοντας το μυαλό τους μπροστά σε μία οθόνη, συνάντησαν φίλους και συζήτησαν χωρίς να διακόπτουν κάθε λίγο τη συνομιλία εξαιτίας των ειδοποιήσεων και έγιναν πιο παραγωγικοί.

Παρ’όλα αυτά, μένει να αποδειχθεί κατά πόσο μια συσκευή μπορεί πράγματι να αλλάξει μια συνήθεια που έχει εδραιωθεί τα τελευταία χρόνια. Αντίστοιχα, δεν είναι ακόμη σαφές αν το Brick μπορεί να καθιερωθεί ως το status symbol που φιλοδοξεί να γίνει, δηλαδή ως ένα αντικείμενο που σηματοδοτεί ότι ο χρήστης ελέγχει την τεχνολογία αντί να ελέγχεται από αυτήν. Ωστόσο, το γεγονός ότι το χρησιμοποιούν διασημότητες όπως ο Κόναν Ο’Μπράιαν και ο Στίβεν Κολμπέρ ενισχύει αυτή την εικόνα. Μπορεί να μην αποτελεί ένα ακριβό ρολόι ή κάποιο άλλο πολυτελές αντικείμενο, όμως «πουλάει» το προφίλ ενός ανθρώπου που διαβάζει βιβλία, ζει με πιο αργούς ρυθμούς, δεν κυνηγά κάθε νέα τάση και διαχειρίζεται συνειδητά τον χρόνο του.

newmoney

φωτογραφία pexels